ΕΧΕΤΕ 5 ΛΕΠΤΑ ΝΑ ΜΙΛΗΣΟΥΜΕ ΓΙΑ ΤΟ ΤΕΚΜΗΡΙΟ ΤΗΣ ΑΘΩΟΤΗΤΑΣ ΣΕ ΑΡΓΟΣ ΚΑΙ MARFIN;
Η χώρα ζει το δικό της «μολυβένιο καλοκαίρι» κι ανάμεσα σε κατευθυνόμενες διαρροές και υπερασπιστικές γραμμές, σακίδια των Dead Kennedys, φωτογραφίες διακοπών κι ελληνικό FBI, το «τεκμήριο της αθωότητας» κουρελιάζεται ανάμεσα σε δύο μέτρα και δύο σταθμά.
Οι εμπρηστικές επιθέσεις με γκαζάκια πριν λίγες εβδομάδες στη Θεσσαλονίκη, που είχαν ως αποτέλεσμα τη δολοφονία της Βάγιας Νέστορα, ήταν αναμενόμενο ότι θα έφερναν και πάλι στο προσκήνιο την υπόθεση της Marfin.
Πέραν των αναπόφευκτων συγκρίσεων και εικασιών, υπό τον φόβο να γίνει κι αυτή μια ανεξιχνίαστη υπόθεση-φάντασμα που θα στοιχειώνει εσαεί, επαναλήφθηκε και το ίδιο σενάριο: από το πρώτο δευτερόλεπτο χυδαία πολιτική εκμετάλλευση, ενοχοποίηση πολιτικών χώρων, κατασκευή «εσωτερικού εχθρού», ακατάσχετη συνωμοσιολογία και πρακτορολογία, απόλυτη σχετικοποίηση της βίας σε «καλή» και «κακή», πλήρης εφαρμογή της ανοησίας των δύο άκρων που συσπειρώνει, πολώνει, αλλά κυρίως, δηλητηριάζει.
Μέχρι που ήρθε η Παρασκευή 10 Ιουλίου. Μέσα σε λίγες ώρες είχαμε (τρεις στην πορεία έγιναν τέσσερις) συλλήψεις για τη δολοφονική επίθεση στη Θεσσαλονίκη και δύο συλλήψεις για τη Marfin, δεκαέξι χρόνια μετά (την τρίτη ύποπτη τη συνέλαβαν σε βρετανικό αεροδρόμιο, στο οποίο προσήλθε για να επιστρέψει οικειοθελώς στη χώρα).
Δυο ημέρες νωρίτερα στο Άργος, αστυνομικοί πυροβόλησαν πισώπλατα κι έστειλαν εγκεφαλικά νεκρό στο νοσοκομείο 20χρονο που δεν σταμάτησε σε σήμα τους. Λίγες ημέρες αργότερα ο Θοδωρής Ζαβραδινός-Καραμπαμπάς κατέληξε, έγινε ένας ακόμα κρίκος στη μακρά ντροπιαστική λίστα θυμάτων αστυνομικής βίας στη χώρα μας – οι δηλώσεις της μητέρας του ότι ήταν αυτιστικός κάνουν το περιστατικό ακόμα πιο τραγικό, ακόμα πιο εξοργιστικό.
Όλα αυτά, μαζί με τους διαρκείς συμψηφισμούς που συνεπάγονται στην ψηφιακή αρένα, δημιουργούν καθολική σύγχυση μέσα στο κατακαλόκαιρο. Είναι σαν η χώρα, που όλοι αντιλαμβανόμαστε ότι βρίσκεται σε προεκλογική περίοδο ανεξάρτητα με το πότε θα γίνουν οι εκλογές, να ζει μια βαλκανική εκδοχή «μολυβένιου καλοκαιριού» όπου η μόνιμη ένταση είναι ο κανόνας και κανείς δεν πιστεύει κανέναν και τίποτα. Κάπως ταιριαστή εδώ, αλλά και γενικά, η πολυσυζητημένη συνέντευξη του -κατά δήλωσή του- «αντ’ αυτού», Γρηγόρη Δημητριάδη (ανέβηκε επίσης στις 10/7), που ανάμεσα σε τόσα πολλά άλλα είπε: «Πως τελείωσαν οι Ερυθρές Ταξιαρχίες στην Ιταλία; Βοήθησε και η Μαφία λίγο…».
«Μολυβένια χρόνια» στην Ιταλία ονομάστηκε η περίοδος που ξεκίνησε στα τέλη των 60s και κράτησε μέχρι την αρχή των 80s. Χρόνια που κυριάρχησε η «στρατηγική της έντασης» με τη δράση ένοπλων τρομοκρατικών οργανώσεων όπως οι Ερυθρές Ταξιαρχίες που απήγαγαν και δολοφόνησαν τον πρώην Πρωθυπουργό Άλντο Μόρο το 1978. Αλλά και με αμέτρητες βομβιστικές επιθέσεις που είχαν ως αποτέλεσμα να χάσουν τη ζωή τους πάνω από 100 άτομα. Επιθέσεις από ακροαριστερές κι ακροδεξιές οργανώσεις που με την πάροδο του χρόνου αποκαλύφθηκε ότι είχαν έντονο παρακρατικό χαρακτήρα κι αυτό που τελικά άφησαν πίσω τους ήταν έντονο ίχνος καταστολής και φόβου.
Η πιο συνήθης ατάκα που μπορεί να ακούσει κανείς τελευταία στα δημοσιογραφικά «πηγαδάκια», τα chats των σόσιαλ δηλαδή, είναι «δε θα ήθελα να είμαι αστυνομικός συντάκτης αυτές τις ημέρες». Μιλώντας πάντα για τους συναδέλφους που προσπαθούν να κάνουν έντιμα τη δουλειά τους, κι όχι για σεσημασμένους «παπαγάλους». Σε μια εποχή που, γνωστά αυτά, επιβραβεύει την ταχύτητα και όχι την εγκυρότητα, είναι ακροβασία σε πολύ λεπτό τεντωμένο σκοινί να φιλτράρεις τι θα μεταδώσεις και τι όχι, όταν οι αρχές με τόσο διάφανο τρόπο προσπαθούν να διαμορφώσουν την αφήγηση, διοχετεύοντας «πληροφορίες» και οι δικογραφίες γίνονται φειγ βολάν.
Πάρτε για παράδειγμα το περίφημο «ανώνυμο e-mail». Υπήρξε, προφανώς, καταλύτης για τις εξελίξεις, αλλά πώς μπορεί να είναι αξιόπιστο χωρίς να έχει ελεγχθεί ποιος είναι ο αποστολέας του; Ειδικά όταν έχει προηγηθεί φιάσκο μικρότερης ή μεγαλύτερης κλίμακας με το «ανώνυμο γράμμα» του 2011 που οδήγησε στην αθώωση δύο κατηγορούμενων για τη Marfin το 2016 και το «ανώνυμο τηλεφώνημα» του 2020 που δεν οδήγησε πουθενά. Πόσο μάλλον όταν ο υπουργός Προστασίας του Πολίτη, Μιχαλης Χρυσοχοϊδης, το χαρακτήρισε «μύθευμα», προκαλώντας τη δηλητηριώδη ατάκα του Θανάση Καμπαγιάννη στη συνέντευξη τύπου των συνηγόρων υπεράσπισης: «Ο υπουργός ήθελε να πάρει όλη τη δόξα και θεώρησε πως του παίρνει τη δόξα το e-mail».
Και δεν είναι μόνο αυτά. Είναι η γλώσσα που είναι γραμμένο το mail με την ατάκα στο φινάλε για το «ελληνικό FBI», είναι και η εύλογη απορία του έτερου συνηγόρου υπεράσπισης, Δημήτρη Κατσαρή, γιατί δεν έπιασε τον αποστολέα «κρίση συνείδησης» όταν πριν χρόνια κατηγορήθηκαν άδικα κάποιοι άλλοι άνθρωποι. Αλλά, κυρίως, είναι το όχι-και-τόσο υπονοούμενο από τηλεοπτικούς παρουσιαστές (κοντά στον υπουργό) ότι το e-mail δεν είναι παρά ένας εύσχημος τρόπος παρουσίασης μιας ανώνυμης καταγγελίας (…για να μη γίνει ένορκη κατάθεση;).
Αν αγαπήσατε την φρασεολογία της υπόθεσης Novartis, υποθέτω, θα λατρέψετε την ιδέα ότι το e-mail είναι η κουκούλα της υπόθεσης Marfin. Σε κάθε περίπτωση, πέρα από υποθέσεις και θεωρίες, και με δεδομένη την ιστορικά χαμηλή εμπιστοσύνη που υπάρχει αυτήν την στιγμή στην ελληνική δικαιοσύνη, καλύτερα να μην βλέπαμε τι σκορ θα έκανε ένα γκάλοπ σχετικά με το τι πιστεύουν οι Έλληνες για την αξιοπιστία/εγκυρότητα του e-mail.
Το πιο σημαντικό πάντως, πέρα από κατευθυνόμενες διαρροές και υπερασπιστικές γραμμές, πέρα από σακίδια Dead Kennedys, φωτογραφίες διακοπών, ΑΙ κι ελληνικό FBI, είναι η παρακαταθήκη που αφήνει -σε συνδυασμό με τη δολοφονία στο Άργος- το καλοκαίρι του 2026 για το «τεκμήριο της αθωότητας», βάση του δικαιϊκού συστήματος και του κοινωνικού συμβολαίου.
Στην υπόθεση της Marfin, με πολιτική σκηνοθεσία και μιντιακή εκτέλεση, το «τεκμήριο της αθωότητας» έχει κουρελιαστεί. Στα περισσότερα πρωτοσέλιδα και ρεπορτάζ δεν αναφέρεται καν το μίνιμουμ του «φερόμενοι ως δράστες». Παρότι το παρελθόν είναι εκεί για να αποτρέπει τα μεγάλα λόγια, παρότι υπάρχουν σημαντικές αντιφάσεις π.χ. η ταυτοποίηση, για την οποία έσπευσαν να γράψουν τα μίντια, στην οποία όμως δεν καταλήγει, σύμφωνα με τους συνηγόρους υπεράσπισης, η έκθεση της Διεύθυνσης Εγκληματολογικών Ερευνών. Να σημειωθεί επίσης ότι ακόμα δεν έχουμε σύλληψη φυσικού αυτουργού, αυτός που κατονομάζεται στο e-mail ήταν το 2010…φυλακή, και δεν είναι ξεκάθαρο αν πιθανές κατηγορίες για «ηθική αυτουργία» και «συναυτουργία» θα τρακάρουν με την παραγραφή.
Ναι, η υπόθεση της Marfin πρέπει πάση θυσία να εξιχνιαστεί για να σταματήσει η τυμβωρυχία. Να βρεθούν όμως οι ένοχοι και όχι «ένοχοι» γενικώς κι αορίστως.
Στην υπόθεση του Άργους, μετά το αρχικό μούδιασμα, η υπεράσπιση των δύο αστυνομικών κάνει λόγο για «εξοστρακισμό» και «αυτοάμυνα». Υπενθυμίζεται ότι μιλάμε για 21 πυροβολισμούς σε άοπλο, σε ευθεία βολή. Το επιβεβαιώνουν και τα ανατριχιαστικά βίντεο. Τι είδους τεκμήριο στην αθωότητα άραγε επικαλούνται όσοι, μετά το σύνθημα που έδωσε η φασιστική δήλωση του δημάρχου Άργους, διαμαρτύρονται για την προφυλάκιση των δύο αστυνομικών; Αρνείται κάποιος από τους δύο τους ότι πυροβόλησε; Ή ξαφνικά θυμήθηκαν όλοι όσοι υμνούν τον ποινικό λαϊκισμό της «αυστηροποίησης» ότι οι προφυλακίσεις πρέπει να αποφασίζονται με φειδώ; Για να μην πάμε στον μισαναπηρικό και ρατσιστικό οχετό περί «Τουρκάλα» και «γιατί οδηγούσε ο αυτιστικός;».
Κι έπειτα είναι και κάτι άλλο που σκόπιμα αποσιωπάται. Είτε απλά κόμπλαρε (επειδή είχε ξεχάσει το δίπλωμά του), είτε ήταν ένοχος για οτιδήποτε ο 20χρονος και απέφυγε το σήμα, ποιο πρωτόκολλο ακριβώς επιβάλλει να τον γαζώσουν πισώπλατα; Ποιο δικό του «τεκμήριο αθωότητας» σεβάστηκαν αυτοί που πρώτοι πρώτοι όφειλαν να το κάνουν;
Όσο δε δίνουμε προτεραιότητα σε αυτά τα ερωτήματα, η φωτογραφία του 20χρονου Θοδωρή που γεμίζει τις πόλεις και τα ψηφιακά μονοπάτια μας τις τελευταίες μέρες, θα είναι εκεί για να μας εκδικείται…
