Γιώργος Κρικρής: Από τον Αριστοτέλη στην Αυτοδιοίκηση του 2030

Η πολιτική φιλοσοφία του Αριστοτέλη επικεντρώνεται στη σημασία της πόλης, ως της τελειότερης μορφής πολιτικής κοινότητας. Ο Αριστοτέλης υποστήριζε ότι οι κώμες είναι ατελείς μορφές συμβίωσης, γιατί δεν μπορούν να προσφέρουν στους ανθρώπους όλα όσα χρειάζονται για να ζήσουν μια πλήρη ζωή. Ταυτόχρονα, ο Αριστοτέλης θεωρούσε ότι και τα μεγαλύτερα από την πόλη διοικητικά μορφώματα πρέπει να αποφεύγονται, διότι ομοίως δεν εξασφαλίζουν μια πλήρη ζωή στους ανθρώπους. Σε αυτή τη δεύτερη περίπτωση, των τεράστιων Δήμων, χάνεται η επαφή των πολιτών με την τοπική διοίκηση, χάνεται ο έλεγχος των εκλεγμένων αρχόντων από την τοπική κοινωνία και, το σημαντικότερο, οι άνθρωποι νιώθουν ότι δεν αποφασίζουν οι ίδιοι για τον τόπο τους∙ ότι κάποιοι άλλοι, από άλλα μέρη, κάνουν κουμάντο στον τόπο τους και τη ζωή τους.

Ο κίνδυνος που επεσήμανε ο Αριστοτέλης είναι η πραγματικότητα που βιώνουν σήμερα οι δυο βαθμοί της Αυτοδιοίκησης στην Ελλάδα. Τεράστιοι Δήμοι, που δεν μπορούν να λειτουργήσουν. Με ανομοιογενές προφίλ, με ανθρώπους που έχουν τελείως διαφορετικές ανάγκες και τρόπο ζωής. Δήμοι που αστικές πλειοψηφίες αποφασίζουν με τρόπο βάναυσο για τις ανάγκες των κατοίκων στην περιφέρειά τους. Για παράδειγμα, σε πολλά νησιά οι Δήμοι προτεραιοποιούν την τροφοδότηση με νερό των πισίνων, με αποτέλεσμα να μην έχουν νερό οι κτηνοτρόφοι για να ποτίσουν τα ζώα τους. Σε άλλες περιοχές, όλη η μέριμνα του Δήμου δίνεται στην εξυπηρέτηση των τουριστικών σημείων και οι γειτονιές και τα χωριά μένουν δίχως τα βασικά.

Η ελληνική κοινωνία απαιτεί έναν Αριστοτέλη στην Τοπική Αυτοδιοίκηση. Το σχέδιο «Αριστοτέλης», στοχεύει σε μια νέα σχέση ανάμεσα στο κεντρικό κράτος, στις Περιφέρειες, στους Δήμους και στους πολίτες. Μια νέα ισορροπία ανάμεσα στην ευθύνη και τη λογοδοσία. Το σχέδιο “Αριστοτέλης” δεν αφορά μόνο τις μεγάλες πόλεις και τις Περιφέρειες, αλλά κάθε γωνιά της Ελλάδας.

Αποκαθιστά διαχρονικές παθογένειες, επιστρέφει τη φωνή σε τοπικές κοινωνίες που τη στερήθηκαν και επιστρέφει την ευθύνη σε όσους γνωρίζουν καλύτερα από οποιονδήποτε άλλον τον τόπο τους. Οι κάτοικοι αποκτούν και πάλι έλεγχο της ζωής τους και του τόπου τους, απέναντι σε ασύδοτα συμφέροντα που αλλοιώνουν την καθημερινότητά τους και λειτουργούν σαν κατακτητές.

Η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει σήμερα περίπου 90.000 Δήμους με μέσο πληθυσμό 5.600 κατοίκους, ενώ η Ελλάδα 332 Δήμους με μέσο πληθυσμό πάνω από 30.000. Η παραφωνία αυτή δεν μπορεί να συνεχίζεται σε βάρος των δημοτών. Ο Αριστοτέλης έρχεται να αποκαταστήσει τη λογική, το μέτρο και το αυτοδιοίκητο στις τοπικές κοινωνίες. Έρχεται να αντικαταστήσει το χάος με την τάξη και τη δημοκρατία.

*Ο Γιώργος Κρικρής, Δημοτικός Σύμβουλος Νέας Σμύρνης και Μέλος Πολιτικού Συμβουλίου ΕΛΑΣ