Ποιοι κερδίζουν από το πακέτο της ΔΕΘ – Οι αλλαγές σε μισθούς, φόρους, συντάξεις και επενδύσεις

Ένα ευρύ πλέγμα παρεμβάσεων με ορίζοντα έως το 2030, που απλώνεται από τους μισθωτούς και τους συνταξιούχους έως τους ελεύθερους επαγγελματίες, τους αγρότες, τις οικογένειες με παιδιά και τις επιχειρήσεις, περιλαμβάνει το οικονομικό σχέδιο που παρουσίασε νωτρίτερα η πολιτική ηγεσία του υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, ο υπουργός Κ. Πιερρακακάκης, ο αν. υπουργός Θ. Πετραλιάς, ο αν. υπουργός Ν. Παπαθανάσης, ο υφυπουργός Δ. Μαρκόπουλος εξειδικεύοντας τις εξαγγελίες του πρωθυπουργού από τη ΔΕΘ.

Το πλαίσιο

«Η δική μας πολιτική απάντηση περιλαμβάνει τρεις μεγάλους άξονες. Ο πρώτος είναι το δημόσιο χρέος, περιορίζουμε τους τόκους, ενισχύουμε την αξιοπιστία μας, δεν μεταφέρουμε το κόστος στις επόμενες γενιές. Ο δεύτερος είναι το ιδιωτικό χρέος. Βοηθούμε ανθρώπους και επιχειρήσεις να επιστρέψουν στην οικονομική κανονικότητα και ο τρίτος είναι αυτός που παρουσιάζουμε σήμερα. Η στήριξη του εισοδήματος, της οικογένειας, της εργασίας, της παραγωγικής οικονομίας», είπε εισαγωγικά ο Κυριάκος Πιερρακάκης.

«Οι τρεις αυτοί άξονες είναι μια ενιαία πολιτική. Μειώνει το δημόσιο χρέος για να απελευθερώνεις το μέλλον της χώρας. Αντιμετωπίζεις το ιδιωτικό χρέος για να απελευθερώσεις πολίτες και επιχειρήσεις από το παρελθόν. Και χρησιμοποιείς την ανάπτυξη, για να βελτιώνεις και το παρόν και τις προοπτικές. Αυτή είναι η Συμφωνία Προόδου και Ευημερίας με ορίζοντα το 2030 την οποία παρουσίασε ο πρωθυπουργός», συμπλήρωσε ο υπουργός Οικονομικών.

Μάλιστα, περισσότερα από 5 δισ. ευρώ θα κατευθυνθούν στους πολίτες μέσα στο 2027, όπως ανέφερε ο υφυπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Θάνος Πετραλιάς.

Στον πυρήνα των μέτρων, όπως αναφέρθηκε, βρίσκεται η αύξηση του διαθέσιμου εισοδήματος, με ταυτόχρονη προσπάθεια να ενισχυθούν οι επενδύσεις και να δημιουργηθούν περισσότερες και καλύτερα αμειβόμενες θέσεις εργασίας.

Το συνολικό κόστος των νέων παρεμβάσεων που δεν έχουν ακόμη θεσμοθετηθεί υπολογίζεται σε 605 εκατ. ευρώ για το 2026 και σε 2,2 δισ. ευρώ για το 2027, ενώ σταδιακά φτάνει τα 3,6 δισ. ευρώ το 2030.

Αν συνυπολογιστούν και τα μέτρα που έχουν ήδη θεσμοθετηθεί αλλά δεν έχουν ακόμη αποδοθεί, το συνολικό ετήσιο δημοσιονομικό κόστος διαμορφώνεται σε 1,54 δισ. ευρώ το 2026 και περίπου 5 δισ. ευρώ το 2027, με την επίδραση να αυξάνεται σταδιακά έως τα 9 δισ. ευρώ το 2030.

Οι μισθωτοί στην πρώτη γραμμή των αυξήσεων

Ένα από τα βασικά πεδία των παρεμβάσεων, με βάση το ΥΠΕΘΟ, είναι η μισθωτή εργασία. Ο κατώτατος μισθός, από τα 920 ευρώ σήμερα, τίθεται σε τροχιά ανόδου προς τα 1.000 ευρώ τον Ιανουάριο του 2028, ποσό που με την προσθήκη των τριετιών μπορεί να φτάσει τα 1.300 ευρώ.

Η αύξηση θα προέλθει από δύο διαδοχικές αναπροσαρμογές, τον Απρίλιο του 2027 και τον Ιανουάριο του 2028. Σε σχέση με τα 650 ευρώ του 2021, η συνολική αύξηση του κατώτατου μισθού θα ανέρχεται σε 54%.

Η παρέμβαση, ωστόσο, δεν περιορίζεται στον βασικό μισθό. Η αύξησή του συμπαρασύρει σειρά παροχών και αμοιβών που συνδέονται με αυτόν, μεταξύ άλλων το επίδομα ανεργίας, το επίδομα μητρότητας και την αμοιβή των υπερωριών.

Παράλληλα, ο βασικός μισθός των δημοσίων υπαλλήλων θα αναπροσαρμοστεί οριζόντια, ακολουθώντας την αύξηση του κατώτατου μισθού τόσο τον Απρίλιο του 2027 όσο και τον Ιανουάριο του 2028.

Σε βάθος τετραετίας, ο μέσος μισθός πλήρους απασχόλησης προβλέπεται να αυξηθεί από 1.516 ευρώ το 2025 σε πάνω από 1.700 ευρώ το 2028 και να ξεπεράσει τα 1.800 ευρώ έως το 2030.

Συνταξιούχοι και ευάλωτες ομάδες με μόνιμη ενίσχυση

Σημαντικές αλλαγές προβλέπονται και για τους συνταξιούχους. Όπως αναφέρθηκε, η ετήσια ενίσχυση του Νοεμβρίου αυξάνεται μόνιμα από τα 300 στα 400 ευρώ καθαρά για συνταξιούχους, άτομα με αναπηρία και ανασφάλιστους υπερήλικες.

Παράλληλα, από τον Νοέμβριο του 2026 διευρύνεται η ενίσχυση στο σύνολο των συνταξιούχων άνω των 65 ετών.

Στο ίδιο μέτωπο εντάσσεται και η τιμαριθμοποίηση των αναπηρικών επιδομάτων, ώστε οι παροχές να προσαρμόζονται στις μεταβολές του κόστους ζωής.

Δημόσιοι υπάλληλοι: 500 ευρώ μικτά ως επίδομα Χριστουγέννων

Από το 2027 θεσπίζεται επίδομα εορτών Χριστουγέννων ύψους 500 ευρώ μικτά για τους δημοσίους υπαλλήλους.

Η παρέμβαση έρχεται να προστεθεί στις οριζόντιες αυξήσεις των βασικών μισθών που θα συνδέονται με την πορεία του κατώτατου μισθού, δημιουργώντας ένα πρόσθετο εισοδηματικό όφελος για τους εργαζομένους στο Δημόσιο.

Ελεύθεροι επαγγελματίες: ελαφρύτερη φορολογική επιβάρυνση

Ξεχωριστό κεφάλαιο αποτελούν οι ελεύθεροι επαγγελματίες. Για τους συνεπείς επαγγελματίες, όπως αναφέρθηκε, προβλέπεται απαλλαγή από τις προσαυξήσεις που συνδέονται με τον κύκλο εργασιών και τη μισθοδοσία προσωπικού κατά τον υπολογισμό του ελάχιστου ποσού καθαρού εισοδήματος.

Παράλληλα, από το φορολογικό έτος 2027 μειώνεται η προκαταβολή φόρου από το 55% στο 50%.

Για τα νομικά πρόσωπα, η προκαταβολή φόρου θα μειώνεται σταδιακά κατά 5% ετησίως από το φορολογικό έτος 2028, με στόχο να υποχωρήσει από το 80% σήμερα στο 50%.

Στην ίδια κατεύθυνση κινείται και η κατάργηση του τέλους επιτηδεύματος, με την εφαρμογή να ξεκινά από την ελληνική περιφέρεια και τη Θεσσαλονίκη.

Αγρότες και τρίτεκνοι: μηδενικός συντελεστής έως τις 20.000 ευρώ

Στους κατά κύριο επάγγελμα αγρότες και στις τρίτεκνες οικογένειες επεκτείνεται η φορολογική ελάφρυνση, με μηδενισμό του φορολογικού συντελεστή για εισόδημα έως 20.000 ευρώ, σε συνέχεια της φορολογικής μεταρρύθμισης του 2026.

Πρόκειται για παρέμβαση που στοχεύει ταυτόχρονα στην ενίσχυση του αγροτικού εισοδήματος και στη στήριξη των οικογενειών με παιδιά.

Οι μικρομεσαίες επιχειρήσεις αποκτούν πρόσβαση σε χρηματοδότηση 5 δισ. ευρώ

Ιδιαίτερο βάρος δίνεται, με βάση το ΥΠΕΘΟ, στη χρηματοδότηση των μικρομεσαίων επιχειρήσεων. Συνολικά 1,5 δισ. ευρώ από δάνεια του Ταμείου Ανάκαμψης που μεταφέρθηκαν στην Ελληνική Αναπτυξιακή Τράπεζα θα κατευθυνθούν σε δύο νέα προγράμματα.

Το πρώτο είναι δανειοδοτικό, ύψους 1,1 δισ. ευρώ, και το δεύτερο εγγυοδοτικό, ύψους 400 εκατ. ευρώ.

Με τη συμμετοχή του τραπεζικού συστήματος, τα δύο εργαλεία εκτιμάται ότι μπορούν να στηρίξουν συνολικά δάνεια ύψους 5 δισ. ευρώ προς τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις.

Παράλληλα, θεσπίζονται επιταχυνόμενες αποσβέσεις για επενδύσεις σε μηχανολογικό εξοπλισμό. Ο χρόνος απόσβεσης μειώνεται από τα 10 στα 6 έτη, με στόχο να δοθεί επιπλέον κίνητρο στις επιχειρήσεις να επενδύσουν σε παραγωγικό εξοπλισμό.

Νέος «κουμπαράς» για τα παιδιά

Στο πακέτο περιλαμβάνεται και ένα νέο εργαλείο μακροπρόθεσμης αποταμίευσης για τα παιδιά. Όπως τόνισε ο Κυριάκος Πιερρακάκης, οι γονείς θα μπορούν, κατά τα δύο πρώτα χρόνια από τη γέννηση του παιδιού, να ανοίγουν ειδικό επενδυτικό λογαριασμό. Για κάθε ποσό που καταθέτει ο γονέας, η Πολιτεία θα καταθέτει αντίστοιχο ποσό, έως 1.200 ευρώ τον χρόνο, με τη διαδικασία να συνεχίζεται έως τη συμπλήρωση των 18 ετών.

Στόχος είναι να δημιουργηθεί από νωρίς ένα κεφάλαιο για το παιδί, με τη συμμετοχή τόσο της οικογένειας όσο και του κράτους.

Στέγη: Παράταση μέτρων και νέο «Σπίτι μου III»

Στο μέτωπο της στέγασης, με βάση το ΥΠΕΘΟ, παρατείνονται σειρά μέτρων που έχουν ήδη υιοθετηθεί για την αντιμετώπιση του στεγαστικού προβλήματος.

Μεταξύ άλλων συνεχίζεται η τριετής απαλλαγή από τον φόρο για κενά ακίνητα που επανέρχονται στην αγορά μέσω μακροχρόνιας μίσθωσης, η φορολογική ενίσχυση για δαπάνες αναβάθμισης κτιρίων, η απαλλαγή ΦΠΑ στα νέα κτίρια και οι περιορισμοί στη βραχυχρόνια μίσθωση σε Αθήνα και Θεσσαλονίκη.

Στο ίδιο πλαίσιο εισάγεται μέτρο για τον περιορισμό της ζήτησης κατοικιών από πολίτες τρίτων χωρών, με τον φόρο μεταβίβασης για κατοικίες που αγοράζονται από πολίτες εκτός ΕΕ να αυξάνεται από 3% σε 15%.

Παράλληλα, δρομολογείται το «Σπίτι μου III», ένα νέο πρόγραμμα συνολικού ύψους 2 δισ. ευρώ μέσω της Ελληνικής Αναπτυξιακής Τράπεζας, με χαμηλότοκα στεγαστικά δάνεια για την απόκτηση πρώτης κατοικίας.

ΕΝΦΙΑ: Μηδενίζεται σε μικρούς οικισμούς

Από το 2027 καταργείται, με βάση το ΥΠΕΘΟ, ο ΕΝΦΙΑ για ακίνητα σε οικισμούς έως 2.000 κατοίκους. Για τη Δυτική Μακεδονία το όριο αυξάνεται στους 2.200 κατοίκους.

Το μέτρο επιχειρεί να δώσει ένα επιπλέον κίνητρο παραμονής και κατοίκησης στην περιφέρεια, μειώνοντας το φορολογικό βάρος για τους ιδιοκτήτες ακινήτων σε μικρούς οικισμούς.

Ιδιωτικός τομέας: χαμηλότερες εισφορές από τον Απρίλιο του 2027

Από τον Απρίλιο του 2027 μειώνονται κατά 0,5 ποσοστιαία μονάδα οι ασφαλιστικές εισφορές στον ιδιωτικό τομέα.

Η παρέμβαση μειώνει το μη μισθολογικό κόστος της εργασίας και εντάσσεται στον συνολικό σχεδιασμό για ενίσχυση της απασχόλησης και αύξηση των καθαρών αποδοχών.

Νέα όρια στη φορολόγηση των πολύ υψηλών αμοιβών στελεχών

Στο πακέτο υπάρχει και παρέμβαση που αφορά υψηλά αμειβόμενα μέλη διοικητικών συμβουλίων και ανώτερα στελέχη επιχειρήσεων.

Οι αμοιβές που προκύπτουν από συμμετοχή στα κέρδη και υπερβαίνουν τις 60.000 ευρώ θα φορολογούνται από την 1η Ιανουαρίου 2027 με συντελεστή 15%, αντί του σημερινού συντελεστή φορολόγησης μερισμάτων 5%.

Πρόκειται για παρέμβαση που αυξάνει τη φορολογική επιβάρυνση στο ανώτερο τμήμα της εισοδηματικής πυραμίδας, με το οικονομικό επιτελείο να επιχειρεί να συνδυάσει τις φορολογικές ελαφρύνσεις με μεγαλύτερη επιβάρυνση των πολύ υψηλών αμοιβών.

Πάνω από 60 δισ. ευρώ επενδύσεις τον χρόνο έως το 2030

Πίσω από τις άμεσες εισοδηματικές και φορολογικές παρεμβάσεις υπάρχει ένας ευρύτερος στόχος όπως ανέφεραν οι υπουργοί. Και δη στόχος είναι, όπως αναφέρθηκε, η επιτάχυνση των επενδύσεων και η διατήρηση υψηλότερων ρυθμών ανάπτυξης.

Ο στόχος είναι το πραγματικό ΑΕΠ να αυξάνεται καθ’ όλη την περίοδο 2027-2030 με ρυθμούς άνω του 2%, σχεδόν διπλάσιους από τον μέσο όρο της Ευρωζώνης.

Σε ονομαστικούς όρους, το ΑΕΠ αναμένεται να ξεπεράσει τα 310 δισ. ευρώ το 2030, από περίπου 262 δισ. ευρώ που εκτιμάται ότι θα διαμορφωθεί το 2026.

Ταυτόχρονα, ο λόγος των επενδύσεων προς το ΑΕΠ προβλέπεται να ξεπεράσει το 20% έως το 2030, από 16,9% το 2025 και 17,7% το 2026. Σε απόλυτους αριθμούς, οι ετήσιες επενδύσεις αναμένεται να αυξηθούν από περίπου 46 δισ. ευρώ το 2026 σε πάνω από 60 δισ. ευρώ το 2030.

Για τον σκοπό αυτό αυξάνεται και το Εθνικό Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων, με νέες επενδύσεις που, μεταξύ άλλων, αναμένεται να συμβάλουν και στη μείωση του κόστους ηλεκτρικής ενέργειας.

Το στοίχημα του χρέους και της επενδυτικής βαθμίδας

Η δημοσιονομική στρατηγική συμπληρώνεται, με βάση το ΥΠΕΘΟ, από έναν φιλόδοξο στόχο για το δημόσιο χρέος. Από το 137% του ΑΕΠ που εκτιμάται για το 2026, ο λόγος χρέους προς ΑΕΠ προβλέπεται να υποχωρήσει κάτω από το 120% το 2029 και κάτω από το 110% το 2031.

Παράλληλα, ο στόχος είναι έως το 2030 η χώρα να έχει ανέλθει στην ανώτερη ενδιάμεση βαθμίδα πιστοληπτικής αξιολόγησης, δηλαδή στην κατηγορία «Α».

Η εξειδίκευση των μέτρων