Νέα αμερικανικά πλήγματα στο Ιράν – Εφικτή η σύναψη συμφωνίας, λέει ο Ρούμπιο

Οι αμερικανικές ένοπλες δυνάμεις ανακοίνωσαν χθες Δευτέρα (σ.σ. τις πρώτες πρωινές ώρες σήμερα ώρα Ελλάδας) ότι διεξήγαγαν αεροπορικά πλήγματα στο νότιο Ιράν, στοχοποιώντας εγκαταστάσεις εκτόξευσης πυραύλων και πλοία που αποπειρώνταν να ποντίσουν νάρκες, παρά την κατάπαυση του πυρός σε ισχύ από την 8η Απριλίου.

Ο αμερικανικός στρατός χαρακτήρισε την επίθεση ως «πλήγματα αυτοάμυνας» λόγω «απειλών που ήγειραν οι ιρανικές δυνάμεις».

Συγκεκριμένα, το μεικτό διοικητήριο των αμερικανικών ενόπλων δυνάμεων που είναι αρμόδιο για τη Μέση Ανατολή (CENTCOM, «κεντρική διοίκηση») ανέφερε σε ανακοίνωσή του: «Οι ένοπλες δυνάμεις των ΗΠΑ διεξήγαγαν πλήγματα σε νόμιμη άμυνα στο νότιο Ιράν για να προστατευτούν οι δυνάμεις μας από απειλές που ήγειραν οι ιρανικές δυνάμεις. Στους στόχους συμπεριλαμβάνονταν εγκαταστάσεις εκτόξευσης πυραύλων και σκάφη που προσπαθούσαν να ποντίσουν νάρκες».

Ο στρατός των ΗΠΑ διαβεβαίωσε ότι επέδειξε «αυτοσυγκράτηση» κατά τη διάρκεια «της κατάπαυσης του πυρός», καθώς οι κυβερνήσεις τόσο των ΗΠΑ όσο και του Ιράν έκαναν λόγο τις τελευταίες ημέρες για πρόοδο στις διαπραγματεύσεις που διεξάγουν με σκοπό να συναφθεί συμφωνία για τον τερματισμό του πολέμου.

Νωρίς το πρωί της Τρίτης, τοπική ώρα, οι Φρουροί της Ισλαμικής Επανάστασης του Ιράν (IRGC), ανακοίνωσαν ότι ακούστηκαν τρεις εκρήξεις στην πόλη-λιμάνι Μπαντάρ Αμπάς.

Σε μεταγενέστερη ανακοίνωση ανέφεραν ότι ακούστηκε έκρηξη κοντά στο αεροδρόμιο του Μπαντάρ Αμπάς. Παράλληλα, πρόσθεσαν ότι το σύστημα αντιαεροπορικής άμυνας της πόλης «ενεργοποιήθηκε για την αντιμετώπιση εχθρικών στόχων».

Το κρατικό πρακτορείο ειδήσεων του Ιράν, IRNA, μετέδωσε επίσης ότι «ο ήχος πολλαπλών διαδοχικών εκρήξεων ακούστηκε γύρω στα μεσάνυχτα (…) στην πόλη Μπαντάρ Αμπάς, η αιτία των οποίων δεν έχει ακόμη ανακοινωθεί από επίσημες πηγές».

Το ημιεπίσημο πρακτορείο Fars, επικαλούμενο αυτόπτες μάρτυρες, ανέφερε ότι παρόμοιοι ήχοι ακούστηκαν επίσης στον Περσικό Κόλπο, κοντά στις περιοχές Σιρίκ και Τζασκ.

Νωρίτερα, οι ιρανικές ένοπλες δυνάμεις είχαν ανακοινώσει ότι κατέρριψαν εχθρικό drone στην περιοχή του Περσικού Κόλπου, σύμφωνα με τα σχετικά δημοσιεύματα.

Το Μπαντάρ Αμπάς, στο νότιο Ιράν, όπου βρίσκεται σημαντική ιρανική ναυτική και αεροπορική βάση, κατέχει στρατηγική θέση κατά μήκος των Στενών του Ορμούζ.

Στις αγορές έμοιαζε να επικρατεί μάλλον σύγχυση μετά τις εξελίξεις των τελευταίων ωρών, με τις τιμές του πετρελαίου να την αντανακλούν: η τιμή του βαρελιού του WTI υποχωρούσε κατά 5,4% τις πρώτες πρωινές ώρες, ενώ αντίθετα αυτή του Μπρεντ Βόρειας Θάλασσας αυξανόταν κατά 1,6%.

Πλήγματα στο Ιράν και συνομιλίες στη Ντόχα

Αμερικανικές και ιρανικές δυνάμεις έχουν ανταλλάξει πυρά και στο παρελθόν κατά τη διάρκεια της εκεχειρίας. Στις αρχές Μαΐου, οι αμερικανικές δυνάμεις έπληξαν ιρανικές στρατιωτικές εγκαταστάσεις που θεωρήθηκαν υπεύθυνες για σειρά «απρόκλητων» επιθέσεων με πυραύλους, drones και μικρά σκάφη εναντίον αμερικανικών πολεμικών πλοίων που διέρχονταν από τα Στενά.

Ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ είχε προηγουμένως εξουσιοδοτήσει τις αμερικανικές δυνάμεις να απαντούν σε ιρανικές προκλήσεις γύρω από τη στρατηγικής σημασίας θαλάσσια οδό.

Τα νέα αμερικανικά πλήγματα στο νότιο Ιράν σημειώθηκαν ενώ ο κορυφαίος διαπραγματευτής του Ιράν Μοχαμάντ Μπαγέρ Γαλιμπάφ και ο υπουργός Εξωτερικών της χώρας Αμπάς Αραγτσί μετέβησαν στη Ντόχα για συνομιλίες με τον πρωθυπουργό του Κατάρ σχετικά με την πιθανή συμφωνία για τον τερματισμό του πολέμου, μετέδωσε το Reuters τη Δευτέρα, επικαλούμενο αξιωματούχο.

Επρόκειτο για την πρώτη επίσκεψη αυτού του επιπέδου στο εμιράτο έπειτα από το ξέσπασμα του πολέμου, στο πλαίσιο του οποίου η ιρανική πλευρά έπληξε σε αντίποινα γείτονές της στον Κόλπο.

Αξιωματούχος που μίλησε στο διεθνές πρακτορείο ειδήσεων υπό τον όρο της ανωνυμίας δήλωσε ότι οι συζητήσεις με τους Ιρανούς επικεντρώθηκαν στα Στενά του Ορμούζ και στα αποθέματα υψηλά εμπλουτισμένου ουρανίου του Ιράν.

Στη συνάντηση συμμετείχε επίσης ο διοικητής της Κεντρικής Τράπεζας του Ιράν, προκειμένου να συζητηθεί η πιθανή αποδέσμευση δεσμευμένων ιρανικών κεφαλαίων στο πλαίσιο μιας τελικής συμφωνίας, σύμφωνα με τον ίδιο αξιωματούχο.

Ωστόσο ο Αμερικανός πρόεδρος Τραμπ έχει φροντίσει να μετριάσει τις προσδοκίες πως θα υπάρξει άμεση διευθέτηση, λέγοντας πως δεν θα «βιαστεί» και δεν θα υπογράψει παρά μόνο «εξαίρετη», κατά την άποψή του, συμφωνία.

Η Τεχεράνη φάνηκε επίσης επιφυλακτική. «Έχουμε καταλήξει σε συμπεράσματα για μεγάλο μέρος των ζητημάτων», πλην όμως «από εκεί μέχρι να πούμε πως επίκεται άμεσα υπογραφή συμφωνίας–αυτό δεν μπορεί να το δηλώσει κανένας», δήλωνε χθες το μεσημέρι ο εκπρόσωπος της ιρανικής διπλωματίας Εσμαΐλ Μπαγαεΐ.

Παράλληλα, αντιπροσωπεία του Πακιστάν, συμπεριλαμβανομένων του βασικού διαπραγματευτή και αρχηγού του στρατού Ασίμ Μουνίρ καθώς και του πρωθυπουργού Σαμπάζ Σαρίφ, βρισκόταν στην Κίνα, που υποστηρίζει τις προσπάθειες του Ισλαμαμπάντ για την επίλυση της κρίσης.

Το άνοιγμα του στενού του Ορμούζ, που έκλεισε de facto το Ιράν αφότου άρχισε ο πόλεμος με την αμερικανοϊσραηλινή επίθεση της 28ης Φεβρουαρίου, θεωρείται μείζον διακύβευμα.

Το Σάββατο ο Ντόναλντ Τραμπ έλεγε πως η διαπραγμάτευση έχει «ολοκληρωθεί σε μεγάλο βαθμό» και θα εξασφαλίσει «το άνοιγμα» της θαλάσσιας αρτηρίας, ενώ από την άλλη το Ιράν επιμένει πως το ζήτημα του προγράμματος πυρηνικής ενέργειας της χώρας δεν είναι «σε αυτό το στάδιο» μέρος της διαπραγμάτευσης και θα αποτελέσει αντικείμενο χωριστής διαδικασίας.

Χθες βράδυ, ο Αμερικανός πρόεδρος αναφέρθηκε στο ζήτημα του ιρανικού ουρανίου που έχει εμπλουτιστεί σε υψηλό βαθμό–της «πυρηνικής σκόνης», κατά την έκφραση που αρέσκεται να χρησιμοποιεί–διαβεβαιώνοντας μέσω Truth Social πως «ή θα μεταφερθεί αμέσως στις ΗΠΑ (…) και θα καταστραφεί, ή, κατά προτίμηση, με τη συνεργασία και σε συντονισμό του Ιράν, θα καταστραφεί επιτόπου ή σε άλλη συμφωνημένη τοποθεσία».

Δεν είναι σαφές αν ο αμερικανός πρόεδρος εξέφραζε τις προθέσεις του ή είναι κάτι που θα μπορούσε να συμπεριληφθεί στο κείμενο υπό διαπραγμάτευση.

Ρούμπιο: Τα Στενά του Ορμούζ θα παραμείνουν ανοιχτά με τον έναν ή τον άλλο τρόπο

Ο αμερικανός υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο εκτίμησε σήμερα πως η σύναψη συμφωνίας για να τελειώσει ο πόλεμος με το Ιράν παραμένει ακόμη εφικτή παρά τα πλήγματα στο  Μπαντάρ Αμπάς.

«Υπήρχαν συνομιλίες σήμερα στο Κατάρ, οπότε θα δούμε αν μπορούμε να σημειώσουμε πρόοδο», δήλωσε ο Ρούμπιο σε δημοσιογράφους στην Τζαϊπούρ, κατά τη διάρκεια επίσημης επίσκεψής του στην Ινδία.

«Γίνονται πολλές συζητήσεις και ανταλλαγές απόψεων σχετικά με τη διατύπωση συγκεκριμένων σημείων στο αρχικό έγγραφο, επομένως θα χρειαστούν μερικές ημέρες», ανέφερε.

«Ο πρόεδρος έχει εκφράσει την επιθυμία του να επιτευχθεί συμφωνία. Είτε θα πετύχει μια καλή συμφωνία είτε δεν θα υπάρξει συμφωνία», πρόσθεσε.

Ο Aμερικανός πρόεδρος φέρεται να αναζητεί τρόπο να τελειώσει αυτός ο πόλεμος καθώς, πέρα από το ότι είναι αντιδημοφιλής στη χώρα του, προκαλεί ολοένα εντονότερα προβλήματα στην παγκόσμια οικονομία, πάνω απ’ όλα εξαιτίας του κλεισίματος του στρατηγικής σημασίας στενού του Ορμούζ από την Τεχεράνη, από το οποίο διέρχεται υπό κανονικές συνθήκες το ένα πέμπτο του πετρελαίου και του υγροποιημένου φυσικού αερίου που καταναλώνεται σε όλο τον κόσμο.

Ο Ρούμπιο υπογράμμισε επίσης ότι είναι σημαντικό να παραμείνουν ανοιχτά τα Στενά του Ορμούζ, σημειώνοντας ότι η θαλάσσια οδός «θα παραμείνει ανοιχτή, με τον έναν ή τον άλλον τρόπο».

«Αυτό που συμβαίνει εκεί είναι παράνομο, είναι μη νόμιμο, δεν είναι βιώσιμο για τον κόσμο και είναι απαράδεκτο», πρόσθεσε.