Πρώην αξιωματούχος Τραμπ: “Εξαιρετικά ωφέλιμη” η συμφωνία για το Ιράν

Η διπλωματική πρόοδος μεταξύ Ουάσινγκτον και Τεχεράνης αποτελεί πιθανό σημείο καμπής για την οικονομία του Ιράν, η οποία έχει υποστεί σοβαρά πλήγματα από τον πόλεμο, δήλωσε σε συνέντευξή του στο CNN ο πρώην υπουργός Ενέργειας των ΗΠΑ επί προεδρίας Τραμπ, Νταν Μπρούγιετ.

Η συμφωνία-πλαίσιο των 14 σημείων, που υπεγράφη αυτή την εβδομάδα από τον Τραμπ, προσφέρει άμεση οικονομική ανάσα στο Ιράν, επιτρέποντας στη χώρα-μέλος του ΟΠΕΚ να επανεκκινήσει τη βασική κινητήρια δύναμη της οικονομίας της: τις πωλήσεις πετρελαίου και καυσίμων.

«Είναι εξαιρετικά βοηθητική για το Ιράν», δήλωσε ο Μπρούγιετ, ο οποίος σήμερα είναι διακεκριμένος επισκέπτης ερευνητής στο Center on Global Energy Policy.

Οι κυρώσεις έφεραν το Ιράν στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων

Ο Μπρούγιετ, που διετέλεσε υπουργός Ενέργειας των ΗΠΑ από το 2019 έως το 2021, υποστήριξε ότι ο αμερικανικός αποκλεισμός του Ιράν ήταν «πολύ αποτελεσματικός», καθώς άσκησε τεράστια πίεση στην οικονομία της χώρας και την οδήγησε στις διαπραγματεύσεις.

Ο πληθωρισμός στο Ιράν έχει ξεπεράσει το 50%, η ανεργία παραμένει υψηλή και βασικά αγαθά βρίσκονται σε έλλειψη.

«Ο λαός του Ιράν χρειάζεται να αισθάνεται αισιοδοξία για το μέλλον του», δήλωσε. «Μέρος αυτής της αισιοδοξίας είναι η ανοικοδόμηση των υποδομών και η προοπτική μιας βιώσιμης οικονομικής ανάπτυξης.»

Κριτική ότι η συμφωνία είναι «υπερβολικά γενναιόδωρη»

Η συμφωνία-πλαίσιο μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν έχει προκαλέσει αντιδράσεις και από τα δύο πολιτικά κόμματα στις Ηνωμένες Πολιτείες, με επικριτές να υποστηρίζουν ότι προσφέρει υπερβολικά πολλά ανταλλάγματα στην Τεχεράνη.

Ο πρώην αντιπρόεδρος των ΗΠΑ Mάικ Πενς δήλωσε στο CNN ότι η συμφωνία «θυμίζει πολιτική κατευνασμού», ενώ ο Ρεπουμπλικανός γερουσιαστής Μπιλ Κάσιντι τη χαρακτήρισε «τη χειρότερη εξωτερική πολιτική γκάφα των τελευταίων δεκαετιών».

Ο Μπρούγιετ εξέφρασε επίσης ανησυχίες ότι η συμφωνία είναι «λίγο υπερβολικά γενναιόδωρη» προς το Ιράν, κυρίως επειδή του επιτρέπει να ξεκινήσει άμεσα τις εξαγωγές πετρελαίου.

Σύμφωνα με εκτιμήσεις, οι πωλήσεις πετρελαίου και καυσίμων θα μπορούσαν να αποφέρουν στο Ιράν έως και 60 δισεκατομμύρια δολάρια ετησίως.

Φόβοι για χρηματοδότηση περιφερειακών συμμάχων

Ο πρώην υπουργός υπενθύμισε ότι στο παρελθόν η Τεχεράνη χρησιμοποιούσε μέρος των οικονομικών της πόρων για τη χρηματοδότηση οργανώσεων που θεωρούνταν εχθρικές προς τις γειτονικές χώρες και τις Ηνωμένες Πολιτείες.

«Θα πρέπει να το παρακολουθούμε στενά. Αν το Ιράν επιστρέψει στη χρηματοδότηση πληρεξούσιων οργανώσεων ανά τον κόσμο, τότε όλα τα ενδεχόμενα θα είναι ανοιχτά», δήλωσε.

Η Ουάσινγκτον συνδέει την άρση των περιορισμών με τη συμπεριφορά της Τεχεράνης

Αμερικανοί αξιωματούχοι επισημαίνουν ότι η συμφωνία βασίζεται στην απόδοση και τη συμμόρφωση του Ιράν.

«Όσο βελτιώνεται η συμπεριφορά τους, μπορούμε να αυξάνουμε την οικονομική ανακούφιση. Αν η συμπεριφορά τους επιδεινωθεί, μπορούμε να την ανακαλέσουμε», δήλωσε ο αντιπρόεδρος Τζέι Ντι Βανς.

Ο Μπρούγιετ ανέφερε ότι προσωπικά θα προτιμούσε να είχε προηγηθεί μεγαλύτερη απόδειξη συμμόρφωσης πριν αποδεσμευτούν κεφάλαια ή δημιουργηθούν νέα ταμεία για την ανοικοδόμηση του Ιράν.

«Ίσως να το είχα χειριστεί διαφορετικά. Θα ήθελα να δω περισσότερες πράξεις πριν απελευθερώσω δεσμευμένα κεφάλαια ή δημιουργήσω ένα νέο ταμείο ανοικοδόμησης», είπε.

Παράλληλα, παραδέχθηκε ότι δεν συμμετέχει στις διαπραγματεύσεις και αξιολογεί την κατάσταση «απ’ έξω».

Ο Τραμπ προειδοποιεί για οικονομικό χάος χωρίς συμφωνία

Ο Τραμπ δήλωσε την Τετάρτη ότι, αν ο πόλεμος συνεχιζόταν, θα προκαλούσε μια οικονομική καταστροφή αντίστοιχη με εκείνη του 1929.

«Τα αποθέματά μας θα εξαντλούνταν μέσα σε περίπου τέσσερις εβδομάδες», είπε. «Θα ερχόταν η στιγμή που δεν θα μπορούσες να προμηθευτείς πετρέλαιο. Θέλετε να δείτε πραγματικό χάος;»

«Επικίνδυνα χαμηλά» τα αποθέματα πετρελαίου

Ο Μπρούγιετ εκτίμησε ότι η μείωση των αποθεμάτων πετρελαίου, τόσο των εμπορικών όσο και των στρατηγικών αποθεμάτων έκτακτης ανάγκης, πιθανότατα συνέβαλε στην πίεση για την επίτευξη συμφωνίας.

«Η κατάσταση είναι πραγματική. Δεν πρόκειται για ανεξάντλητα αποθέματα. Όταν τα χρησιμοποιείς συνεχώς, κάποια στιγμή φτάνεις σε σημείο χωρίς επιστροφή», ανέφερε.

Τα αποθέματα στο ενεργειακό κέντρο του Cushing στην Oklahoma έχουν υποχωρήσει στο ελάχιστο επίπεδο που απαιτείται για τη λειτουργία των εγκαταστάσεων.

«Πλησιάζουμε επικίνδυνα σε εκείνο το όριο όπου δεν θα μπορούμε να αντλήσουμε άλλο πετρέλαιο», προειδοποίησε, υπογραμμίζοντας την ανάγκη ταχείας αναπλήρωσης των αποθεμάτων.

Το Στενό του Ορμούζ παραμένει στρατηγικός κίνδυνος

Σύμφωνα με πρόσφατα συμπεράσματα των αμερικανικών υπηρεσιών πληροφοριών, το Ιράν διαθέτει πλέον τη δυνατότητα να διακόψει αποτελεσματικά τη ναυσιπλοΐα μέσω του Ορμούζ όποτε το επιλέξει.

Ο Μπρούγιετ δήλωσε ότι ελπίζει πως η Τεχεράνη δεν θα επιχειρήσει ξανά να κλείσει το Στενό, αλλά αναγνώρισε ότι έχει ήδη αποδείξει ότι μπορεί να το κάνει.

«Μπορούν να το ξανακάνουν; Ναι, φυσικά μπορούν», είπε. «Βρίσκεται κυριολεκτικά στην αυλή τους.»