Η τιμή του πετρελαίου μπορεί να φτάσει τα 200 δολάρια ανά βαρέλι αν τραβήξει ο πόλεμος

Ακραίο αλλά υπαρκτό είναι το σενάριο η τιμή του πετρελαίου να εκτοξευτεί πάνω από τα 200 δολάρια ανά βαρέλι «για ένα διάστημα» αν ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή συνεχιστεί μέχρι τον Ιούνιο, σύμφωνα με έρευνα που δημοσίευσε πρόσφατα η αυστραλιανή επενδυτική τράπεζα Macquarie Group.

Το αργό πετρέλαιο ήδη κινούταν σήμερα στα 108 δολάρια το βαρέλι μετά το διάγγελμα Τραμπ, που εξανέμισε τις ελπίδες για γρήγορο τερματισμό της σύγκρουσης με το Ιράν.

Οι τιμές του αμερικανικού πετρελαίου έχουν ήδη εκτοξευθεί από περίπου 65 δολάρια σε 100 δολάρια από την έναρξη του πολέμου στη Μέση Ανατολή. Το αργό πετρέλαιο σημείωσε άνοδο 51% μόνο τον Μάρτιο – η δεύτερη μεγαλύτερη μηνιαία αύξηση από την έναρξη των συναλλαγών μελλοντικής εκπλήρωσης το 1983.

Εν τω μεταξύ, οι τιμές της βενζίνης έχουν εκτοξευθεί πάνω από 2 ευρώ το λίτρο στη χώρα μας ενώ σε διεθνές επίπεδο απειλούν να συμπαρασύρουν το κόστος στα πάντα, από τα είδη σούπερ μάρκετ μέχρι τα αεροπορικά ταξίδια.

Ο Βίκας Ντουιβέντι, παγκόσμιος στρατηγικός αναλυτής πετρελαίου και φυσικού αερίου στην Macquarie, δήλωσε στο CNN την Τετάρτη ότι υπάρχει περίπου 20% πιθανότητα να συμβεί το σενάριο των 200 δολαριών ανά βαρέλι, εκτιμώντας μάλιστα ότι μπορεί αυτό να συνεχιστεί και μετά το τέλος του πολέμου εφόσον το Στενό του Ορμούζ παραμείνει ως επί το πλείστον κλειστό.

Ο Πρόεδρος Τραμπ επέμεινε την Τρίτη ότι η σύγκρουση θα τερματιστεί τις επόμενες εβδομάδες και ότι οι τιμές του φυσικού αερίου θα «μειωθούν» μόλις συμβεί αυτό. Αλλά αν ο πόλεμος δεν τερματιστεί σύντομα, ορισμένοι αναλυτές πετρελαίου προειδοποιούν ότι μια παρατεταμένη σύγκρουση και η αποτυχία επαναλειτουργίας του Στενού του Ορμούζ θα είναι πολύ δαπανηρές.

Το παράδειγμα του 2008 

Το καλοκαίρι του 2008, εβδομάδες πριν από την κατάρρευση της επενδυτικής τράπεζας Lehman Brothers, οι τιμές του πετρελαίου εκτοξεύτηκαν στα ύψη, φτάνοντας σχεδόν τα 150 δολάρια το βαρέλι. Προσαρμοσμένο στον σημερινό πληθωρισμό, αυτό θα μπορούσε να «μεταφραστεί» σε πάνω από 200 δολάρια.

Ορισμένοι παρατηρητές του πετρελαίου προειδοποιούν για ακόμη υψηλότερες τιμές αυτό το καλοκαίρι, εάν το ζωτικής σημασίας Στενό του Ορμούζ δεν ανοίξει ξανά σύντομα.

Η Bank of America εκτιμά ότι μόνο τον Μάρτιο, η παγκόσμια οικονομία έχασε περίπου 14-15 εκατομμύρια βαρέλια αργού πετρελαίου και ενεργειακών προϊόντων, όπως το ντίζελ και το καύσιμο αεριωθούμενων, την ημέρα.

Η τράπεζα αναμένει ότι οι τιμές του πετρελαίου θα κυμαίνονται γύρω στα 100 δολάρια το βαρέλι για το υπόλοιπο του έτους – και θα μπορούσαν να αυξηθούν ακόμη περισσότερο εάν το κλείσιμο του Στενού του Ορμούζ συνεχίσει να διαταράσσει τον ενεργειακό εφοδιασμό.

«Σε περίπτωση που οι περισσότερες από αυτές τις ενεργειακές ροές δεν αποκατασταθούν εντός των επόμενων 2-4 εβδομάδων, πιστεύουμε ότι η κατάρρευση της παγκόσμιας αλυσίδας εφοδιασμού πετρελαίου θα ήταν αναπόφευκτη», έγραψαν σε έκθεση την Τετάρτη οι αναλυτές της Bank of America.

Η κατάρρευση της αλυσίδας εφοδιασμού θα αναγκάσει σε περιορισμό της ζήτησης και θα μπορούσε να προκαλέσει «συνέπειες που θυμίζουν, ή ενδεχομένως χειρότερες, τις ενεργειακές κρίσεις της δεκαετίας του 1970», ανέφερε η τράπεζα.

Η Bank of America εκτιμά ότι μια «παρατεταμένη» απώλεια εφοδιασμού πιθανότατα θα οδηγήσει τις τιμές του πετρελαίου πάνω από τα 150 δολάρια το βαρέλι αυτό το τρίμηνο. Εάν, ωστόσο, υπάρξει «ταχεία αποκλιμάκωση» στη Μέση Ανατολή, αναμένει ότι η μέση τιμή του πετρελαίου Brent θα είναι μόλις 77,5 δολάρια το βαρέλι το 2026.

Σε ένα δεύτερο, πιο πιθανό σενάριο, η λήξη του πολέμου σε 2-4 εβδομάδες θα μεταφραζόταν σε μια μέση τιμή πετρελαίου στα 92,50 δολάρια το βαρέλι φέτος. Αυτό θα σήμαινε αυξημένες τιμές, αλλά όχι εφιάλτη για την οικονομία. Στο πιο σοβαρό σενάριο, η Bank of America βλέπει ένα «τριπλό χτύπημα» σχεδόν μηδενικής αύξησης του πραγματικού εισοδήματος για τους καταναλωτές, απώλειας θέσεων εργασίας και αναταραχής στην χρηματιστηριακή αγορά.

Ακόμη και μια απλή έξοδος των ΗΠΑ από τη σύγκρουση πιθανότατα θα προκαλούσε τουλάχιστον μια βραχυπρόθεσμη πτώση των τιμών του πετρελαίου, λένε οι αναλυτές.

«Φωτιά» στην αντλία

Εάν η τιμή του πετρελαίου φτάσει τα 200 δολάρια, θα βλάψει την παγκόσμια οικονομία. Αυτό θα μεταφραστεί σε τιμές βενζίνης περίπου 7 δολαρίων το γαλόνι στις ΗΠΑ, καταρρίπτοντας το προηγούμενο ρεκόρ των 5,02 δολαρίων που είχε σημειωθεί τον Ιούνιο του 2022.

Ενώ τα 200 δολάρια για το πετρέλαιο ακούγονται ακραία, οι αναλυτές λένε ότι αντικατοπτρίζει την κλίμακα της διαταραχής του εφοδιασμού, υπενθυμίζοντας ότι οι τιμές του πετρελαίου στο Ντουμπάι ξεπέρασαν πρόσφατα τα 166 δολάρια το βαρέλι.

Η σκέψη είναι ότι αν το πετρέλαιο δεν αρχίσει να ρέει σύντομα εκτός Μέσης Ανατολής, οι τιμές θα πρέπει να ανέβουν αρκετά ώστε να εξισορροπήσουν την αγορά συνθλίβοντας τη ζήτηση.

Ένας αξιωματούχος του Λευκού Οίκου χαρακτήρισε αυτές τις προβλέψεις των αναλυτών ως «άσχετες, επειδή δεν μπορούν να προβλέψουν αξιόπιστα την στρατιωτική πρόοδο και πότε θα ολοκληρωθεί αυτή η επιχείρηση».

Η επιβολή δασμών από τον Τραμπ πέρυσι δείχνει πόσο γρήγορα οι οικονομικές προβλέψεις μπορούν να ακυρωθούν από τις πολιτικές στροφές του Λευκού Οίκου.

Τον περασμένο Απρίλιο, οικονομολόγοι και επενδυτές προετοιμάζονταν για μια επικείμενη ύφεση, αφότου ο Τραμπ επέβαλε ιστορικά υψηλούς δασμούς στις εισαγωγές. Οι μετοχές έπεσαν κατακόρυφα και οι αποδόσεις των ομολόγων εκτοξεύτηκαν στα ύψη αλλά αυτή η ύφεση δεν ήρθε ποτέ. Ο Τραμπ άμεσα έπαυσε ή μετρίασε πολλούς από αυτούς τους δασμούς ως απάντηση στην ακραία πίεση της αγοράς.