Παράλληλες δράσεις & προγράμματα στην έκθεση “Αναδρομικά” του Μουσείου Βορρέ

Σε μία ολάνθιστη όαση στην Παιανία, το Μουσείο Βορρέ άνοιξε τις πύλες της έκθεσης «Αναδρομικά: Επιλογές από τη συλλογή του Μουσείου Βορρέ», σε επιμέλεια της Εβίτας Τσοκάντα, και η περιπλάνηση στις αίθουσές του έμοιαζε με κατανυκτική εμβύθιση στην ιστορία της σύγχρονης ελληνικής τέχνης. Ανάμεσα σε κήπους, πέτρινα περάσματα και φωτεινές αυλές, η έκθεση προτείνει μια νέα ανάγνωση της συλλογής, αφήνοντας πίσω τη στενή χρονολογική αφήγηση και φέρνοντας στο προσκήνιο θεματικές και υπόγειες συνδέσεις που συνομιλούν άμεσα με το σήμερα.

Μέσα από έργα που εκτείνονται από τη μεταπολεμική περίοδο έως τα τέλη του 20ού αιώνα, αναδεικνύονται λιγότερο προβεβλημένες πλευρές της συλλογής, με δημιουργίες των Λιλής Αρλιώτη, Γιώργου Ιωάννου, Βαλέριου Καλούτση και Δημήτρη Ντοκατζή, ενώ παράλληλα επανασυστήνονται έργα καλλιτεχνών όπως ο Αλέξης Ακριθάκης, ο Πάνος Βαλσαμάκης, η Νίκη Καναγκίνη και ο Γιάννης Κουνέλλης.

Η έκθεση παρακολουθεί τη διαδρομή σύγχρονων αγωνιών μέσα στον χρόνο και φωτίζει τη συνέχεια που τις διαπερνά. Οι τεχνολογικές μεταβολές, ο δημόσιος χώρος, το περιβάλλον, οι μετακινήσεις πληθυσμών και οι έμφυλες ταυτότητες εμφανίζονται ως σταθερές ανησυχίες που διαμόρφωσαν ήδη από το δεύτερο μισό του 20ού αιώνα τη σκέψη και τη γλώσσα πολλών Ελλήνων καλλιτεχνών. Μέσα από αυτή τη διαδρομή, η ελληνική τέχνη αποκαλύπτεται ως ένα πεδίο συνεχών μετατοπίσεων και δημιουργικών εντάσεων, όπου η ενδοσκόπηση συνυπάρχει με την εξωστρέφεια και η συνοχή με τη σύγκρουση. Εκεί μοιάζει να βρίσκεται ακόμη η ζωντάνια και η αντοχή της.

Η έκθεση εντάσσεται σε μια ευρύτερη διαδικασία επαναπροσδιορισμού του Μουσείου Βορρέ, που τα τελευταία χρόνια επιχειρεί να ανοίξει εκ νέου τη σχέση του με το κοινό και να ενεργοποιήσει ξανά τον διάλογο γύρω από τη σύγχρονη ελληνική τέχνη. Μέσα από νέες εκθέσεις, παρεμβάσεις και μια πιο ζωντανή παρουσία, το μουσείο επιδιώκει να επανασυνδεθεί ουσιαστικά τόσο με την τοπική κοινότητα της Παιανίας όσο και με το κοινό της ευρύτερης Αθήνας, μετατρέποντας την επίσκεψη στον χώρο σε μια εμπειρία που ξεπερνά τα όρια μιας τυπικής μουσειακής περιήγησης.

Η ίδια η έκθεση με την ιδιαίτερη επιμελητική ματιά της Εβίτας Τσοκάντα λειτουργεί ως μέρος αυτής της μετάβασης. Η συλλογή βγαίνει ξανά στο προσκήνιο μέσα από μια σύγχρονη ματιά, αναζητώντας νέες συνομιλίες με το παρόν και επαναφέροντας το μουσείο ως έναν ενεργό τόπο συνάντησης, παρατήρησης και επιστροφής στη σύγχρονη ελληνική καλλιτεχνική παραγωγή.

Παράλληλες δράσεις & εκπαιδευτικά προγράμματα

Υπό αυτά τα δεδομένα, η έκθεση πλαισιώνεται από ένα δυναμικό πρόγραμμα παράλληλων δράσεων, που αναπτύσσεται οργανικά σε διάλογο με το περιεχόμενό της. Στον χώρο του μουσείου παρουσιάζονται ήδη προβολές αρχειακού οπτικοακουστικού υλικού – από το Αρχείο της ΕΡΤ –, τις οποίες οι επισκέπτες μπορούν να παρακολουθήσουν ως μέρος της εκθεσιακής εμπειρίας, ενώ το προσεχές διάστημα θα πραγματοποιηθεί ένα ευρύτερο πρόγραμμα δράσεων, όπως εκπαιδευτικά εργαστήρια, συναυλίες, προβολές ταινιών και ημερίδες, οι οποίες, αντλώντας έμπνευση από το ίδιο το μουσείο, συνομιλούν ενεργά με τη θεματολογία της έκθεσης.

Με εκδηλώσεις που ξεκινούν ήδη από τον Μάιο, όλες αυτές οι δράσεις δεν λειτουργούν αποσπασματικά, αλλά εντάσσονται σε μια ευρύτερη προσπάθεια επαναπροσδιορισμού του μουσείου ως ενός ανοιχτού, ζωντανού πεδίου πολιτισμικής εμπειρίας, που επιδιώκει να καλλιεργήσει ουσιαστικούς όρους πρόσβασης, συμμετοχής και βιωματικής εμπλοκής του κοινού. Σχεδιασμός και επιμέλεια παράλληλων & εκπαιδευτικών δράσεων: Μυρτώ Λάβδα.

Πρόγραμμα εκπαιδευτικών και παράλληλων δράσεων Μαΐου

ΣΥΝΑΥΛΙΑ

Το μουσικό πρόγραμμα After Hours «Ενθύμιο / Memento» από το Duo Hedi (Α. Κότσαλη, Κ. Ζιγκερίδης) αποτελεί έναν ζωντανό διάλογο με την εικαστική έκθεση, εστιάζοντας στη μνήμη του μεταβαλλόμενου ελληνικού τοπίου. Μέσα από έργα συνθετών όπως οι Κωνσταντινίδης, Κουμεντάκης και Παρασκάκης —πολλά σε νέα εκδοχή για φωνή και ακορντεόν— η τοπιογραφία αναδεικνύεται ως φορέας πολιτισμικής ταυτότητας.

Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στην τοποθεσία των Μεσογείων, έναν τόπο που από αγροτικό ορόσημο της αττικής γης μεταμορφώνεται ραγδαία λόγω της αστικοποίησης. Η συναυλία προσφέρει μια πολυαισθητηριακή εμπειρία, συνδέοντας οργανικά τη σύγχρονη μουσική δημιουργία με την ιστορική μνήμη και τη γεωγραφική συνέχεια του τόπου.

Η συναυλία θα πραγματοποιηθεί από το Duo Hedi (τη μεσόφωνο Αναστασία Kότσαλη και τον ακορντεονίστα Κώστα Ζιγκερίδη)

Ημερομηνία: Παρασκευή 15 Μαΐου 2026
Ώρα έναρξης: 21:00
Κόστος συμμετοχής: €10 ευρώ

Τα εισιτήρια διατίθενται αποκλειστικά στον χώρο του μουσείου. Με την παρακολούθηση της εκδήλωσης, η είσοδος στην έκθεση Αναδρομικά: Επιλογές από τη συλλογή του Μουσείου Βορρέ είναι ελεύθερη.

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑ

Το φως του κήπου: Εργαστήριο αφαιρετικής ζωγραφικής στον κήπο του μουσείου
Εργαστήριο για άτομα άνω των 65 ετών

Με αφορμή έργα καλλιτεχνών της αφαίρεσης που θα βρίσκονται στην έκθεση του μουσείου θα εμβαθύνουμε στην έννοια της αφαίρεσης στη ζωγραφική και θα προσεγγίσουμε την τοπιογραφία εστιάζοντας στη σύνθεση, τις χρωματικές σχέσεις, τους τόνους, το φως και τη σκιά. Θα έχουμε την ευκαιρία να ζωγραφίσουμε εκ του φυσικού στον κήπο του μουσείου, διαλέγοντας για θέμα μας μια από τις πολλές μαγικές, φωτεινές και σκιερές όψεις του.

Το εργαστήριο θα πραγματοποιηθεί από την εικαστικό Σοφία Σιμάκη.
Ημερομηνίες: Τις Κυριακές 10 και 17 Μαΐου 2026
Ώρες: 11:30-14:30 -Κόστος συμμετοχής: €30 ευρώ (και για τις δύο συναντήσεις του κύκλου). Απαραίτητη η συμμετοχή και στις δύο συναντήσεις της θεματικής ενότητας.

Πληροφορίες/Κρατήσεις: https://www.vorresmuseum.gr/program/the-garden-light-abstract-painting-workshop-in-the-museum-garden/

Διάφανοι λαβύρινθοι: Εργαστήριο κολάζ με αφορμή το έργο της Χρύσας Ρωμανού
Εργαστήριο για ενήλικες

Στο εργαστήριο θα γνωρίσουμε το έργο της Χρύσας Ρωμανού και πιο συγκεκριμένα θα εστιάσουμε στα πρώιμα κολάζ της, αλλά και σε μεταγενέστερα ντεκολαζ που κατασκεύασε σε πλεξιγκλάς. Μέσα από μια μεικτή τεχνική διαδικασία που θα συνδυάσει τη ζωγραφική, το κολάζ, τη γραφή και τη σημείωση, καθώς και τη δημιουργία επιπέδων μέσα από τη χρήση της διαφάνειας, θα εμβαθύνουμε στους τρόπους σύνθεσης και χρήσης των υλικών και την σημειολογία τους. Με αφορμή την κριτική ματιά της Χρύσας προς την κοινωνική πραγματικότητα της εποχής της θα δούμε στην πράξη πως ένα έργο μέσα από υπαινιγμούς και παραθέσεις στοιχείων μπορεί να αποτελέσει σχόλιο στην σύγχρονη κοινωνική πραγματικότητα.

Το εργαστήριο θα πραγματοποιηθεί από την εικαστικό Σοφία Σιμάκη.
Ημερομηνίες: Τις Κυριακές 24 και 31 Μαΐου 2026
Ώρες: 11:30-14:30 – Κόστος συμμετοχής: €30 ευρώ (και για τις δύο συναντήσεις του κύκλου)

Απαραίτητη η συμμετοχή και στις δύο συναντήσεις της θεματικής ενότητας.

Πληροφορίες/Κρατήσεις: https://www.vorresmuseum.gr/program/transparent-labyrinths-collage-workshop.

ΞΕΝΑΓΗΣΕΙΣ

Στο πλαίσιο της έκθεσης Αναδρομικά: Επιλογές από τη συλλογή του Μουσείου Βορρέ θα πραγματοποιηθούν ξεναγήσεις από την επιμελήτρια της έκθεσης, ανοιχτές στο ευρύ κοινό.

Η πρώτη ξενάγηση θα λάβει χώρα το Σάββατο 16 Μαΐου, ώρες 12:30–13:30, και θα πραγματοποιηθεί από την ιστορικό τέχνης και επιμελήτρια Εβίτα Τσοκάντα.

Κόστος συμμετοχής: €7 *Για τη συμμετοχή στις ξεναγήσεις δεν απαιτείται κράτηση θέσης.

Στην έκθεση ΑΝΑΔΡΟΜΙΚΑ βλέπουμε έργα των:

Αλέξης Ακριθάκης, Δημήτρης Αληθεινός, Λιλή Αρλιώτη, Μιχάλης Αρφαράς, Αγήνωρ Αστεριάδης, Γιώργος Βακιρτζής, Πάνος Βαλσαμάκης, Μπάμπης Βεκρής (Electros), Χάρης Γαβρήλος, Γιάννης Γαΐτης, Απόστολος Γεωργίου, Διαμαντής Διαμαντόπουλος, Νίκος Εγγονόπουλος, Χριστίνα Ζερβού, Γιώργος Ζογγολόπουλος, Πέτρος Ζουμπουλάκης, Όπυ Ζούνη, Παλαιολόγος Θεολόγου, Γιώργος Ιωάννου, Λεωνίδας Καλαμάρας, Βαλέριος Καλούτσης, Νίκη Καναγκίνη, Ηρώ Κανακάκη, Βλάσσης Κανιάρης, Χρήστος Καπράλος, Μιχάλης Κατζουράκης, Νίκος Κεσσανλής, Δημοσθένης Κοκκινίδης, Δημήτρης Κοντός, Κώστας Κουλεντιανός, Γιάννης Κουνέλλης, Γιώργος Λάππας, Στάθης Λογοθέτης, Δέσπω Μαγκώνη, Γιώργος Μαυροϊδής, Φρόσω Μιχαλέα, Γιάννης Μόραλης, Νίκος Νικολάου, Μπία Ντάβου, Τόνια Νικολαΐδη, Δημήτρης Ντοκατζής, Γιάννης Παρμακέλλης, Δημήτρης Περδικίδης, Μανώλης Πολυμέρης, Χρύσα Ρωμανού, Λουκάς Σαμαράς, Μηνάς Σεμερτζιάν (Minas), Γρηγόρης Σεμιτέκολο, Γιώργος Σικελιώτης, Γαβριέλλα Σίμωσι, Άσπα Στασινοπούλου, Τάσσος, Γιάννης Τσαρούχης, Θανάσης Τσίγκος, Αλέκος Φασιανός, Βασίλης Φωτόπουλος, Διονύσης Φωτόπουλος, Νίκος Χατζηκυριάκος – Γκίκας, Χρύσα, Jean Xceron.