Βρετανοί επιστήμονες αναπτύσσουν εμβόλιο για σπάνιο στέλεχος του Έμπολα

Επιστήμονες του Πανεπιστημίου της Οξφόρδης αναπτύσσουν ένα νέο εμβόλιο που θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί μέσα στους επόμενους μήνες για την αντιμετώπιση της έκτακτης ανάγκης λόγω του Έμπολα.

Η επιδημία, με επίκεντρο τη Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό, έχει οδηγήσει σε πάνω από 750 ύποπτα κρούσματα και 177 θανάτους.

Το σπάνιο στέλεχος του ιού που εμπλέκεται στην έξαρση είναι γνωστό ως Bundibugyo και σκοτώνει περίπου το ένα τρίτο των ανθρώπων που μολύνει. Μέχρι σήμερα, δεν υπάρχει αποδεδειγμένα αποτελεσματικό εμβόλιο.

Σύμφωνα με το BBC, οι επιστήμονες δηλώνουν ότι εργάζονται με εντατικό ρυθμό σε περίπτωση που η επιδημία επιδεινωθεί και χρειαστεί να χρησιμοποιηθεί το πειραματικό τους εμβόλιο.

Δεν υπάρχει ακόμη καμία εγγύηση ότι το εμβόλιο θα αποδειχθεί αποτελεσματικό. Θα πρέπει να πραγματοποιηθούν δοκιμές σε ζώα και στη συνέχεια κλινικές δοκιμές σε ανθρώπους για να διαπιστωθεί η αποτελεσματικότητά του.

Την Κυριακή, ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας (ΠΟΥ) χαρακτήρισε την κατάσταση ως «έκτακτη ανάγκη δημόσιας υγείας διεθνούς ενδιαφέροντος», υπογραμμίζοντας ωστόσο ότι δεν πρόκειται για πανδημία.

Έκτοτε, ο ΠΟΥ αναβάθμισε τον κίνδυνο από την τρέχουσα επιδημία Έμπολα από «υψηλό» σε «πολύ υψηλό» στη Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό. Στην ευρύτερη περιοχή ο κίνδυνος θεωρείται πλέον υψηλός, ενώ σε διεθνές επίπεδο παραμένει χαμηλός.

Το εμβόλιο βασίζεται στην ίδια τεχνολογία που ανέπτυξε η ομάδα της Οξφόρδης κατά τη διάρκεια της πανδημίας Covid-19.

Πρόκειται για μια ιδιαίτερα ευέλικτη τεχνολογία, γνωστή ως ChAdOx1, η οποία μπορεί να προσαρμοστεί γρήγορα ώστε να λειτουργεί απέναντι σε διαφορετικές λοιμώξεις.

Αυτή τη φορά, οι ερευνητές την έχουν προσαρμόσει ώστε να μεταφέρει γενετικό κώδικα από το στέλεχος Bundibugyo του ιού Έμπολα.

Το εμβόλιο χρησιμοποιεί έναν κοινό ιό του κρυολογήματος που προσβάλλει συνήθως χιμπαντζήδες, αλλά έχει τροποποιηθεί γενετικά ώστε να είναι ασφαλής για τον άνθρωπο.

Οι ερευνητές χρησιμοποιούν αυτόν τον τροποποιημένο ιό ως «φορέα» για να μεταφέρει στα ανθρώπινα κύτταρα σημαντικό γενετικό υλικό του ιού Bundibugyo Ebola, εκπαιδεύοντας έτσι το ανοσοποιητικό σύστημα να αναγνωρίζει και να καταπολεμά τη νόσο.

Το εμβόλιο δεν προκαλεί λοίμωξη ούτε συμπτώματα Έμπολα, αλλά προετοιμάζει τον οργανισμό ώστε να αναπτύξει προστασία απέναντι στον ιό.

Σύμφωνα με το BBC, οι δοκιμές σε ζώα έχουν ήδη ξεκινήσει στην Οξφόρδη.

Το Serum Institute of India έχει αναλάβει να προχωρήσει στη μαζική παραγωγή του εμβολίου μόλις η Οξφόρδη παραδώσει το απαραίτητο ιατρικό υλικό.

Η καθηγήτρια Λάμπε, επικεφαλής Ανοσολογίας Εμβολίων στο Oxford Vaccine Group, δήλωσε στο BBC News: «Μόλις τους παραδώσουμε το αρχικό υλικό, μπορούν να κινηθούν γρήγορα και σε μεγάλη κλίμακα». Ο ΠΟΥ εκτιμά ότι το εμβόλιο θα μπορούσε να είναι διαθέσιμο για χρήση σε κλινικές δοκιμές μέσα στους επόμενους δύο έως τρεις μήνες.

Η ίδια τόνισε ότι η ταχύτητα είναι καθοριστικής σημασίας: «Ο κόσμος ανησυχεί για αυτή την επιδημία. Συνήθως προετοιμάζεσαι για το χειρότερο σενάριο – ελπίζουμε ότι η ιχνηλάτηση επαφών και η καραντίνα θα είναι αρκετές, αλλά δεν μπορούμε να χαλαρώσουμε».

Η συγκεκριμένη επιδημία θεωρείται ιδιαίτερα δύσκολη, καθώς προκαλείται από ένα σπάνιο στέλεχος του ιού.

Υπάρχουν έξι είδη του ιού Έμπολα, αλλά μόνο τα τρία προκαλούν μεγάλες επιδημίες σε ανθρώπους.

Το Bundibugyo έχει προκαλέσει μόλις δύο προηγούμενες επιδημίες – στην Ουγκάντα το 2007 και στη Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό το 2012 – και δεν είχε εμφανιστεί εδώ και περισσότερο από μία δεκαετία.

Υπάρχει ήδη εμβόλιο για το πιο συνηθισμένο στέλεχος Zaire του Έμπολα, όχι όμως και για το Bundibugyo.

Ένα ακόμη πειραματικό εμβόλιο για το Bundibugyo βρίσκεται επίσης υπό ανάπτυξη, ωστόσο υπολογίζεται ότι θα χρειαστούν έξι έως εννέα μήνες μέχρι να είναι έτοιμες οι πρώτες δόσεις για δοκιμές.

Τα εμβόλια κατά του Έμπολα δεν χρησιμοποιούνται μαζικά όπως συνέβη με τα εμβόλια κατά της Covid-19.

Η ερευνητική ομάδα της Οξφόρδης είχε ήδη εργαστεί πάνω σε παρόμοια εμβόλια για το στέλεχος Sudan του ιού Έμπολα και για τον ιό Marburg.