Το πολύ σκληρό πόκερ Ισραήλ – Τουρκίας μόλις άρχισε

Η αμοιβαία καχυποψία μεταξύ του Ισραήλ και της Τουρκίας και οι φόβοι για επικείμενη σύγκρουση των δύο κρατών ανάβουν ακόμα περισσότερο το φιτίλι της έντασης στη Μέση Ανατολή.

Οπως γράφει το Al Monitor, οι τελευταίες ισραηλινές επιθέσεις έχουν επιπτώσεις υπερβαίνουν κατά πολύ την άμεση διαμάχη για τη Συρία. Τούρκοι αξιωματούχοι και αναλυτές πιστεύουν ότι το Ισραήλ φανερώνει μ’ αυτόν τον τρόπο την αντίθεσή του τόσο στις επεκτεινόμενες περιφερειακές αμυντικές συνεργασίες της Τουρκίας όσο και σε οποιονδήποτε βαθύτερο στρατιωτικό ρόλο της Τουρκίας εντός της Συρίας.

Οταν μιλάμε για συνεργασίες, αναφερόμαστε κυρίως στην πρόσφατη Συμφωνία της Μέκκας. Η συμφωνία, που υπογράφηκε στις 7 Αυγούστου εν μέσω του πολέμου στο Ιράν και της ευρύτερης περιφερειακής αστάθειας, δεσμεύει τις τρεις χώρες να θεωρούν μια επίθεση εναντίον μιας ως επίθεση εναντίον όλων.

Για την Άγκυρα, σύμφωνα πάντα με όσα αναφέρει ο Μπαρίν Καγιάογλου στο Al Monitor, το εν λόγω διπλωματικό deal αποτελεί μέρος μιας ευρύτερης προσπάθειας για την εμβάθυνση των δεσμών ασφαλείας με τις περιφερειακές δυνάμεις καθώς εντείνεται ο στρατηγικός ανταγωνισμός της με το Ισραήλ.

Αυτή η αντιπαλότητα εξαπλώνεται ολοένα και περισσότερο στην Ανατολική Μεσόγειο, όπου το Ισραήλ έχει επεκτείνει τη στρατιωτική συνεργασία με την Ελλάδα και την Κύπρο. Οι τρεις χώρες, όπως ξέρουμε, υπέγραψαν ένα νέο σχέδιο στρατιωτικής συνεργασίας για το 2026 καθιστώντας τις σχέσεις τους ακόμα πιο στενές.

Ενώ το Ισραήλ έχει πραγματοποιήσει δεκάδες πλήγματα στη Συρία από την ανατροπή του μακροχρόνιου δικτάτορα Μπασάρ αλ-Άσαντ στα τέλη του 2024, η εγγύτητα της τελευταίας επίθεσης στα τουρκικά σύνορα οδήγησε τους υπεύθυνους λήψης αποφάσεων στην Άγκυρα να την θεωρήσουν ως σκόπιμη επίδειξη δύναμης.

Σύμφωνα με την ερμηνεία της Άγκυρας, το Ισραήλ άφηνε να εννοηθεί ότι το νέο αμυντικό σύμφωνο της Τουρκίας με τη Σαουδική Αραβία και το Πακιστάν δεν θα το αποτρέψει από το να ενεργήσει στρατιωτικά εναντίον αυτού που θεωρεί απειλές για την ασφάλεια στη Συρία, ακόμη και κοντά σε περιοχές όπου θα μπορούσαν να επιχειρήσουν οι τουρκικές δυνάμεις.

Παράλληλα, το Ισραήλ θέλησε να καταστήσει σαφές ότι δεν θα ανεχόταν τη μεταφορά τουρκικής αμυντικής τεχνολογίας και στρατιωτικών δυνατοτήτων στη Συρία με τρόπους που θα μπορούσαν να περιορίσουν τις ισραηλινές επιχειρήσεις.

Γιατί; Διότι το Ισραήλ παραμένει βαθιά καχύποπτο για το ισλαμιστικό υπόβαθρο του Σύρου προέδρου Αχμέντ Αλ-Σάραα και βλέπει την επέκταση της στρατιωτικής σχέσης μεταξύ Άγκυρας και Δαμασκού ως μια πιθανή μακροπρόθεσμη απειλή για την ασφάλεια.

Οι τουρκικές επιλογές

Η Τουρκία επιχειρεί να σταθμίσει την κατάσταση.

Η χώρα είναι «αρκετά έμπειρη ώστε να μην πέσει στα παιχνίδια προσωπικοτήτων όπως ο Νετανιάχου που στοχεύουν στην υπονόμευση της ειρήνης και της σταθερότητας στην περιοχή μας», δήλωσε την Πέμπτη στο κρατικό πρακτορείο Anadolu της Τουρκίας ο Burhanettin Duran, επικεφαλής της Διεύθυνσης Επικοινωνίας της Τουρκικής Προεδρίας.

Από την πλευρά του, ο πρέσβης των ΗΠΑ στην Τουρκία και ο απεσταλμένος για τη Συρία, Τομ Μπάρακ, δήλωσε την Τετάρτη ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες εργάζονται για τη δημιουργία ενός νέου μηχανισμού αποσυμφόρησης μεταξύ Τουρκίας, Ισραήλ και Συρίας, συμπεριλαμβανομένων επίσημων καναλιών επικοινωνίας που αποσκοπούν στην αποτροπή παρεξηγήσεων και τυχαίων στρατιωτικών αντιπαραθέσεων.

Εν τω μεταξύ, η Άγκυρα έχει εντείνει τις διπλωματικές προσπάθειες για την αύξηση της διεθνούς πίεσης στο Ισραήλ μετά τις επιθέσεις στη Συρία.

Την Παρασκευή, οι υπουργοί Εξωτερικών της Τουρκίας και 11 άλλων αραβικών και μουσουλμανικών χωρών, συμπεριλαμβανομένων της Σαουδικής Αραβίας, του Πακιστάν και του Λιβάνου, εξέδωσαν κοινή δήλωση καταδικάζοντας έντονα την επίθεση στο Abu al-Duhur, χαρακτηρίζοντάς την ως «ακραία κλιμάκωση» και «κατάφωρη παραβίαση» της κυριαρχίας, της εδαφικής ακεραιότητας και της πολιτικής ενότητας της Συρίας.

Την ίδια ώρα ενώ η συλλογική άμυνα του ΝΑΤΟ δεν σχετίζεται άμεσα με τις τουρκικές δυνάμεις που επιχειρούν στη Συρία, η Άγκυρα πιθανότατα θα αξιοποιήσει τη θέση της εντός της συμμαχίας, καθώς και τη στενή σχέση του Ερντογάν με τον πρόεδρο των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ, για να πιέσει την Ουάσινγκτον να περιορίσει το Ισραήλ.

Σε κάθε περίπτωση πάντως οι επιλογές της Άγκυρας πέρα ​​από την διπλωματική πίεση παραμένουν περιορισμένες, ιδίως εκτός εάν οι ισραηλινές επιθέσεις στοχεύσουν άμεσα τουρκικά στρατεύματα ή θέσεις.

Κανείς, επίσης, δεν πρέπει να ξεχνάει ότι ο Νετανιάχου έχει να αντιμετωπίσει το σκόπελο των εκλογών στη χώρα στα τέλη του Οκτωβρίου γι’ αυτό και η όλη συμπεριφορά του Ισραήλ μπορεί να ενταχθεί σ’ ένα πλαίσιο προεκλογικών αντιπερισπασμών με στόχο τον επηρεασμό του εκλογικού σώματος.