Ξεμπλοκάρουν οι έρευνες για τα θαλάσσια αιολικά

Για τη διενέργεια των ανεμολογικών και βυθομετρικών ερευνών για τα offshore αιολικά, πριν πάρει το «πράσινο φως» το Εθνικό Πρόγραμμα Ανάπτυξης Υπεράκτιων Αιολικών, «στρώνει το έδαφος» διάταξη του ΥΠΕΝ, στο σχέδιο νόμου για πλήρη ενσωμάτωση της ευρωπαϊκής οδηγίας RED III για τις ΑΠΕ.

Η νομοθετική διάταξη εντάσσεται στον σχεδιασμό του ΥΠΕΝ ώστε οι μελέτες να προγραμματιστούν άμεσα, ανεξάρτητα από την εκκρεμότητα με την έγκριση του Εθνικού Προγράμματος. Σε αυτό το πλαίσιο, εξάλλου, το υπουργείο έχει εντάξει στο Ενιαίο Σχέδιο Κυβερνητικής Πολιτικής (ΕΣΚυΠ) 2026 τη σύσταση μέσα στο 2ο τρίμηνο της εταιρείας ειδικού σκοπού (SPV) από την ΕΔΕΥΕΠ, η οποία θα αναλάβει τις ανεμολογικές και βυθομετρικές μελέτες. Σύσταση που αποτελεί επίσης ορόσημο και στο RRF, για ολοκλήρωση μέχρι τον Ιούνιο.

Η ρύθμιση προβλέπει πως θα μπουν στο «μικροσκόπιο» περιοχές ενδιαφέροντος οι οποίες θα οριστούν με πράξη της ΕΔΕΥΕΠ, η οποία θα εκδοθεί σε ΦΕΚ. Προφανώς, αυτές οι περιοχές ενδιαφέροντος θα είναι τα υποψήφια «οικόπεδα» που προορίζονται για το πρώτο «κύμα» υπεράκτιων αιολικών συνολικής ισχύος 1,9 Γιγαβάτ, από τη «δεξαμενή» όλων των θαλασσοτεμαχίων του Εθνικού Προγράμματος.

Με αυτό τον τρόπο, η ωρίμανση παραχώρησης των πρώτων «οικοπέδων» θα ενεργοποιηθεί εκ νέου, παρά την εκκρεμότητα με το Εθνικό Πρόγραμμα. Υπενθυμίζεται ότι η ανάπτυξη του κλάδου μπήκε στον «πάγο» τον Οκτώβριο του 2024, όταν επιλύθηκε το εμπόδιο που υπήρχε με το Υπουργείο Πολιτισμού, σχετικά με την προοπτική ανάπτυξης πάρκων κυρίως στο «Κρήτη 1».

Ωστόσο, στους 15 μήνες που μεσολάβησαν δεν έχει δοθεί η έγκριση στο Εθνικό Πρόγραμμα (με την σχετική Κοινή Απόφαση που θα συνυπέγραφαν οι εννιά συναρμόδιοι Υπουργοί) και επομένως δεν έχουν καθοριστεί επίσημα οι θαλάσσιες περιοχές που έχει καταλήξει η ΕΔΕΥΕΠ – τόσο όλες οι ζώνες οι οποίες πληρούν τα κριτήρια για τη φιλοξενία έργων, όσο και οι περιοχές για την πρώτη φάση του κλάδου, με την κατασκευή των έργων 1,9 Γιγαβάτ.

Αυτό σημαίνει πως η Ελλάδα θα αξιοποιήσει το γεγονός ότι διεθνώς το επενδυτικό momentum στη δεδομένη συγκυρία επαναπροσδιορίζεται σε πιο ρεαλιστική βάση, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι έχει ατονήσει. Επομένως, όταν το επενδυτικό ενδιαφέρον έχει ανακάμψει πλήρως παγκόσμια -γιατί για παράδειγμα θα έχει πλέον μειωθεί το κόστος ανάπτυξης των πλωτών αιολικών- η χώρα μας θα μπορεί να το προσελκύσει.

Με άλλα λόγια, σκοπός είναι να έχει προετοιμαστεί ώστε να αξιοποιήσει το «παράθυρο ευκαιρίας» που πολύ πιθανόν θα ανοίξει τα επόμενα χρόνια με την αναστροφή του κλίματος, ώστε να πρωταγωνιστήσει στον επόμενο επενδυτικό «κύκλο». Αν δεν γίνουν βήματα όπως η πραγματοποίηση των ερευνών, τότε η Ελλάδα θα «έχανε το τρένο» σε μία τέτοια αναστροφή, αφού για παράδειγμα οι διαδικασίες που θα δρομολογηθούν φέτος θα χρειαστούν περίπου μία διετία για να ολοκληρωθούν. Επομένως, θα υπονόμευε την προοπτική να αξιοποιήσει μία τέτοια θετική συγκυρία στο μέλλον.

Σε αυτή τη λογική της προετοιμασίας, ανεξάρτητα από το Εθνικό Πρόγραμμα, εντάσσονται τα δύο ακόμη ορόσημα που έχουν ενταχθεί στο ΕΣΚυΠ 2026, δηλαδή η δέσμευση του ηλεκτρικού «χώρου» των 1,9 Γιγαβάτ και ο καθορισμός των όρων των διαγωνισμών ανάθεσης των θαλάσσιων περιοχών σε επενδυτές – δύο ορόσημων που επίσης θα υλοποιηθούν εντός του 20ου τριμήνου.

Βέβαια, όσο δεν υπάρχει απτός χρονικός ορίζοντας για την έγκριση του Εθνικού Προγράμματος, δεν μπορεί να υπάρξει χρονικός ορίζοντας ούτε για τη διενέργεια των διαγωνισμών. Πάντως, άλλες διατάξεις στο υπό σχέδιο νόμου δίνουν τη δυνατότητα για επίσπευση των ανταγωνιστικών διαδικασιών. Πιο συγκεκριμένα, αυτή τη στιγμή προβλέπεται πως μόλις ορισθούν επίσημα τα «οικόπεδα» προς παραχώρηση (το οποίο θα γίνει με Προεδρικό Διάταγμα), θα μπορούν να δρομολογήσουν και οι ενδιαφερόμενοι επενδυτές τις μελέτες τους στα θαλασσοτεμάχια που τους ενδιαφέρουν, ζητώντας και λαμβάνοντας άδεια έρευνας από την ΕΔΕΥΕΠ.

Με διάταξη στο νομοσχέδιο, οι μελέτες των επενδυτών μπορούν να απεμπλακούν από τους διαγωνισμούς παραχώρησης των θαλασσοτεμαχίων. Κι αυτό γιατί η ΕΔΕΥΕΠ θα έχει πλέον τη δυνατότητα να ξεκινήσει τη διαδικασία προκήρυξής τους, ανεξάρτητα από το αν «τρέχουν» και σε ποιο στάδιο βρίσκονται τις έρευνες των επενδυτών (η ολοκλήρωση των οποίων θα σήμαινε ότι θα χρειαζόταν ακόμη περισσότερος χρόνος). Σε αυτούς, θα έχουν δικαίωμα συμμετοχής όσοι επενδυτές έχουν προμηθευτεί τα δεδομένα για τα αντίστοιχα «οικόπεδα» ή έχουν πάρει άδεια έρευνάς τους.