Ελλάδα – Τουρκία: Ούτε αυταπάτες, ούτε παλικαρισμοί…

Η κυβέρνηση Μητσοτάκη προσφέρει πολλές ευκαιρίες- και σε πολλά πεδία- για σκληρή κριτική και αντιπολίτευση. Η εξωτερική πολιτική και ειδικότερα οι σχέσεις με την Τουρκία δεν είναι ένα από αυτά τα πεδία.

Και η παρούσα κυβέρνηση δεν έχει διαφορετική πολιτική από αυτήν που εφάρμοσαν σχεδόν όλες οι κυβερνήσεις της Μεταπολίτευσης.

Η Τουρκία είναι ένας κακός γείτονας, ο οποίος λόγω του μεγέθους του ενίοτε γίνεται επικίνδυνος, ιδιαίτερα αν βρει αφορμές (πχ το 1974, όταν η ελληνική χούντα έκανε πραξικόπημα στην Κύπρο και η Τουρκία κατέλαβε το μισό Νησί).

Έκτοτε οι ελληνικές κυβερνήσεις, με βάση το δόγμα «δεν διεκδικούμε τίποτα, δεν παραχωρούμε τίποτα», έκαναν πολιτική με τρεις άξονες.

Ο πρώτος είναι να διατηρείται μια σχετική ισορροπία στρατιωτικών δυνάμεων, γεγονός που επιβάλλει θηριώδεις δαπάνες σε βάρος της κοινωνικής πολιτικής και υπέρ των ξένων βιομηχανιών όπλων.

Ο δεύτερος είναι η σύναψη συμμαχιών με άλλες χώρες και, κυρίως, η παραχώρηση «διευκολύνσεων» στις ΗΠΑ, ώστε να υπάρχει «αντίβαρο» που να εμποδίζει τη γειτονική χώρα να ξεπεράσει τα όρια και οδηγηθούμε σε πολεμική περιπέτεια. Και

Ο τρίτος άξονας είναι η επιδίωξη να μην κοπούν οι γέφυρες με την Τουρκία, με οποιαδήποτε κυβέρνηση, έτσι ώστε τα «ήρεμα νερά» να διαρκούν περισσότερο από τα «ταραγμένα».

Και οι τρεις αυτοί άξονες πολιτικής έχουν αποδώσει. Μετά το 1974 είχαμε μεν εξάρσεις(κρίση του 1987, Ίμια 1996, κρίση σε Αιγαίο και Ανατολική Μεσόγειο 2020-2021), αλλά μέχρι εκεί.

Θυμίζουμε ότι όλοι οι πρωθυπουργοί κράτησαν ανοιχτούς τους διαύλους με την Τουρκία. Ο Κωνσταντίνος Καραμανλής με τον Σουλεϊμάν Ντεμιρέλ τα πρώτα χρόνια της Μεταπολίτευσης και μετά την εισβολή στην Κύπρο. Ο Ανδρέας Παπανδρέου με τον Τουργκούτ Οζάλ μετά την κρίση του 1987 και το Νταβός. Και όλοι οι μετέπειτα Έλληνες πρωθυπουργοί με τον Ταγίπ Ερντογάν: ο Κ. Σημίτης, ο Κώστας Καραμανλής, ο Γ. Παπανδρέου, ο Α. Σαμαράς, ο Αλ. Τσίπρας και ο Κυριάκος Μητσοτάκης.

Επομένως, ο ισχυρισμός ότι σήμερα η ελληνική στάση χαρακτηρίζεται από «υποχωρητικότητα» έναντι της Τουρκίας δεν εδράζεται σε πραγματικά γεγονότα. Και η εκ δεξιών (της) κριτική, που εκφράζεται με διαπιστώσεις του τύπου «τα πήρε όλα» ο Ερντογάν στη σύνοδο του ΝΑΤΟ, γίνεται για εσωτερικούς και εσωκομματικούς λόγους παρά αποτυπώνει την πραγματική κατάσταση.

Η οποία μπορεί να συνοψιστεί στα εξής:

1.Η Τουρκία δεν πήρε τα F-35, o Tραμπ απλώς τα υποσχέθηκε. Η συμμαχία της Ελλάδας με το Ισραήλ κάποιο ρόλο παίζει. Όμως,

2.Κάποια στιγμή θα τα πάρει. Δεν πρέπει να υπάρχουν επ’ αυτού αυταπάτες. Διότι η Τουρκία είναι μεγάλη χώρα. Οι Αμερικανοί την υπολογίζουν πολύ και ανεξαρτήτως της συγκυρίας Τραμπ. Και οι Ευρωπαίοι το ίδιο, δεν νοείται ευρωπαϊκή άμυνα χωρίς την Τουρκία και ήδη ευρωπαϊκές χώρες(Γαλλία, Βρετανία, Ισπανία) κάνουν ή θα κάνουν δουλειές μαζί της στα εξοπλιστικά.

3. Η κυβέρνηση Μητσοτάκη, χωρίς κατά βάση να αλλάξει πολιτική, εμφανίζεται να έχει «κατατροπώσει» την Τουρκία στα διεθνή Fora και στο στρατιωτικό πεδίο: ομιλία Μητσοτάκη στο αμερικανικό Κογκρέσο, απόκτηση γαλλικών αεροσκαφών και φρεγατών, παραγγελία F-15.

Όμως, αυτά δημιουργούν την ψευδαίσθηση ότι τώρα η Ελλάδα «υπερέχει» της Τουρκίας, διπλωματικά και στρατιωτικά, κάτι που δεν ανταποκρίνεται στην πραγματικότητα. Δεν υπερέχει. Κρατάει τις ισορροπίες, αλλά όσο υπάρχει ο Τραμπ και οι παλαβομάρες του δεν μπορούμε να είμαστε σίγουροι για τίποτα, δεδομένου του «θαυμασμού» του προς τον Ερντογάν.

Θετικό θα είναι να συνεχιστούν τα «ήρεμα νερά», άλλωστε δεν έχει τίποτα να κερδίσει η χώρα από μια συνεχή αναταραχή στο Αιγαίο και στην Ανατολική Μεσόγειο. Θετικότερο θα ήταν να αναζητηθεί και κάποια λύση των προβλημάτων μέσω του Διεθνούς Δικαστηρίου της Χάγης, αλλά αυτό δεν φαίνεται στον ορίζοντα.

Επί μισό αιώνα συμβιώνουμε με την Τουρκία με την πολιτική του «βλέποντας και κάνοντας». Και αυτή είναι προτιμότερη και από τις αυταπάτες και από τους παλικαρισμούς…