Αντιδρούν στο ΥΠΠΟ: Ένα πολυνομοσχέδιο για το ξεπούλημα της πολιτιστικής κληρονομιάς

Τα σωματεία καταγγέλλουν ότι οι προωθούμενες ρυθμίσεις ενισχύουν την εμπορική διαχείριση της πολιτιστικής κληρονομιάς, αποδυναμώνουν την Αρχαιολογική Υπηρεσία και ανοίγουν τον δρόμο για μεγαλύτερη συμμετοχή ιδιωτών στη λειτουργία αρχαιολογικών χώρων και μνημείων.

Στο επίκεντρο των αντιδράσεων βρίσκονται η σύσταση ανώνυμης εταιρείας που θα αναλάβει δραστηριότητες του ΟΔΑΠ και η δημιουργία νέου φορέα για τη διαχείριση επισκέψιμων χώρων ενάλιας πολιτιστικής κληρονομιάς. Οι εργαζόμενοι υποστηρίζουν ότι οι αλλαγές αυτές δημιουργούν σοβαρά ζητήματα ως προς τη διαχείριση των δημόσιων εσόδων, τη στελέχωση των υπηρεσιών και τον δημόσιο χαρακτήρα των μνημείων.

Αναλυτικά η ανακοίνωση των σωματείων του ΥΠΠΟ έχει ως εξής:

Η κυβέρνηση της Νέας Δημοκρατίας και η ηγεσία του Υπουργείου Πολιτισμού (ΥΠΠΟ), ακολουθώντας την προσφιλή τους τακτική, επέλεξαν και πάλι να φέρουν και να ψηφίσουν στα τέλη Ιουλίου στη Βουλή, ένα ακόμα νομοσχέδιο-έκτρωμα για τον πολιτισμό.

Με το συγκεκριμένο νομοσχέδιο προωθείται:

– Η σύσταση της διαβόητης Ανώνυμης Εταιρείας (Α.Ε.) του ΟΔΑΠ, και μάλιστα για 50 χρόνια, που ουσιαστικά υποκαθιστά τον ΟΔΑΠ και τον συρρικνώνει, ολοκληρώνει το έγκλημα που ξεκίνησε πριν από τρία χρόνια με τη μετατροπή του Ταμείου Αρχαιολογικών Πόρων σε Οργανισμό Διαχείρισης και Ανάπτυξης.

– Η ίδρυση ενός νέου Νομικού Προσώπου Δημοσίου Δικαίου (ΝΠΔΔ) με την επωνυμία «Φορέας Διαχείρισης Επισκέψιμων Χώρων Ενάλιας Πολιτιστικής Κληρονομιάς», που αποκόπτει τους αρχαιολογικούς χώρους από την Εφορεία Εναλίων Αρχαιοτήτων και στρώνει το έδαφος για την παράδοσή τους σε Δήμους και επιχειρηματίες.

Το νομοσχέδιο ολοκληρώνει μια πορεία που ξεκίνησε πριν αρκετά χρόνια με την υποβάθμιση της Αρχαιολογικής Υπηρεσίας, το Ταμείο Αρχαιολογικών Πόρων που μετατράπηκε σε ΟΔΑΠ, τα μεγάλα δημόσια μουσεία που αποσπάστηκαν από την Αρχαιολογική Υπηρεσία και έγιναν ΝΠΔΔ, την επέκταση των χορηγιών, τις παραχωρήσεις χώρων, τις εμπορικές χρήσεις.

Ολοκληρώνει και την πορεία της απίσχνασης του ΥΠΠΟ και του ΟΔΑΠ από προσωπικό: αντί για μόνιμες προσλήψεις μέσω ΑΣΕΠ, θα έχουμε μπλοκάκια, εργολαβίες, ενοικιαζόμενο προσωπικό, στο έλεος του διορισμένου ΔΣ και κάθε εργοδότη.

Λεηλασία του Δημοσίου Χρήματος χωρίς κανένα όφελος για τον λαό και τα μνημεία

– Η Εταιρεία θα εισπράττει “τύποις” για λογαριασμό του Δημοσίου, αλλά στην πράξη θα ξοδεύει ανεξέλεγκτα (απευθείας αναθέσεις, διαφημίσεις, συμβουλευτικές) υπό εντολές της εκάστοτε πολιτικής ηγεσίας, χωρίς έλεγχο, το δημόσιο χρήμα που θα εισπράττει.

– Ένα διορισμένο πανίσχυρο Διοικητικό Συμβούλιο υποκαθιστά την Αρχαιολογική Υπηρεσία και τον ΟΔΑΠ. Η εταιρεία θα μπορεί να διαχειρίζεται για εμπορικό όφελος τα μνημεία, την περιουσία του ΥΠΠΟ και του ΟΔΑΠ, και να εισηγείται νομοθετικές διατάξεις στον Υπουργό.

– Τα άρθρα 4-24 του νομοσχεδίου ισχύουν προσωρινά, μέχρι η ίδια η Εταιρεία να αποφασίσει το δικό της Καταστατικό —δηλαδή βασικές διατάξεις (αρμοδιότητες, διαχείριση εσόδων, αμοιβές στελεχών) μπορούν να αλλάξουν μονομερώς από το διορισμένο ΔΣ.

– Και το επιστέγασμα: Αντί η εταιρεία να φέρνει έσοδα στο κράτος, ο δημόσιος ΟΔΑΠ υποχρεούται να της προκαταβάλλει κάθε χρόνο το 80% των λειτουργικών της εξόδων μέσα στο πρώτο δίμηνο, καθώς και «διαχειριστικό κόστος» που θα καθορίζει η ίδια η Α.Ε. Παράλληλα, προβλέπονται τακτικές και έκτακτες επιχορηγήσεις από τον κρατικό προϋπολογισμό, ακόμη και από το ΠΔΕ.

– Οι επισκέψιμοι ενάλιοι αρχαιολογικοί χώροι αποκόπτονται από την Εφορεία που τους άνοιξε στους δύτες, ανοίγοντας το δρόμο για την αποκοπή και άλλων αρχαιολογικών χώρων από την Αρχαιολογική Υπηρεσία, ώστε η διαχείρισή τους να ιδιωτικοποιηθεί.

Ποιος θέλει να βάλει χέρι στα έσοδα από τα μνημεία;

Στα 250 εκ. ευρώ υπολογίζονται τα ετήσια έσοδα του ΟΔΑΠ σήμερα. Κανένα πλαφόν δεν υπάρχει για το πόσα από αυτά θα κατευθύνονται στην Α.Ε.!

Οι αρχαιολογικοί χώροι παύουν να αντιμετωπίζονται πρωτίστως ως χώροι γνώσης, ιστορικής μνήμης και εκπαίδευσης και μετατρέπονται σε «τουριστικά προϊόντα», προσαρμοσμένα στις ανάγκες της αγοράς, των μεγάλων τουριστικών επιχειρήσεων και της κερδοφορίας. Οι εργαζόμενοι, η νεολαία και ο λαός θα βλέπουν ολοένα και περισσότερο την πολιτιστική τους κληρονομιά «με το κυάλι», καθώς η πρόσβαση στα μνημεία και στους αρχαιολογικούς χώρους μετατρέπεται σε προνόμιο όσων μπορούν να πληρώσουν.

Οι ρυθμίσεις αυτές δεν αποτελούν νέα πολιτική. Αποτελούν τη θεσμική την περαιτέρω θεσμική ενίσχυση της πολιτικής «κόστους – οφέλους» που εφαρμόζεται, με βασικό κριτήριο την εμπορευματοποίηση της πολιτιστικής κληρονομιάς. Οι γαμήλιες εκδηλώσεις σε μουσεία και αρχαιολογικούς χώρους, οι ιδιωτικές ξεναγήσεις των 5.000 ευρώ, οι γαστρονομικές βραδιές για ιδιωτικά ιδρύματα και εταιρείες, η εκχώρηση αναψυκτηρίων και πωλητηρίων σε ιδιώτες με διαγωνισμούς με μόνο έναν ή δύο υποψήφιους αναδόχους, αποτελούν μόνο ορισμένα χαρακτηριστικά παραδείγματα της ίδιας πολιτικής.

Από το 1910 το ελληνικό κράτος είχε θεσμοθετήσει φορείς (Αρχαιολογικό Ταμείο, Ταμείο Αρχαιολογικών Πόρων) για να διαχειρίζεται τα έσοδα των μνημείων και να τα επενδύει ξανά στα μνημεία. Η αλλαγή που επιχειρείται – θα αποβεί καταστροφική! Η προστασία της πολιτιστικής κληρονομιάς δεν αφορά μόνο τους εργαζόμενους στον ΟΔΑΠ και στο Υπουργείο Πολιτισμού. Αφορά κάθε πολίτη.