“Μιλάει πολύ”: Πώς ο Τραμπ υπονομεύει τη συμφωνία με το Ιράν

Η μείξη απειλών και αλαζονικών σχολίων του Ντόναλντ Τραμπ, που συχνά συνοδεύεται με την απαξιωτική του στάση απέναντι στο Ιράν, έχει, όπως και η συνέχιση του ναυτικού αποκλεισμού των ιρανικών λιμανιών από τις ΗΠΑ, αποτελέσει σημαντικό εμπόδιο για την επανέναρξη των ειρηνευτικών συνομιλιών μεταξύ των δύο χωρών με τη μεσολάβηση του Πακιστάν στο Ισλαμαμπάντ.

Παρά το γεγονός ότι το ιρανικό υπουργείο Εξωτερικών επιμένει ότι δεν θα απαντά σε κάθε δήλωση που εκδίδει ο Αμερικανός πρόεδρος μέσω κοινωνικών μέσων για το Ιράν, και κάποιες φορές υπάρχουν έως και επτά τέτοιες δηλώσεις την ημέρα, η Τεχεράνη δεν μπορεί να τις αγνοήσει όλες, όπως επισημαίνει ανάλυση στον Guardian, ακόμα κι αν έρχονται σε αντίθεση με όσα της λέγονται ιδιωτικά για τις αληθινές προθέσεις του Τραμπ.

Πράγματι, η ανυπομονησία του Τραμπ και το βαρύ ύφος που συνοδεύει την διπλωματία του έχουν γίνει αυτοτελές εμπόδιο για να βρεθεί λύση.

Ο επικεφαλής διαπραγματευτής του Ιράν, Μοχαμάντ Μπαγκέρ Γκαλιμπάφ, προειδοποίησε ότι «επιβάλλοντας έναν αποκλεισμό και παραβιάζοντας την εκεχειρία», ο Αμερικανός πρόεδρος «προσπαθεί να μετατρέψει αυτό το τραπέζι διαπραγματεύσεων – στη δική του φαντασία – σε τραπέζι υποταγής ή να δικαιολογήσει την ανανέωση της πολεμικής ρητορικής. Δεν αποδεχόμαστε διαπραγματεύσεις υπό την απειλή, και τις τελευταίες δύο εβδομάδες έχουμε προετοιμαστεί για να βγάλουμε νέα χαρτιά στο πεδίο της μάχης».

Ο πρεσβευτής του Ιράν στο Πακιστάν, Ρεζά Αμίρι Μογκαντάμ, επεσήμανε κάτι παρόμοιο με αναφορά στην Τζέιν Όστιν, λέγοντας: «Είναι μια αλήθεια παγκοσμίως αποδεκτή ότι μια χώρα που κατέχει μεγάλης πολιτισμική κληρονομιά, δεν θα διαπραγματευτεί υπό απειλές και βία».

Ακριβώς όπως ο Τραμπ πρέπει να χειριστεί την πολιτική του βάση που γκρινιάζει και την χρηματιστηριακή αγορά, έτσι και η ιρανική ηγεσία πρέπει να καθησυχάσει την κοινότητα στο εσωτερικό του απορρίπτοντας τους ισχυρισμούς του Τραμπ για ταπείνωση και απόγνωση του Ιράν, ή την επιμονή του ότι το Ιράν έχει υποχωρήσει στο κρίσιμο ζήτημα του αποθέματος του υψηλά εμπλουτισμένου ουρανίου του.

Ο Τραμπ, για παράδειγμα, την περασμένη Παρασκευή απάντησε σε ένα tweet του Αμπάς Αραγτσί, του ιρανού υπουργού Εξωτερικών, ότι το Ιράν θα άρει κάποιους από τους περιορισμούς στα Στενά του Ορμούζ, χαιρετίζοντας ουσιαστικά την ήττα του Ιράν, αντί να απαντήσει με την άρση του αμερικανικού αποκλεισμού, όπως περίμενε το Ιράν.

Αργότερα, σε μια από τις πολλές τηλεφωνικές συνεντεύξεις της ημέρας, ο Τραμπ είπε: «Θέλουν [οι Ιρανοί] να το ανοίξω. Οι Ιρανοί το θέλουν απεγνωσμένα ανοιχτό. Δεν το ανοίγω μέχρι να υπογραφεί μια συμφωνία». Σε άλλη μια συνέντευξη, που δεν πέρασε από κάποιο φίλτρο, είπε: «Έχουν συμφωνήσει σε όλα», προσθέτοντας συγκεκριμένα: «Έχουν συμφωνήσει να μην κλείσουν ποτέ ξανά τα Στενά του Ορμούζ». Μια μέρα αργότερα, το Ιράν έκλεισε τα Στενά, αφήνοντας την εντύπωση ότι ο Τραμπ, για μία ακόμη φορά, υποτίμησε την αποφασιστικότητα του Ιράν.

Ιρανική διπλωματική αποστολή που βρίσκεται στη Γκάνα επεσήμανε την Τρίτη: «Τις τελευταίες 24 ώρες, ο πρόεδρος των ΗΠΑ έχει: — Ευχαριστήσει το Ιράν για το κλείσιμο του Ορμούζ· απειλήσει το Ιράν· κατηγορήσει την Κίνα· επαινέσει την Κίνα· δηλώσει την επιτυχία του αποκλεισμού· επιβεβαιώσει ότι το Ιράν προχώρησε σε ανεφοδιασμό μέσω του αποκλεισμού· υποσχεθεί συμφωνία με το Ιράν· υποσχεθεί ότι βόμβες θα πέσουν στο Ιράν.» Η πρεσβεία περιέγραψε τον Τραμπ ως μια ομάδα WhatsApp ενός ατόμου.

Το Σαββατοκύριακο, ο αναπληρωτής υπουργός Εξωτερικών του Ιράν, Σαΐντ Χατιμπζαντέ, είπε για τον Τραμπ: «Μιλάει πολύ.»

Μέχρι την Τρίτη, σε μια σειρά αντιφατικών δηλώσεων, ο Τραμπ είπε: «Περιμένω να βομβαρδίσω», προσθέτοντας ότι ο στρατός είναι έτοιμος να δράσει, και αναφέρθηκε στη λήξη της προθεσμίας που δεν θα παρατείνει. Ωστόσο, δύο προτάσεις αργότερα, δήλωσε ότι οι Ιρανοί θα παρακολουθήσουν τις συνομιλίες που θα ξεκινήσουν την Τετάρτη.

Μέσα από την αντίθεση των αντιφατικών αυτών συναισθημάτων, εξήρε και έθαψε ταυτόχρονα το Ιράν.

«Το Ιράν μπορεί να βρεθεί σε πολύ καλή θέση, μια ισχυρή χώρα, μια υπέροχη χώρα. Έχουν έναν απίστευτο λαό», είπε, προσθέτοντας όμως: «Φαίνονται να είναι αιμοδιψείς και διοικούνται από μερικούς πολύ σκληρούς ανθρώπους και όχι με καλό τρόπο. Είμαστε πολύ πιο σκληροί από αυτούς – ούτε καν κοντά – αλλά πρέπει να χρησιμοποιούν τη λογική και το κοινό αίσθημα, να μην είναι μια χώρα βασισμένη στο θάνατο και τον τρόμο.»

Όλα αυτά μπορεί να έχουν σκοπό να αναστατώσουν τον διπλωματικό «ραντάρ» του Ιράν, αλλά μέχρι τώρα το μόνο αποτέλεσμα ήταν να κάνουν τη χώρα πιο καχύποπτη και πιο αποφασισμένη να πει ναι σε μια συμφωνία μόνο αν περιλαμβάνει έναν σαφή και αμετάκλητο μηχανισμό επιβολής που απαιτεί από τον Τραμπ να τηρήσει οποιαδήποτε συμφωνία υπογράψει.