Kλειστά ακίνητα – Airbnb: “Επί τάπητος” ισχυρότερα φορολογικά κίνητρα για ενοικίαση

Την παράταση αλλά και τη διεύρυνση των φορολογικών κινήτρων για τους ιδιοκτήτες που επαναφέρουν κλειστά ακίνητα ή κατοικίες βραχυχρόνιας μίσθωσης στη μακροχρόνια αγορά εξετάζει η κυβέρνηση, στο πλαίσιο των παρεμβάσεων για την αντιμετώπιση της στεγαστικής κρίσης.

Στόχος, ενόψει και των ανακοινώσεων στη ΔΕΘ, είναι να διαχειριστεί την πίεση που υπάρχει στο μέτωπο της στέγης, μία από τις βασικές αιτίες κοινωνικής δυσαρέσκειας. Η κυβέρνηση επιδιώκει να ενισχυθεί η προσφορά διαθέσιμων κατοικιών προς ενοικίαση, αξιοποιώντας ένα μέτρο που, σύμφωνα με κυβερνητικές εκτιμήσεις, μπορεί να κινητοποιήσει σημαντικό αριθμό ακινήτων που σήμερα παραμένουν κλειστά ή διατίθενται μέσω πλατφορμών τύπου Airbnb.

Σημειώνεται ότι η ενίσχυση των κινήτρων αποτελεί πάγιο αίτημα θεσμικών και επαγγελματικών φορέων της αγοράς, οι οποίοι εκτιμούν ότι η επιστροφή περισσότερων κατοικιών στη μακροχρόνια μίσθωση μπορεί να συμβάλει στην αποκλιμάκωση των πιέσεων στα ενοίκια.

Οι αλλαγές που εξετάζονται

Ήδη στο οικονομικό επιτελείο έχουν κατατεθεί εισηγήσεις για την ενίσχυση του υφιστάμενου πλαισίου, ώστε να γίνει πιο ελκυστικό για τους ιδιοκτήτες. Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται:

• η μείωση του απαιτούμενου χρόνου αδράνειας ενός ακινήτου από τρία σε δύο χρόνια,
• η καθιέρωση κλιμακωτής φορολογικής ελάφρυνσης μετά τη λήξη της τριετούς απαλλαγής,
• η διεύρυνση των κατηγοριών κατοικιών που μπορούν να υπαχθούν στο ευνοϊκό καθεστώς.

Υπενθυμίζεται ότι το μέτρο θεσπίστηκε με στόχο την αύξηση της προσφοράς κατοικιών προς ενοικίαση και, με βάση το ισχύον πλαίσιο, αφορά συμβάσεις μίσθωσης που θα συναφθούν έως τις 31 Δεκεμβρίου 2026.

Το φορολογικό όφελος

Ειδικότερα, όσοι εκμισθώσουν ως κύρια κατοικία ένα ακίνητο που ήταν κενό ή μετατρέψουν ένα ακίνητο από βραχυχρόνια σε μακροχρόνια μίσθωση απαλλάσσονται πλήρως από τον φόρο εισοδήματος για τα ενοίκια που θα εισπράξουν επί τρία χρόνια.

Ενδεικτικά, για διαμέρισμα που ενοικιάζεται έναντι 700 ευρώ τον μήνα, το ετήσιο εισόδημα διαμορφώνεται στα 8.400 ευρώ. Με φορολογικό συντελεστή 15%, ο φόρος θα ανερχόταν σε 1.260 ευρώ ετησίως.

Η τριετής απαλλαγή μεταφράζεται σε συνολικό όφελος 3.780 ευρώ, ενώ για ιδιοκτήτες που φορολογούνται με υψηλότερους συντελεστές το όφελος μπορεί να είναι ακόμη μεγαλύτερο.

Οι προϋποθέσεις

Η ένταξη στο ευνοϊκό καθεστώς συνοδεύεται από συγκεκριμένες προϋποθέσεις:

• Το ακίνητο πρέπει να ήταν κενό ή να διατίθετο αποκλειστικά για βραχυχρόνια μίσθωση κατά τα τρία προηγούμενα έτη.
• Η επιφάνειά του δεν μπορεί να υπερβαίνει τα 120 τετραγωνικά μέτρα.
• Για οικογένειες με περισσότερα από δύο παιδιά, το όριο αυξάνεται κατά 20 τετραγωνικά μέτρα για κάθε επιπλέον τέκνο.
• Η σύμβαση πρέπει να αφορά κύρια κατοικία και να έχει διάρκεια τουλάχιστον τριών ετών.

Σε περίπτωση πρόωρης αποχώρησης του ενοικιαστή, η φορολογική απαλλαγή διατηρείται, εφόσον ο ιδιοκτήτης συνάψει νέα τριετή σύμβαση μέσα σε τρεις μήνες.

Οι αποφάσεις στη ΔΕΘ

Κυβερνητικές πηγές επισημαίνουν ότι οι τελικές αποφάσεις για την παράταση και την ενδεχόμενη διεύρυνση του μέτρου θα ληφθούν μετά την αξιολόγηση της αποτελεσματικότητάς του.

Εφόσον τα στοιχεία δείξουν ότι το μέτρο κινητοποιεί ιδιοκτήτες να ανοίξουν κλειστά ακίνητα ή να εγκαταλείψουν τη βραχυχρόνια μίσθωση, η παράταση και η ενίσχυσή του αναμένεται να περιληφθούν στο πακέτο των κυβερνητικών παρεμβάσεων που θα ανακοινώσει ο πρωθυπουργός στη Διεθνή Έκθεση Θεσσαλονίκης.

Νέα μελέτη του ΙΜΕ ΓΣΕΒΕΕ

Στο μεταξύ, νέα μελέτη του ΙΜΕ ΓΣΕΒΕΕ υποστηρίζει ότι η στεγαστική κρίση στην Ελλάδα αποτελεί διαρθρωτικό πρόβλημα, αποτέλεσμα πολιτικών και οικονομικών εξελίξεων των τελευταίων δεκαπέντε ετών.

Η μελέτη επισημαίνει ότι η εκρηκτική αύξηση του κόστους στέγασης, σε συνδυασμό με τη χαμηλότερη αύξηση των εισοδημάτων, έχει οδηγήσει ολοένα και περισσότερα νοικοκυριά σε στεγαστική και ενεργειακή επιβάρυνση.

Η φορολογία των ακινήτων

Σύμφωνα με τη μελέτη, η υψηλή φορολογία των ακινήτων αποτελεί σημαντικό παράγοντα αύξησης του κόστους στέγασης στην Ελλάδα, με τον ΕΝΦΙΑ να παραμένει σημαντικό βάρος για τους ιδιοκτήτες.

Όπως τονίζεται, τα κίνητρα για την αξιοποίηση κενών κατοικιών ή την ενεργειακή αναβάθμιση του υφιστάμενου αποθέματος δεν έχουν επιφέρει σημαντικές διαφοροποιήσεις στην προσφορά ακινήτων ή στην ποιότητά τους.

Παράλληλα, ο ΟΟΣΑ προτείνει μεταρρυθμίσεις που ενισχύουν τη μίσθωση κατοικιών, τη φορολόγηση των κενών ακινήτων και τη λήψη μέτρων για την αύξηση της προσφοράς προσιτής στέγης.

Ωστόσο, όπως επισημαίνεται στη μελέτη, πολλές από τις προτάσεις των διεθνών οργανισμών, αν και έχουν σε μεγάλο βαθμό υιοθετηθεί στην Ελλάδα, δεν έχουν αποδώσει ουσιαστικά αποτελέσματα ή καθυστερούν σημαντικά να εφαρμοστούν.