Κενό νόμου στην ανάθεση έργου καθαρισμού από το Υπ. Εργασίας – Γιατί διαμαρτύρονται οι ΚΟΙΝΣΕΠ

Mέχρι πρότινος (τις αρχές του έτους), το έργο για τον καθαρισμό του κτιρίου του Υπουργείου Εργασίας το κρατούσε η ΚΟΙΝΣΕΠ Νέοι Ορίζοντες. Πρόκειται για συνεταιριστική επιχείρηση εργασιακής ένταξης κυρίως αποφυλακισμένων συμπολιτών μας και άλλων ευάλωτων ομάδων που αποκλείονται από την αγορά εργασίας.

Οι ΚΟΙΝΣΕΠ (Κοινωνικές Συνεταιριστικές Επιχειρήσεις) είναι επιχειρήσεις με κοινωνικό σκοπό. Λειτουργούν σαν κανονικές επιχειρήσεις που ανήκουν συλλογικά στα μέλη τους, αλλά στόχος τους δεν είναι μόνο το κέρδος — είναι και η κοινωνική ωφέλεια.

Για τους μη γνώστες αναφέρουμε ότι στην Ελλάδα οι ΚΟΙΝΣΕΠ λειτουργούν στο πλαίσιο της Κοινωνικής Αλληλέγγυας Οικονομίας το οποίο ρυθμίζεται από το νόμο 4430/2016.

Από τον Φεβρουάριο του 2026 με απόφαση της Υπηρεσιακής Γραμματέως του Υπουργείου Εργασίας, το έργο των υπηρεσιών καθαρισμού του κτιρίου δόθηκε στην εταιρία HUMAN UNION”. Και εδώ αρχίζουν τα ερωτήματα.

Οι Νέοι Ορίζοντες έχουν καταγγείλει δημόσια τους προηγούμενους μήνες ότι η εταιρία HUMAN UNION δεν ανήκει στους φορείς του άρθρου 20 του νόμου 4412/2016 που παραδοσιακά εκτελούσαν έως τώρα αυτές τις συμβάσεις.

Σύμφωνα με την καταγγελία των Νέων Οριζόντων, η HUMAN UNION δεν είναι στην ουσία της ΚΟΙΝΣΕΠ και δεν θα μπορούσε να αναλάβει ένα τέτοιο έργο. Θεωρεί ότι πρόκειται για μία κατ’ επίφαση ΚΟΙΝΣΕΠ και δεν αποτελεί φορέα που έχει δημιουργηθεί με σκοπό την ένταξη ευάλωτων και ειδικών ομάδων.

Σε κάθε περίπτωση, από το ΓΕΜΗ επιβεβαιώνονται τα εξής: Η ΗUMAN UNION έχει την ίδια έδρα με την εταιρία Magic Fresh Facility LTD, εταιρία περιορισμένης ευθύνης καθαρισμών, επισκευών και συντήρησης. Η HUMAN UNION ιδρύθηκε ως ΚΟΙΝΣΕΠ στις 10 Οκτωβρίου του 2024.

Στις 14 Ιουλίου του 2025, πάντα σύμφωνα με το ΓΕΜΗ, η εταιρία άλλαξε καταστατικό. Σύμφωνα με το άρθρο 3, παράγραφος Β του εν λόγω καταστατικού, μεταξύ των κύριων σκοπών των ΚΟΙΝΣΕΠ συγκαταλέγεται “η επαγγελματική και κοινωνική ένταξη ατόμων με αναπηρία ή μειονεκτούντων προσώπων σύμφωνα με τα οριζόμενα στην περίπτωση δ’ της παραγράφου 1 του άρθρου 20 του ν. 4412/2016”.

Η εταιρία, επίσης, φαίνεται να μην διαθέτει επίσημο site. Μεταξύ των εταίρων της είναι, σύμφωνα με το ΓΕΜΗ, οι Εμαννουήλ Μαργαρώνης και Ευγενία Σκολόγκα οι οποίοι είναι συγχρόνως οι μοναδικοί εταίροι και διαχειριστές της εταιρίας Magic Fresh. Επτά μήνες μετά την αλλαγή του καταστατικού, η εταιρία πήρε με απευθείας ανάθεση το έργο του καθαρισμού του κτιρίου του Υπουργείου Εργασίας αξίας 135.160 ευρώ με το ΦΠΑ.

Το ερώτημα που τίθεται εδώ είναι το εξής: Είναι πράγματι η HUMAN UNIOΝ, συνεταιριστική επιχείρηση που έχει ιδρυθεί με σκοπό την ένταξη ευάλωτων ομάδων όπως ρητά αναφέρει ο νόμος έτσι ώστε να μπορεί να “χτυπά” διαγωνισμούς όπως αυτός του Υπουργείου Εργασίας που προορίζονται αποκλειστικά για νομικές οντότητες που υποστηρίζουν την εργασιακή και κοινωνική ενδυνάμωση κοινωνικών ομάδων που αποκλείονται από την αγορά εργασίας;

Η Ελληνική Αρχή Δημοσίων Συμβάσεων έχει αποφανθεί θετικά απορρίπτοντας προδικαστική προσφυγή, η εταιρία φαίνεται ότι καλύπτει το γράμμα του νόμου.

Ας σταθούμε όμως λίγο στο άρθρο 20 του νόμου 4412/2016. Σ’ αυτό συμπεριλαμβάνονται οι νομικές μορφές που μπορούν να μπουν σε διαδικασίες σύναψης συμβάσεων από τις αναθέτουσες αρχές.

Αυτές είναι:

α) Προστατευμένα Παραγωγικά Εργαστήρια του άρθρου 17 του ν. 2646/1998 (Α’ 236),
β) Κοινωνικούς Συνεταιρισμούς Περιορισμένης Ευθύνης (ΚΟΙΣΠΕ) του άρθρου 12 του ν. 2716/1999 (Α’ 96),
γ) Κοινωνικές Συνεταιριστικές Επιχειρήσεις Ένταξης (ΚΟΙΝΣΕΠ ένταξης) του ν. 4430/2016,
δ) και άλλους οικονομικούς φορείς που έχουν ως κύριο σκοπό την επαγγελματική και κοινωνική ένταξη ατόμων με αναπηρία ή μειονεκτούντων προσώπων, υπό την προϋπόθεση ότι τουλάχιστον 30% των εργαζομένων τους ανήκουν σε αυτές τις κατηγορίες.

Το δ, όπως τονίζουν οι οργανώσεις, δημιουργεί ένα κενό νόμου. Ουσιαστικά κάθε εταιρία της οποίας των 30% των εργαζόμενων είναι άτομα με αναπηρία ή μειονεκτούντα πρόσωπα μπορεί να αναλάβει έργο. Επίσης, δεν διευκρινίζεται πως η εταιρία αυτή θα αποδείξει ότι 30% των εργαζομένων της ανήκουν στις παραπάνω κατηγορίες. Οι ΚΟΙΝΣΕΠ υποβάλλονται σε αυστηρούς ελέγχους ως προς αυτό.

Σε κάθε περίπτωση στις 18 Μάϊου αποστείλαμε, μέσω ηλεκτρονικού ταχυδρομείου, στην HUMAN UNION τα ακόλουθα ερωτήματα:

1. Μπορεί η εταιρία Human Union να συνάπτει συμβάσεις που απευθύνονται σε φορείς του άρθρου 20 του νόμου 4412/2016;

2. Ποια είναι η σχέση της εταιρίας Human Union με την εταιρία Magic Fresh η οποία, κατά το ΓΕΜΗ, έχει την ίδια έδρα με την Human Union;

3. Πώς στέλεχος της Magic Fresh φέρεται να απολύει εργαζόμενη που προσφέρει υπηρεσίες στο έργο καθαρισμού του Υπουργείου Εργασίας (Σταδίου 29) ενώ τη σύμβαση την έχει αναλάβει η ΗUMAN UNION;

4. Γιατί ο ΕΟΠΥΥ “έκοψε” την Human Union από ανάλογο διαγωνισμό για παροχή υπηρεσιών καθαριότητας για τα κτίρια της Κεντρικής Υπηρεσίας και των Περιφερειακών Διευθύνσεων του ΕΟΠΥΥ;

Μέχρι στιγμής δεν έχουμε λάβει κάποια απάντηση.

Στις 31 Μαρτίου πάντως, σύμφωνα με πληροφορίες του NEWS 24/7, απολύθηκε εργαζόμενη που δούλευε στο έργο του καθαρισμού του Υπουργείου Εργασίας από στέλεχος του τμήματος ανθρωπίνου δυναμικού της Magic Fresh, όχι της HUMAN UNION.

Σε ότι αφορά το ερώτημα 4, υποβλήθηκε στην εταιρία για τον εξής σοβαρό λόγο: Στις 9 Απριλίου ο ΕΟΠΥΥ γνωστοποίησε επίσημα, μέσω του προϊσταμένου της διεύθυνσης προμηθειών, για τα αποτελέσματα του διαγωνισμού με αντικείμενο “Παροχή υπηρεσιών καθαριότητας για τα κτίρια της Κεντρικής Υπηρεσίες και των Περιφερειακών Διευθύνσεων του ΕΟΠΥΥ με σύμβαση ανατιθεμένη κατ’ αποκλειστικότητα σύμφωνα με το άρθρο 20 του ν. 4412/2016”.

Στο εν λόγω έγγραφο διαβάζουμε επί λέξει τα εξής: “Αποφασίζουμε… την απόρριψη των δικαιολογητικών συμμετοχής των οικονομικών φορέων… «ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΣΥΝΕΤΑΙΡΙΣΤΙΚΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗ ΣΥΛΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΩΦΕΛΕΙΑΣ – δ.τ. HUMAN UNION», καθώς α) δεν καλύπτεται ο όρος του άρθρου 2.2.1., παρ.1, περίπτωση δ’ της Διακήρυξης 21/2025 και η δήλωση περί ποσοστού εργαζομένων είναι ανακριβής, καθόσον δεν υφίσταται αριθμητική βάση υπολογισμού κατά τον χρόνο υποβολής και β) δεν καλύπτεται το κριτήριο της καταλληλόλητας άσκησης επαγγελματικής δραστηριότητας, καθώς η εταιρεία στης οποίας τις ικανότητες στηρίζεται ο φορέας, δεν εμπίπτει στο άρθρο 20 του ν. 4412/2016.

Ο ΕΟΠΥΥ δηλαδή τονίζει ότι η HUMAN UNION δεν μπορεί να αναλαμβάνει συμβάσεις που εμπίπτουν στο ν. 4412/2016 κάτι που αιτιολόγησε στη σχετική αναφορά του.

Για το θέμα, τέλος, έχει ήδη παρέμβει δημόσια και έγκαιρα (από τις 21 Ιανουαρίου) η Ένωση Φορέων Κοινωνικής και Αλληλέγγυας Οικονομίας (Κ.ΑΛ.Ο) Αττικής.

Η σχετική ανακοίνωση έγραφε, μεταξύ άλλων, τα εξής: “Η Ένωση Φορέων Κ.ΑΛ.Ο. Αττικής «Συντονισμός», καταγγέλλει πρακτικές που αλλοιώνουν τον σκοπό του άρθρου 20 του Ν. 4412/2016 και μετατρέπουν διαγωνισμούς σε πεδίο διείσδυσης εργολαβικών συμφερόντων, μέσω σχημάτων-βιτρίνα.

Όπως καταγγέλλει η ΚΟΙΝΣΕΠ. Ένταξης «Νέοι Ορίζοντες», μέλος της Ένωσής μας, σε πρόσφατο διαγωνισμό καθαριότητας του Υπουργείου Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης, προσωρινός ανάδοχος αναδείχθηκε φορέας για τον οποίο τεκμηριώνεται προσχηματική τροποποίηση καταστατικού ώστε να εμφανιστεί ως φορέας «κοινωνικής ένταξης», χωρίς τις ουσιαστικές προϋποθέσεις/βεβαιώσεις ένταξης. Παράλληλα καταγγέλλεται σύγκρουση συμφερόντων, με ταύτιση διοίκησης και έδρας με κερδοσκοπική εταιρεία καθαρισμού και βαρύ ιστορικό εργατικών παραβάσεων.

Η υπόθεση αυτή προκαλεί πρόσθετη ανησυχία, καθώς εντάσσεται σε ευρύτερο μοτίβο καταστρατήγησης της θεσμικής προστασίας της Κ.ΑΛ.Ο.: πρόσφατη δημοσιογραφική έρευνα έχει αναδείξει αντίστοιχες μεθοδεύσεις «βιτρίνας» (τυπικά αυτόνομα σχήματα με ίδια πρόσωπα/δομές και τελική συγκέντρωση ελέγχου) στον χώρο των ενεργειακών κοινοτήτων, με παρέμβαση ρυθμιστικής αρχής για έλεγχο ανεξαρτησίας και δυνατότητα ανάκλησης αδειοδοτήσεων”.