Αυτοί είναι οι 9 εταίροι του Ιράν που απειλούνται με οικονομικό “στραγγαλισμό”

Η απειλή του Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ να επιβάλει πρωτοφανή οικονομικό πόλεμο και απομόνωση στο Ιράν θα μπορούσε να έχει επιπτώσεις στις χώρες που διατηρούν εμπορικές σχέσεις με την Τεχεράνη.

Όπως αναφέρει το Reuters, ο Τραμπ προειδοποίησε για οικονομικές συνέπειες σε οποιαδήποτε χώρα στηρίζει το Ιράν.

Ποιοι είναι όμως οι εμπορικοί εταίροι του Ιράν;

Οι βασικοί εμπορικοί εταίροι του Ιράν που θα μπορούσαν να αντιμετωπίσουν την οργή των ΗΠΑ

Κίνα

Η Κίνα, ο μεγαλύτερος αγοραστής ιρανικού πετρελαίου, θα μπορούσε να βρεθεί αντιμέτωπη με πρόσθετες πιέσεις από τις ΗΠΑ για τις αγορές της, εφόσον ο Τραμπ υλοποιήσει την απειλή του.

Την τελευταία δεκαετία, η Κίνα έχει δημιουργήσει ένα σύστημα ανεξάρτητων διυλιστηρίων που επεξεργάζονται κυρίως ιρανικό πετρέλαιο και έχουν περιορισμένη έκθεση στις ΗΠΑ.

Το ιρανικό πετρέλαιο που παραδίδεται στην Κίνα εμφανίζεται εδώ και χρόνια ως πετρέλαιο από τη Μαλαισία και πιο πρόσφατα από την Ινδονησία. Οι συναλλαγές πραγματοποιούνται μέσω ενός περίπλοκου δικτύου, διακανονίζονται σε κινεζικό νόμισμα και περιλαμβάνουν μια αλυσίδα διαμεσολαβητών που είναι δύσκολο να εντοπιστούν, σύμφωνα με πηγές από τα διυλιστήρια και εμπόρους που δραστηριοποιούνται στον κλάδο.

Τον Απρίλιο, το αμερικανικό υπουργείο Οικονομικών επέβαλε κυρώσεις σε κινεζικό ανεξάρτητο διυλιστήριο επειδή αγόραζε ιρανικό πετρέλαιο αξίας δισεκατομμυρίων δολαρίων, ενώ προειδοποίησε κινεζικές τράπεζες για δευτερογενείς κυρώσεις, εάν διευκόλυναν το εμπόριο ιρανικού πετρελαίου.

«Οι κυρώσεις και οι πιέσεις δεν θα λύσουν το πρόβλημα. Η Κίνα καλεί όλα τα ενδιαφερόμενα μέρη να λάβουν υπεύθυνα μέτρα και να επιλύσουν το ζήτημα μέσω πολιτικών και διπλωματικών οδών», δήλωσε ο εκπρόσωπος του κινεζικού υπουργείου Εξωτερικών, Λιν Τζιαν.

Πάνω από το 80% του ιρανικού πετρελαίου που μεταφέρεται διά θαλάσσης έχει προορισμό την Κίνα, καθώς τα ανεξάρτητα κινεζικά διυλιστήρια εκμεταλλεύονται τις μειωμένες τιμές του πετρελαίου που υπόκειται σε αμερικανικές κυρώσεις. Σύμφωνα με την Kpler, η Κίνα αγόρασε κατά μέσο όρο 1,38 εκατ. βαρέλια ιρανικού πετρελαίου την ημέρα το 2025.

Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα

Τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα αποτελούν εδώ και χρόνια έναν από τους σημαντικότερους οικονομικούς διαύλους του Ιράν, ενώ οι τράπεζες του Ντουμπάι διατηρούσαν επί μακρόν σημαντικές καταθέσεις που συνδέονται με το Ιράν, μεγάλο μέρος των οποίων έχει πλέον δεσμευτεί στο πλαίσιο των αμερικανικών κυρώσεων.

Τα ΗΑΕ ήταν ένας από τους μεγαλύτερους εμπορικούς εταίρους του Ιράν πριν από τον πόλεμο, καλύπτοντας το 30% των εισαγωγών του, συνολικής αξίας 21 δισ. δολαρίων το 2024, σύμφωνα με τα τελευταία στοιχεία του Παγκόσμιου Οργανισμού Εμπορίου. Παράλληλα, αντιστοιχούσαν στο 13% των ιρανικών εξαγωγών την ίδια χρονιά.

Ωστόσο, αυτή την εβδομάδα τα ΗΑΕ ανέστειλαν όλες τις χρηματοπιστωτικές και οικονομικές συναλλαγές με το Ιράν μέχρι νεωτέρας, επικαλούμενα στρατιωτική κλιμάκωση από την Τεχεράνη και απειλή πυραυλικής επίθεσης.

Τουρκία

Η Τουρκία και το Ιράν διατηρούν σημαντικούς οικονομικούς δεσμούς, με την Τουρκία να εισάγει ιρανικό φυσικό αέριο και να εξάγει βιομηχανικά προϊόντα στο Ιράν.

Η Άγκυρα δεν έχει δείξει πρόθεση να περιορίσει τις εμπορικές σχέσεις, με το διμερές εμπόριο να ανέρχεται σε περίπου 5-6 δισ. δολάρια ετησίως. Η Τουρκία εξάγει προς το Ιράν προϊόντα αξίας περίπου 3 δισ. δολαρίων.

Η Τουρκία εισάγει σχεδόν το σύνολο του φυσικού αερίου που καταναλώνει και το Ιράν αποτελεί σημαντική πηγή, καλύπτοντας το 13% των συνολικών εισαγωγών φυσικού αερίου.

Ιράκ

Το εμπόριο του Ιράκ με το Ιράν ξεπέρασε τα 10 δισ. δολάρια το 2025, σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία του Ιράκ. Η σχέση βασίζεται κυρίως στις ιρανικές εξαγωγές τροφίμων, καταναλωτικών αγαθών και άλλων προϊόντων προς την ιρακινή αγορά.

Το εμπόριο μειώθηκε το 2026 μετά την έναρξη του πολέμου στο Ιράν, καθώς αυξήθηκαν οι κίνδυνοι για την περιφερειακή ασφάλεια και σημειώθηκαν κατά διαστήματα προβλήματα στα βασικά συνοριακά περάσματα, ενώ αυξήθηκε και το κόστος μεταφοράς.

Κρίσιμο στοιχείο της σχέσης είναι η ενέργεια. Το Ιράκ καταβάλλει στο Ιράν περίπου 4-5 δισ. δολάρια ετησίως για φυσικό αέριο, το οποίο χρησιμοποιείται για την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας.

Ομάν

Το Ομάν διατηρεί εδώ και δεκαετίες φιλικές σχέσεις με το Ιράν, ήδη από την περίοδο πριν από την Ισλαμική Επανάσταση του 1979. Το Μουσκάτ έχει συχνά λειτουργήσει ως διαμεσολαβητής μεταξύ του Ιράν και άλλων χωρών, συμπεριλαμβανομένων των ΗΠΑ.

Οι εμπορικές σχέσεις των δύο χωρών έχουν ενισχυθεί τα τελευταία χρόνια. Το εμπόριο αγαθών ανήλθε σε 1,5 δισ. δολάρια το 2025 και σε 345 εκατ. δολάρια κατά τους πρώτους τέσσερις μήνες του 2026.

Πακιστάν

Για το Πακιστάν, οποιαδήποτε αμερικανική δράση εναντίον χωρών που εμπορεύονται ή παρέχουν βοήθεια στο Ιράν θα μπορούσε να αποτελέσει σοβαρό πλήγμα, σύμφωνα με αναλυτές.

Οι δύο χώρες έχουν δεσμευτεί να αυξήσουν το διμερές εμπόριο στα 10 δισ. δολάρια.

Μετά τις προηγούμενες κυρώσεις κατά του Ιράν, το επίσημο εμπόριο μεταξύ των δύο χωρών είχε ουσιαστικά σταματήσει. Ωστόσο, το ανεπίσημο εμπόριο έχει αυξήσει τις εξαγωγές και εισαγωγές και από τις δύο πλευρές σε περίπου 4 δισ. δολάρια, σύμφωνα με ανεπίσημα στοιχεία.

Ινδία

Το εμπόριο της Ινδίας με το Ιράν μειώθηκε δραστικά το 2020, όταν η Ουάσινγκτον ενέτεινε τις κυρώσεις κατά της Τεχεράνης.

Το διμερές εμπόριο μειώθηκε κατά περισσότερο από δύο τρίτα, στα περίπου 4,8 δισ. δολάρια το οικονομικό έτος 2019-20, από 17 δισ. δολάρια την προηγούμενη χρονιά.

Έκτοτε υποχώρησε περαιτέρω και διαμορφώθηκε σε 1,63 δισ. δολάρια το οικονομικό έτος 2025/26, σύμφωνα με στοιχεία του ινδικού υπουργείου Εμπορίου.

Οι ινδικές εξαγωγές, αξίας 1,3 δισ. δολαρίων, αποτελούν το μεγαλύτερο μέρος του εμπορίου. Η Ινδία εξάγει κυρίως δημητριακά, τσάι, καφέ και μπαχαρικά προς το Ιράν.

Αρμενία

Το Ιράν αντιπροσώπευε 768 εκατ. δολάρια, ή 3,6% του συνολικού εμπορικού κύκλου εργασιών της γειτονικής Αρμενίας το 2025.

Το εμπόριο Αρμενίας-Ιράν έφτασε τα 371,4 εκατ. δολάρια το πρώτο εξάμηνο του 2026, σημειώνοντας αύξηση 8,4%.

Περίπου το 20% του εξωτερικού εμπορίου της Αρμενίας περνά μέσω του Ιράν. Οι δύο χώρες διαθέτουν επίσης συμφωνία ανταλλαγής «φυσικού αερίου έναντι ηλεκτρικής ενέργειας».

Αζερμπαϊτζάν

Ο εμπορικός κύκλος εργασιών μεταξύ Αζερμπαϊτζάν και Ιράν αυξήθηκε κατά 4,5% το πρώτο εξάμηνο του 2026 σε σύγκριση με την αντίστοιχη περίοδο του 2025, φτάνοντας τα 312,6 εκατ. δολάρια.

Οι εισαγωγές του Αζερμπαϊτζάν από το Ιράν αυξήθηκαν κατά 1,5%, στα 297 εκατ. δολάρια, ενώ οι εξαγωγές του προς το Ιράν αυξήθηκαν κατά 2,4 φορές, στα 15,6 εκατ. δολάρια.