Νέο υπερυπουργείο καινοτομίας για start-ups, ΑΕΙ και ερευνητικά κέντρα

Τον οδικό χάρτη για την ανάπτυξη ενός ισχυρού οικοσυστήματος καινοτομίας στην Ελλάδα σκιαγράφησαν ο Σταύρος Καλαφάτης, Υφυπουργός Ανάπτυξης αρμόδιος για θέματα Έρευνας και Καινοτομίας, και η Ρούλα Μπαχταλιά, Επικεφαλής Venture Banking της Eurobank, σε συζήτηση κατά τη δεύτερη ημέρα του TechFuse, που ξεκίνησε την Πέμπτη 19 Μαρτίου στον πολιτιστικό χώρο «Δημήτρης Χατζής» στα Ιωάννινα.

Η διοργάνωση, με ελεύθερη είσοδο για το κοινό, πραγματοποιείται από την Κόμβος Καινοτομίας και Ψηφιακής Οικονομίας σε συνεργασία με την κοινότητα ψηφιακών νομάδων C.Ioannina.

Στο πάνελ συμμετείχαν, εκτός από τους δύο ομιλητές, και ο Μιχάλης Στάγκος, συνιδρυτής των L-Stone Capital, Smart Agro Hub και Industry Disruptors Game Changers. Η συζήτηση έφερε στο ίδιο τραπέζι τον δημόσιο και τον ιδιωτικό τομέα, εστιάζοντας σε πολιτικές, χρηματοδοτικά εργαλεία και κρίσιμα κενά που καθορίζουν το μέλλον της καινοτομίας.

Από τα Γιάννενα, λοιπόν, κ. Καλαφάτης τόνισε ότι: «Η ανάπτυξη θα έρθει και μέσα από τους περιφερειακούς κόμβους καινοτομίας. Υπάρχει σημαντικό ταλέντο στα τοπικά οικοσυστήματα και τα περιφερειακά κέντρα μπορούν να καθορίσουν το μέλλον τους. Στόχος είναι να καλύψουμε το χάσμα με την Ευρωπαϊκή Ένωση. Πριν από δέκα χρόνια, όποιος στήριζε την επιχειρηματικότητα συχνά στιγματιζόταν, ενώ ήταν δύσκολη και η σύνδεση των ΑΕΙ με την αγορά».

Πρόσθεσε ακόμη ότι η όλη διαδικασία «δεν είναι μια συγκυριακή εξέλιξη, αλλά για συνειδητή πολιτική επιλογή. Σήμερα βρισκόμαστε σε φάση μετάβασης, με δύο σημαντικές αλλαγές. Η πρώτη αφορά την πρωτοβουλία της Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν για το “28ο καθεστώς” των νεοφυών επιχειρήσεων, με έναν ενιαίο νομικό τύπο (EU Inc), ώστε να ισχύει κοινό πλαίσιο σε όλη την Ευρώπη και να διευκολύνεται η χρηματοδότηση.

Το νέο υπερ – υπουργείο

Η δεύτερη είναι η δημιουργία ενός νέου υπουργείου καινοτομίας, στο οποίο θα ενταχθούν τα ΑΕΙ, τα ερευνητικά κέντρα και οι νεοφυείς επιχειρήσεις υπό κοινή ομπρέλα, μετά τις εκλογές. Με αυτόν τον τρόπο θα ενισχυθεί η συνοχή και η ανταγωνιστικότητα του οικοσυστήματος» ανέφερε ο κ. Καλαφάτης.

Από την πλευρά της, η κα Μπαχταλιά σημείωσε ότι «πλέον ο πολίτης σκέφτεται περισσότερο ψηφιακά, κάτι που είναι απότοκο της προσπάθειας των νέων, πολλοί από τους οποίους έφυγαν στα χρόνια της κρίσης αλλά πλέον επιστρέφουν».

Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσίασε, στην Ελλάδα δραστηριοποιούνται περίπου 2.500 νεοφυείς επιχειρήσεις ή ομάδες, εκ των οποίων περίπου 1.000 είναι εγγεγραμμένες στο Elevate Greece. Η συνολική αποτίμηση του οικοσυστήματος φτάνει τα 12 δισ. ευρώ και αναμένεται να τριπλασιαστεί έως το 2030.

Παράλληλα, λειτουργούν πάνω από 40 επενδυτικά σχήματα, ενώ περίπου 2,5 δισ. ευρώ διοχετεύονται στην αγορά μέσω της Ελληνικής Αναπτυξιακή Τράπεζα και του European Investment Fund, με σημαντικές επενδύσεις σε τομείς όπως οι «έξυπνες πόλεις» και η βιωσιμότητα.

Αναφερόμενη στο πρόγραμμα egg, επισήμανε ότι συνεργάζεται με 23 ΑΕΙ της χώρας, ενώ περισσότερες από 140 ομάδες έχουν αξιολογηθεί για τη δυνατότητα δημιουργίας spin-off εταιρειών.

Το πλάνο της Eurobank

Για το 2026, όπως είπε η Ρούλα Μπαχταλιά, η Eurobank σχεδιάζει να ενισχύσει τη χρηματοδότηση των funds που επενδύουν σε νεοφυείς επιχειρήσεις, συνδυάζοντας, έτσι,τη συμβουλευτική υποστήριξη, που υπάρχει μέσω του egg και με τη συμμετοχή σε επενδυτικά σχήματα. Παράλληλα, παρέχονται εργαλεία, σε νεοφυείς που είναι στο αρχικό στάδιο, όπως χαμηλότοκα δάνεια για κεφάλαιο κίνησης με άκρως ανταγωνιστικούς όρους, αλλά και λύσεις venture debt για πιο ώριμες εταιρείες.

Η κα Μπαχταλιά υπογράμμισε επίσης ότι οι νεοφυείς επιχειρήσεις χρειάζονται στήριξη στη δομή και την παρουσίαση των επενδυτικών τους προτάσεων, ώστε να προσελκύσουν κεφάλαια και να αναπτυχθούν, κάτι που κάνει το egg.

Τι λείπει

Η ίδια, πάντως, εστίασε σε τρεις βασικές προϋποθέσεις για την περαιτέρω ανάπτυξη του οικοσυστήματος:

• Την πλήρη υλοποίηση μιας ενιαίας ευρωπαϊκής αγοράς για τις start-ups.
• Την προσέλκυση διεθνών νεοφυών επιχειρήσεων στην Ελλάδα.
• Την ενίσχυση της συνεργατικής καινοτομίας μεταξύ διαφορετικών κλάδων, όπως ο τουρισμός, ο πολιτισμός, η υγεία και η βιωσιμότητα.

Κλείνοντας, ο κ. Καλαφάτης τόνισε ότι «η έρευνα πρέπει να έχει απτό αποτύπωμα στην κοινωνία και την οικονομία», υπογραμμίζοντας την ανάγκη ενίσχυσης της σύνδεσης των ακαδημαϊκών ιδρυμάτων με την αγορά. Με αιχμή φορείς όπως το ΕΚΕΤΑ, στόχος είναι η μετατροπή της επιστημονικής γνώσης σε πρακτικό όφελος για τον πολίτη, υπογράμμισε ο υφυπουργός, που ανακοίνωσε τη δημιουργία παρατηρητηρίου για την ορεινότητα.

Τέλος ο κ. Στάγκος σημείωσε ότι, με αφορμή τη διοργάνωση Beyond 2026, σχεδιάζονται δεκάδες χιλιάδες συναντήσεις με στόχο τη διασύνδεση φορέων και τη δημιουργία απτού κοινωνικού και οικονομικού οφέλους.