Η “ΕΞΥΠΝΗ” ΜΠΑΤΑΡΙΑ ΠΟΥ ΒΑΖΕΙΣ ΣΤΗΝ ΠΡΙΖΑ ΚΑΙ ΜΕΙΩΝΕΙ ΤΟ ΚΟΣΤΟΣ ΤΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΕΩΣ 40%

Η δημόσια διαβούλευση επί του σχεδίου Υπουργικής Απόφασης, για την τροποποίηση του πλαισίου αυτοκατανάλωσης και την εισαγωγή των μεμονωμένων σταθμών αποθήκευσης, ολοκληρώθηκε τη Δευτέρα.

Το σχέδιο απόφασης, που έρχεται σε συνέχεια του ν. 5299/2026, θεσπίζει για πρώτη φορά τη δυνατότητα εγκατάστασης μικρών φωτοβολταϊκών ισχύος έως 800 watt, των γνωστών φωτοβολταϊκών στο μπαλκόνι, με απευθείας σύνδεση σε οικιακή πρίζα.

Το πραγματικά νέο είναι πως θεσπίζει και μεμονωμένα συστήματα αποθήκευσης, αποκλειστικά για την κάλυψη ιδίων αναγκών, χωρίς έγχυση ενέργειας στο δίκτυο.

Αναμονή δυο ετών για τη σωστή λειτουργία συστημάτων αυτοκατανάλωσης

Η Ένωση Παραγωγών Αποθήκευσης και Φωτοβολταϊκών Ηλεκτροσταθμών (ΕΠΑΦΗ) παρενέβη στη δημόσια διαβούλευση καταθέτοντας έξι αιτήματα, ώστε να μπορέσει ο νέος κανονισμός να λειτουργήσει αποτελεσματικά για τον καταναλωτή.

Μεταξύ τους ήταν και η διευκόλυνση σύνδεσης σε κορεσμένα δίκτυα, το οποίο είχε αναδείξει στο Pop Science, το podcast του NEWS 24/7, ο ενεργειακός επιθεωρητής Μιχάλης Χριστοδουλίδης.

Επικοινωνήσαμε με τον Κωνσταντίνο Παπακωστόπουλο, πρόεδρο του ΔΣ του συλλόγου ΕΠΑΦΗ, για να μάθουμε αν όντως ο νέος κανονισμός είναι υπέρ των πολιτών ή υπάρχουν ψιλά γράμματα τα οποία καλό είναι να γνωρίζουμε πριν κάνουμε περιττά έξοδα.

Λέει ότι «η υπουργική απόφαση δεν έχει να κάνει μόνο με τα φωτοβολταϊκά μπαλκονιού. Αυτά προστέθηκαν, δεν υπήρχαν.

Έχει να κάνει γενικότερα με τα συστήματα αυτοκατανάλωσης. Κοντεύουμε δυο χρόνια που περιμένουμε αυτήν την υπουργική, γιατί ακόμα και αυτά που είχαν μπει δεν λειτουργούσαν σωστά. Δεν υπήρχε το ρυθμιστικό πλαίσιο.

Χαρακτηριστικά, θα σας πω ότι κάποιος που έβαλε σύστημα net billing, το οποίο υπήρχε ως δυνατότητα έως τώρα, δεν έχει κάνει εκκαθάριση εδώ και έναν χρόνο.

Δηλαδή δεν ξέρει ούτε τι θα πληρώσει, ούτε τι θα πάρει».

«Φωτοβολταϊκό χωρίς μπαταρία στο σπίτι είναι επένδυση που δεν αποδίδει. Παράγει τις ώρες που λείπεις και σου λείπει τις ώρες που είσαι -στο σπίτι».

Πώς χάσαμε οι καταναλωτές ρεύματος 1,2 δισεκατομμύρια ευρώ σε δυο χρόνια

Οι ώρες που δεν είμαστε στο σπίτι, επειδή είμαστε στην εργασία μας, είναι αυτές που τα φωτοβολταϊκά “μαζεύουν” την περισσότερη ενέργεια. Επειδή όμως, δεν την χρησιμοποιούμε παρά ελάχιστα (βλ. συσκευές που είναι σε αναμονή -πχ σκούπα ρομπότ- και αυτές που δουλεύουν νυχθημερόν -ρούτερ, ψυγείο κλπ), πάει χαμένη.

Το βράδυ που ενεργοποιούμε πολλά διαφορετικά συστήματα είναι η ώρα αιχμής, και άρα πληρώνουμε ακριβά την ενέργεια που καταναλώνουμε.
Θα μπορούσαμε να χρησιμοποιήσουμε την περίσσεια του πρωινού και του μεσημεριού, εφόσον εξασφαλίσουμε μπαταρία για την αποθήκευσή της.

Κατά μέσο όρο

• Το πρωί αγοράζουμε το ρεύμα με 5 λεπτά την κιλοβατώρα.
• Το βράδυ η τιμή φτάνει στα 25 λεπτά την κιλοβατώρα.

Στις αρχικές εξαγγελίες της κυβέρνησης, δεν υπήρχε αυτό το αξεσουάρ. Τώρα, υπάρχει.

«Το χειρότερο είναι πως όταν δεν καταναλώνεται η περίσσεια, επιβαρύνεται και το σύστημα» λέει ο κύριος Παπακωστόπουλος, «τις ώρες που είστε στην εργασία σας, καταναλώνετε ένα σύνολο 200 watt. Αν λοιπόν, βάλετε φωτοβολταϊκό 800 watt δίχως μπαταρία, είναι δώρον άδωρον.

«Το βασικό είναι πως για αρχή η κυβέρνηση θα έπρεπε να κατευθύνει τους καταναλωτές προς τα δυναμικά τιμολόγια, όπου πληρώνεις ανά ώρα την τιμή που έχει το Χρηματιστήριο Ενέργειας, συν την προμήθεια του παρόχου». 

«Όταν η χονδρεμπορική τιμή πέφτει στο μηδέν, και αυτό συμβαίνει πλέον καθημερινά τα μεσημέρια, το ανταγωνιστικό σκέλος του λογαριασμού μένει ουσιαστικά μόνο με την προμήθεια -γύρω στα 5 λεπτά την κιλοβατώρα.

Προσοχή, δεν λέω ότι πληρώνεις τελικό λογαριασμό 5 λεπτών: οι ρυθμιζόμενες χρεώσεις, δίκτυα, Υπηρεσίες Κοινής Ωφελείας (ΥΚΩ), Ειδικό Τέλος Μείωσης Εκπομπών Αερίων Ρύπων (ΕΤΜΕΑΡ) και ο ΦΠΑ, μπαίνουν από πάνω και είναι ακριβώς οι ίδιες σε όλα τα τιμολόγια.

Λέω ότι η ίδια η ενέργεια εκείνες τις ώρες, σου βγαίνει σχεδόν δωρεάν, ενώ το βράδυ την πληρώνεις πολλαπλάσια.

Ωστόσο, οι καταναλωτές στην Ελλάδα δεν έχουν εκπαιδευτεί στα δυναμικά τιμολόγια. Δεν τους έχει εκπαιδεύσει κάποιος κι έτσι όλοι πάνε στα σταθερά».

Η ενέργεια που παράγει η Ελλάδα δεν φτάνει ως φθηνή στον καταναλωτή

Η ανάλυση του Green Tank για τη λιανική αγορά της διετίας 2024 2025 έδειξε ότι, αν όσοι καταναλωτές έμειναν στα πράσινα τιμολόγια επέλεγαν κάθε μήνα το φθηνότερο κίτρινο, θα είχαν πληρώσει συνολικά περίπου 1,23 δισ. ευρώ λιγότερα.

«Το όφελος από τα κυμαινόμενα ήταν μετρήσιμο και τεκμηριωμένο. Απλώς κανείς δεν το είπε στον κόσμο. Ούτε η κυβέρνηση το προώθησε, ούτε οι πάροχοι το έκαναν γνωστό. Και τώρα γίνεται ακριβώς το ίδιο με τα δυναμικά».

Τα δυναμικά τιμολόγια “άνοιξαν” για τα νοικοκυριά την 1η Απριλίου 2026 και προϋποθέτουν “έξυπνο” μετρητή. Η πλειονότητα όμως, των νοικοκυριών δεν έχει ακόμη. Παρεμπιπτόντως, το πρόγραμμα αντικατάστασης των μετρητών ολοκληρώνεται το 2030.

«Δηλαδή νομοθετούμε ένα εργαλείο που μπορεί να το χρησιμοποιήσει η μειοψηφία, δεν το διαφημίζει κανείς, και μετά λέμε ότι ο καταναλωτής δεν κινείται.

Το ζητούμενο δεν είναι μόνο να αλλάξει τιμολόγιο ο κόσμος. Είναι να μπορεί να μετατοπίσει καταναλώσεις, το πλυντήριο, το μποϊλερ, το φορτιστή του αυτοκινήτου, εκεί που η ενέργεια δεν κοστίζει».

Παρά δηλαδή το γεγονός ότι η Ελλάδα παράγει άφθονη «πράσινη» ενέργεια που κάποιες φορές υπερκαλύπτει τη ζήτηση, αυτή δεν φτάνει ως φθηνή στον καταναλωτή.

Πόσο συχνά συμβαίνει αυτό φαίνεται από τα στοιχεία που δημοσίευσε το Green Tank:. το πρώτο εξάμηνο του 2026 καταγράφηκαν 788 ώρες με μηδενικές ή αρνητικές τιμές στη χονδρεμπορική αγορά, έναντι 168 ωρών το πρώτο εξάμηνο του 2025 και 135 ωρών το 2024. Στο ίδιο διάστημα οι περικοπές ΑΠΕ έφτασαν τις 1.601,4 GWh.

Πώς η ανεκμετάλλευτη ενέργεια των φωτοβολταϊκών γυρίζει στους παραγωγούς

Ο κύριος Παπακωστόπουλος μας παρέπεμψε σε άρθρο της ΕΠΑΦΗ, με παρέμβαση για τα φωτοβολταϊκά στα μπαλκόνια και πίνακες που δείχνουν ότι κάποιος που θα βάλει ένα απλό φωτοβολταϊκό, μπορεί να βγει έως και ζημιωμένος στην εικοσαετία, εφόσον δεν ξέρει πώς να το χειριστεί.

Δεσμεύτηκε, σε εύθετο χρόνο, να βοηθήσει ως προς την εκπαίδευση μας, ώστε να σταματήσουμε να βγάζουμε με τα χεράκια μας τα ματάκια μας. Τώρα λέει πώς μπορούμε όντως, να σωθούμε με τα φωτοβολταϊκά. Η βασική προϋπόθεση είναι να πάρουμε και μπαταρία αποθήκευσης.

«Σε ό,τι αφορά τους παραγωγούς, δηλαδή εκείνους που έχουν βάλει φωτοβολταϊκά πάρκα, το πρόβλημα είναι ότι το κράτος αδειοδότησε μαζικά χωρίς να θεσπίσει, παράλληλα, αποθήκευση και ευελιξία».

«Χωρίς αποθήκευση στο σύστημα, κάθε νέο φωτοβολταϊκό σπρώχνει τις μεσημεριανές τιμές στο μηδέν και στο αρνητικό. «Δεν φταίνε τα φωτοβολταϊκά. Φταίει ότι μπήκαν χωρίς το εργαλείο που τα κάνει να δουλεύουν».

«Το αποτέλεσμα το βλέπετε στην αξία της ενέργειας που παράγουμε. Η ηλιακή ενέργεια αποτιμήθηκε στο πρώτο εξάμηνο του 2026 μόλις στο 44% της μέσης χονδρεμπορικής τιμής, από 71,9% το 2024.

Τον Μάιο του 2026 έπεσε στο 28,3%.

Στις ώρες με αρνητικές τιμές, όσα πάρκα είναι σε καθεστώς αγοράς ή διμερούς σύμβασης πληρώνουν αντί να πληρώνονται, ενώ όσα βρίσκονται σε καθεστώς λειτουργικής ενίσχυσης απλώς χάνουν τη στήριξη.

Και στις δύο περιπτώσεις ο παραγωγός βγαίνει χαμένος. Ο προμηθευτής, αντίθετα, αγοράζει την ενέργεια σχεδόν τζάμπα και δεν την περνάει στον καταναλωτή, γιατί ο καταναλωτής είναι κλειδωμένος σε σταθερό τιμολόγιο».

Όλο αυτό είναι συνέπεια της περίσσειας ενέργειας που δεν αξιοποιείται. Σκεφτείτε να προστεθούν και εκείνοι που θα βάλουν φωτοβολταϊκά στο μπαλκόνι. «Θα ενταθεί και άλλο το πρόβλημα».

Πού πάει η περίσσεια ενέργειας της Ελλάδας;

Όσα διαβάσατε παραπάνω αλλάζουν εφόσον μπει αποθήκευση, ώστε η ενέργεια που δεν χρησιμοποιείται το μεσημέρι να αποδίδεται το βράδυ. Το ζήτημα αυτό δεν το θέτει μόνο ο κλάδος.

Χαρακτηριστικές είναι οι δηλώσεις του αντιπροέδρου του Ανεξάρτητου Διαχειριστή Μεταφοράς Ηλεκτρικής Ενέργειας (ΑΔΜΗΕ), Iωάννης Μάργαρης σε ομιλία που συζητήθηκε έντονα το προηγούμενο διάστημα, καθώς συνέδεσε την υστέρηση της αποθήκευσης με “συμφέροντα”.

Οι δηλώσεις πυροδότησαν πολιτική αντιπαράθεση και ο κύριος Μάργαρης επανήλθε με ανάρτησή του, στην οποία διευκρίνιζε πως περιέγραφε τις τεχνικοοικονομικές προκλήσεις μιας αγοράς σε μετάβαση, όπως και ότι δεν υπήρχε αιχμή για σκόπιμες καθυστερήσεις.

Ο πρόεδρος της ΕΠΑΦΗ σχολιάζει πως «δεν χρειάζεται να το πω εγώ, το είπε ο Αντιπρόεδρος του Διαχειριστή. Και όποια διευκρίνιση κι αν ακολούθησε, το φυσικό γεγονός δεν αλλάζει: χωρίς μπαταρίες, τη βραδινή αιχμή την καλύπτουν οι μονάδες φυσικού αερίου. Επειδή αυτές είναι η οριακή μονάδα εκείνες τις ώρες, η τιμή που πληρώνει το νοικοκυριό στις 9 το βράδυ, είναι τιμή φυσικού αερίου.

Ας τα λέμε με το όνομά τους: κάθε χρόνος που περνάει χωρίς αποθήκευση είναι ένας χρόνος που η βραδινή αιχμή μένει στα χέρια του αερίου, και τον πληρώνει ο καταναλωτής».

«Αν υπήρχε επαρκής αποθήκευση, θα παίρναμε τη σχεδόν δωρεάν ενέργεια των φωτοβολταϊκών όλη την ημέρα και θα την δίναμε στα νοικοκυριά το βράδυ, φθηνότερα. Αυτό δεν συμφέρει όποιον πουλάει αέριο. Αντί να γίνεται αυτό, αυτήν τη στιγμή στέλνουμε την ενέργεια στους γείτονες».

«Η Βουλγαρία τον Μάιο του 2026 είχε καταγεγραμμένη στο ENTSO-E εγκατεστημένη αποθήκευση 3.318 MW και άνω των 8,6 GWh. Εμείς στο τέλος Ιουνίου λειτουργούσαμε 210 MW.

Επειδή οι αγορές μας είναι συνδεδεμένες, φορτίζει με σχεδόν μηδενικό κόστος και δίνει την ενέργεια στους δικούς της καταναλωτές το βράδυ ή μας την ξαναπουλάει, όταν εμείς το βράδυ κάνουμε εισαγωγές.

Το κενό της αποθήκευσης το πληρώνει ο Έλληνας καταναλωτής και το εισπράττει το αέριο και ο διπλανός».

Κάτι άλλο που αυξάνει το κόστος είναι η σωστή εγκατάσταση

Η ΕΠΑΦΗ ήταν ο πρώτος σύλλογος που διαμαρτυρήθηκε πως αν δεν περαστεί στην υπουργική απόφαση η μπαταρία, τα φωτοβολταϊκά δεν θα έχουν όφελος για τον καταναλωτή. «Χρειάζεται βέβαια, κι ένα κίνητρο.

Η Οδηγία 2022/542 της Ευρωπαϊκής Ένωσης επιτρέπει στα κράτη μέλη να εφαρμόζουν μειωμένο, ακόμη και μηδενικό, συντελεστή ΦΠΑ στην προμήθεια και εγκατάσταση ηλιακών συστημάτων σε κατοικίες.

Η Γερμανία το έκανε από το 2023, η Ολλανδία το εφαρμόζει επίσης. Στην Ελλάδα τα οικιακά φωτοβολταϊκά επιβαρύνονται ακόμη με ΦΠΑ 24%.

Θα μπορούσε λοιπόν η κυβέρνηση να μηδενίσει τον ΦΠΑ στο ενιαίο πακέτο φωτοβολταϊκού και μπαταρίας, όπως κάνουν άλλοι».

Από εκεί και πέρα, σημασία για την ασφάλεια όλων έχει και το πώς θα γίνει η τοποθέτηση. «Να βάζουν τα φωτοβολταϊκά στο μπαλκόνι πιστοποιημένοι τεχνικοί και να μην κάνει την τοποθέτηση μόνος του όποιος αγοράζει το κιτ.

Σκεφτείτε να περνάτε κάτω από μπαλκόνι με φωτοβολταϊκό που πέφτει, επειδή φύσηξε δυνατά. Η παρουσία ειδικού ανεβάζει βέβαια το κόστος.
Επαναλαμβάνω, το θέμα είναι να έχει ο νόμος όφελος για τον καταναλωτή».

Αν δεν αλλάξουν όλα αυτά, «το σύστημα δεν θα δουλέψει. Θα το κάνουμε για να πούμε ότι το κάναμε».

Η συμφέρουσα εναλλακτική για το φωτοβολταϊκό στο μπαλκόνι

Το καλύτερο το άφησε ο κύριος Παπακωστόπουλος για το τέλος. Υπάρχει ένα σύστημα που μπορεί να μας σώσει και παράλληλα να σώσει την τσέπη μας, ενεργειακά που δεν θέλει φωτοβολταϊκό. Χρειάζεται απλά, μια μπαταρία «την οποία βάζετε στο μπαλκόνι και τη συνδέετε με την πρίζα.

Μέσω εφαρμογής, βλέπετε πότε είναι χαμηλά το Χρηματιστήριο Ενέργειας και δίνετε την εντολή στην μπαταρία να φορτίσει. Το βράδυ που είναι υψηλές οι τιμές, δίνετε εντολή εκφόρτισης.

Με αυτόν τον τρόπο, ο καταναλωτής βλέπει το μέγιστο στο λογαριασμό του και κάνει γρήγορα απόσβεση της επένδυσης του».

Βασική προϋπόθεση για το καλύτερο αποτέλεσμα, είναι να έχουμε δυναμικό τιμολόγιο και έξυπνο μετρητή.

Το σχέδιο της υπουργικής απόφασης προβλέπει αυτά τα μεμονωμένα συστήματα αποθήκευσης για ίδιες ανάγκες, χωρίς έγχυση στο δίκτυο.

Αυτά τα συστήματα δεν έχουν έλθει ακόμα στην Ελλάδα «μάλλον γιατί περιμένουν να δουν τι θα γίνει με την υπουργική απόφαση, προκειμένου να δουν πώς θα κινηθούν. Θεωρώ πως ανεξάρτητα από το τι κάνει η κυβέρνηση, αυτή η επιλογή θα προτιμηθεί».

Και δεν χρειαζόμαστε κανέναν για την ασφαλή εγκατάσταση και χρήση.