Γκαλιμπάφ: “Το Ιράν θα διαχειρίζεται τα Στενά του Ορμούζ” – Τι ακολουθεί στις διαπραγματεύσεις

Η Τεχεράνη επανέλαβε σήμερα πως έχει σκοπό να διατηρήσει τον έλεγχο του στενού του Ορμούζ, παρά την ανακοίνωση της Ουάσιγκτον πως προχωρά σε αναστολή κάποιων από τις κυρώσεις της, ειδικά στο πετρέλαιο, στο πλαίσιο των συνομιλιών για τον τερματισμό του πολέμου στη Μέση Ανατολή.

Συγκεκριμένα, ο επικεφαλής διαπραγματευτής του Ιράν, ο Μοχαμάντ Μπαγέρ Γκαλιμπάφ, επανέλαβε χθες Δευτέρα τη θέση ότι τα Στενά του Ορμούζ δεν θα επανέλθουν στην προπολεμική κατάσταση αλλά θα είναι η χώρα του αυτή που θα «διαχειρίζεται» τη θαλάσσια οδό στρατηγικής σημασίας, ανέφερε κρατικό μέσο ενημέρωσης.

Οι διελεύσεις από τα Στενά του Ορμούζ, από όπου διέρχεται υπό κανονικές συνθήκες το 20% του πετρελαίου και του υγροποιημένου φυσικού αερίου που καταναλώνονται σε παγκόσμια κλίμακα, ήταν ελεύθερες από οποιονδήποτε έλεγχο προτού οι ΗΠΑ και το Ισραήλ επιτεθούν στο Ιράν την 28η Φεβρουαρίου.

«Όλος ο κόσμος πρέπει να ξέρει ότι η διαχείριση των Στενών του Ορμούζ δεν θα είναι ποτέ αυτή που ήταν πριν από τον πόλεμο», είπε ο επικεφαλής του ιρανικού κοινοβουλίου, που ηγείται της ομάδας διαπραγματευτών με τις ΗΠΑ στο εγχείρημα για τον οριστικό τερματισμό του πολέμου στη Μέση Ανατολή, σύμφωνα με το πρακτορείο ειδήσεων IRNA.

«Βεβαίως οι διεθνείς κανόνες θα τηρηθούν, αλλά το Ιράν θα διαχειρίζεται τα Στενά του Ορμούζ», επέμεινε.

Το Ιράν και οι Ηνωμένες Πολιτείες συμφώνησαν να δημιουργήσουν μια απευθείας γραμμή επικοινωνίας για τα Στενά του Ορμούζ, με στόχο “την αποτροπή και επίλυση τυχόν παρεξηγήσεων” με άλλες χώρες κατά τη διέλευση πλοίων από αυτό το κρίσιμο πέρασμα του παγκόσμιου εμπορίου πετρελαίου, σύμφωνα με Γκαλιμπάφ.

Η κίνηση των πλοίων μέσω των Στενών του Ορμούζ αυξάνεται σταθερά, σύμφωνα με τα στοιχεία της MarineTraffic, ωστόσο εξακολουθεί να βρίσκεται σημαντικά χαμηλότερα από τα επίπεδα που καταγράφονταν πριν από τον πόλεμο.

Ο Μοχαμάντ Μπαγέρ Γκαλιμπάφ συμμετείχε στην Ελβετία στην πρώτη συνεδρία των διαπραγματεύσεων με τις ΗΠΑ.

«Κατά την άποψή μου, το ταξίδι αυτό επέτρεψε να σημειωθούν καλές επιτυχίες, ιδίως όσον αφορά τις συνομιλίες για το στενό, για τον Λίβανο, για το πετρέλαιο, για την αποδέσμευση των παγωμένων πόρων, που είναι μια από τις προόδους που κάναμε. Βεβαίως, θεωρούμε ότι δεν βρισκόμαστε ακόμη παρά στην αρχή αυτής της δουλειάς και πρέπει να συνεχίσουμε τις προσπάθειές μας», ανέφερε, σύμφωνα με βίντεο που δημοσιοποίησε μέσω Telegram.

Έκρινε ακόμη ότι το Ισραήλ «εναντιώνεται σθεναρά στη διαδικασία διαπραγμάτευσης, που θεωρεί απειλή για την ίδια την ύπαρξή του και επιδιώκει να σαμποτάρει».

Η Τεχεράνη απαίτησε ο Λίβανος να συμπεριληφθεί στη συμφωνία για τον τερματισμό των εχθροπραξιών, κάτι που έγινε. Ο πρωθυπουργός του Ισραήλ Μπενιαμίν Νετανιάχου όμως διεμήνυσε πως δεν θα αποσύρει τον στρατό του από τον νότιο Λίβανο, όπου πολεμά τη Χεζμπολά, σιιτικό κίνημα προσκείμενο στο Ιράν, και χθες επέμεινε πως ο ισραηλινός στρατός διατηρεί «πλήρη ελευθερία δράσης» για την αντιμετώπιση «κάθε απειλής».

Ακόμα, ο επικεφαλής διαπραγματευτής του Ιράν, επιβεβαίωσε την αποδέσμευση δύο δόσεων, συνολικού ύψους 6 δισ. δολαρίων, από δεσμευμένα κεφάλαια και δήλωσε ότι οι κυρώσεις στον πετρελαϊκό τομέα του Ιράν παραμένουν σε ισχύ, καθώς δεν έχει ακόμη επιτευχθεί οριστική συμφωνία.

Ο Γκαλιμπάφ στο Ομάν

Ο κύκλος των διαπραγματεύσεων που άρχισε το σαββατοκύριακο στην Ελβετία τροφοδότησε ελπίδες πως θα τερματιστεί με διάρκεια ο πόλεμος κι ώθησε την τιμή του βαρελιού του πετρελαίου Μπρεντ Βόρειας Θάλασσας κάτω από το ψυχολογικό φράγμα των 80 δολαρίων, πολύ κάτω από τα 126 στα οποία είχε φθάσει στον παροξυσμό της ένοπλης σύρραξης.

Οι διαπραγματεύσεις, στις οποίες διαδραματίζουν ρόλο μεσολαβητών το Πακιστάν και το Κατάρ, αναμένεται να οδηγήσουν σε οριστική συμφωνία εντός προθεσμίας 60 ημερών, ανανεώσιμης αν τα μέρη κρίνουν πως απαιτείται.

Στο πλαίσιο αυτό, ο Ιρανός πρόεδρος Μασούντ Πεζεσκιάν αναμένεται σήμερα να επισκεφτεί επίσημα το Ισλαμαμπάντ, ανέφερε η διπλωματία του Πακιστάν.

Ο αμερικανός υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο από την πλευρά του αναμένεται από σήμερα ως μεθαύριο Πέμπτη στα ΗΑΕ, στο Μπαχρέιν και στο Κουβέιτ, επιβεβαίωσαν οι υπηρεσίες του στο Στέιτ Ντιπάρτμεντ.

Η ομάδα των διαπραγματευτών του Ιράν, υπό τον κ. Γκαλιμπάφ, μετέβη στο Ομάν, για να συζητήσει συγκεκριμένα για τη διαχείριση του στενού του Ορμούζ, σύμφωνα με το επίσημο πρακτορείο ειδήσεων IRNA.

Υπό πίεση για να βάλει τέλος στον πόλεμο που μείωσε την αγοραστική δύναμη των Αμερικανών, η Ουάσιγκτον πολλαπλασιάζει τις χειρονομίες της προς την Τεχεράνη.

Σε ό,τι αφορά το πετρέλαιο, τον κυριότερο πόρο της Ισλαμικής Δημοκρατίας, «όλες οι συναλλαγές» που αφορούν την παραγωγή, την πώληση και την μεταφορά υδρογονανθράκων ιρανικής προέλευσης «επιτρέπονται ως την 21η Αυγούστου», ανέφερε το αμερικανικό υπουργείο Οικονομικών.

Σύμφωνα με τον κ. Βανς, σε αντάλλαγμα η Τεχεράνη δέχτηκε να προσκαλέσει εκ νέου επιθεωρητές του Διεθνούς Οργανισμού Ατομικής Ενέργειας (ΔΟΑΕ, μέρος του συστήματος του ΟΗΕ), κάτι πάντως που δεν έχει επιβεβαιωθεί από την ιρανική πλευρά.

“Η πρώτη αληθινή δοκιμασία”

Οι επιθεωρήσεις αυτές, που είχαν αρχίσει δυνάμει της συμφωνίας του 2015 –επισήμως, του κοινού ολοκληρωμένου σχεδίου δράσης (ΚΟΣΔ)– που έκανε κομμάτια και πέταξε στον κάλαθο των αχρήστων ο κ. Τραμπ το 2018, ανεστάλησαν με απόφαση της Τεχεράνης όταν έγιναν οι αμερικανοϊσραηλινοί βομβαρδισμοί στις εγκαταστάσεις αυτές τον Ιούνιο του 2025.

Οι επιθεωρητές του ΔΟΑΕ δεν έχουν μπορέσει έκτοτε να επισκεφθούν τις βομβαρδισμένες εγκαταστάσεις, κάτι που αφήνει να πλανώνται αμφιβολίες για το τι απέγιναν τα αποθέματα ουρανίου εμπλουτισμένου σε υψηλό βαθμό που διέθετε η Ισλαμική Δημοκρατία, ζήτημα που προκαλεί έντονες αντεγκλήσεις με την Ουάσιγκτον.

Η Τεχεράνη αρνείται πάγια πως έχει σκοπό να αποκτήσει πυρηνικά όπλα, παραμένει ωστόσο αδιάλλακτη ως προς το δικαίωμά της να συνεχίσει να έχει πλήρες πρόγραμμα πυρηνικής ενέργειας.

Στο μέτωπο του Λιβάνου, χθες ο πρόεδρος Ζοζέφ Αούν δέχτηκε τηλεφώνημα του Αμερικανού αντιπροέδρου Βανς για «την εδραίωση της κατάπαυσης του πυρός στον Λίβανο, τον τερματισμό της ισραηλινής στρατιωτικής κλιμάκωσης και τα μέτρα που θα ληφθούν προς αυτό», γνωστοποίησαν οι υπηρεσίες του.

Η επίθεση του Ισραήλ στον Λίβανο έχει στοιχίσει τη ζωή σε πάνω από 4.100 ανθρώπους στη λιβανική επικράτεια κι έχει μετατρέψει πάνω από ένα εκατομμύριο κατοίκους σε εσωτερικά εκτοπισμένους.

Ο υπουργός Εξωτερικών του Ιράν Αμπάς Αραγτσί κρίνει ότι η τήρηση της κατάπαυσης του πυρός στον Λίβανο θα αποτελέσει «την πρώτη αληθινή δοκιμασία» για το αμερικανοϊρανικό μνημόνιο κατανόησης.

Τραμπ: “Αν το Ιράν δεν τηρήσει τη συμφωνία, θα κάνω ό,τι χρειαστεί”

Το βράδυ της Δευτέρας (ώρα Ελλάδας), ο Ντόναλντ Τραμπ παραχώρησε δηλώσεις σε δημοσιογράφους από τον Λευκό Οίκο.

«Θα κάνω ό,τι πρέπει να κάνω» εάν το Ιράν δεν τηρήσει τη συμφωνία με τις ΗΠΑ, δήλωσε ο Αμερικανός πρόεδρος.

«Εάν το Ιράν δεν τηρήσει τη συμφωνία ή εάν (σ.σ. οι Ιρανοί) δεν συμπεριφέρονται σωστά, θα κάνω ό,τι πρέπει να κάνω», είπε ο Τραμπ.

Όσο το Ιράν μας σέβεται, δεν θα έχουμε κανένα πρόβλημα, συμπλήρωσε ο πρόεδρος των ΗΠΑ, εκφράζοντας παράλληλα την ικανοποίησή του για το άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ.

«Εφόσον μας σέβονται — δεν θέλω να χρησιμοποιήσω τη λέξη “φοβούνται”, γιατί δεν είναι σωστό — εφόσον μας σέβονται, δεν πρόκειται να έχουμε κανένα πρόβλημα.», είπε χαρακτηριστικά ο Ντόναλντ Τραμπ.

Η Τεχεράνη “δεν έχει καμία υποχρέωση”να αγοράζει αμερικανικά προϊόντα

Ο Διοικητής της Κεντρικής Τράπεζας του Ιράν, Αμπντολνασέρ Χεμμάτι, απάντησε στον ισχυρισμό του Τραμπ ότι τα αποδεσμευμένα ιρανικά κεφάλαια θα χρησιμοποιηθούν για την αγορά αμερικανικών προϊόντων.

Ο Χεμμάτι δήλωσε στο πρακτορείο ειδήσεων Tasnim ότι το Ιράν «δεν έχει καμία υποχρέωση να αγοράσει» γεωργικά προϊόντα από τις ΗΠΑ. Είπε ότι η συμφωνία μεταξύ των ΗΠΑ και του Ιράν για το θέμα αναφέρει ότι τα πρώτα 6 δισεκατομμύρια δολάρια μπορούν να χρησιμοποιηθούν για την αγορά «βασικών αγαθών και φαρμάκων».

Αλλά, «αν η τιμή και η ποιότητα των αμερικανικών εισροών είναι πιο κατάλληλες σε σύγκριση με άλλες χώρες, δεν έχουμε κανένα εμπόδιο να αγοράσουμε από αυτήν τη χώρα», είπε.

Τα υπόλοιπα 6 δισεκατομμύρια δολάρια «δεν θα δαπανηθούν απαραίτητα σε βασικά αγαθά, αλλά το Ιράν μπορεί επίσης να αγοράσει άλλα μη κυρωμένα αγαθά», πρόσθεσε.

Τι ακολουθεί στις διαπραγματεύσεις

Οι συνομιλίες που διεξήχθησαν το σαββατοκύριακο στην Ελβετία επέτρεψαν να τεθούν «πολύ στέρεες βάσεις για να καταλήξουμε επιτυχώς σε οριστική συμφωνία», έκρινε με ικανοποίηση χθες ο Αμερικανός αντιπρόεδρος Τζέι Ντι Βανς, ανακοινώνοντας παράλληλα την αναστολή για δυο μήνες των αμερικανικών κυρώσεων στο ιρανικό πετρέλαιο.

Ο Ιρανός υφυπουργός Εξωτερικών, Καζέμ Γκαριμπαμπαντί, δήλωσε ότι οι τεχνικές συνομιλίες με τις Ηνωμένες Πολιτείες έχουν ολοκληρωθεί και ότι η επόμενη φάση «θα πραγματοποιηθεί υπό την εποπτεία της επιτροπής υψηλού επιπέδου», στην οποία συμμετέχουν οι Γκαλιμπάφ, Αραγτσί και Βανς.

Ανέφερε επίσης ότι έχουν συσταθεί τέσσερις ομάδες εργασίας, οι οποίες θα ασχοληθούν με:

• την άρση των κυρώσεων,
• το πυρηνικό πρόγραμμα,
• την ανασυγκρότηση και την οικονομική ανάπτυξη,
• καθώς και την παρακολούθηση και εφαρμογή των συμφωνιών.

Παράλληλα, το Ισραήλ και ο Λίβανος αναμένεται να ξεκινήσουν σήμερα στην Ουάσινγκτον νέο γύρο απευθείας συνομιλιών.

Αξιωματούχος του αμερικανικού Υπουργείου Εξωτερικών δήλωσε στο AFP ότι στόχος του πέμπτου γύρου των συνομιλιών είναι «να τερματιστεί οριστικά ο κύκλος της βίας» και να «προωθηθεί μια συνολική συμφωνία ειρήνης και ασφάλειας μεταξύ των δύο χωρών».