Γιατί τα αεροπορικά εισιτήρια θα παραμείνουν στα ύψη, ακόμη κι αν πέσει το πετρέλαιο

Οι ταξιδιώτες ενδέχεται να συνεχίσουν να πληρώνουν ακριβά αεροπορικά εισιτήρια ακόμη και εάν υποχωρήσουν οι τιμές του πετρελαίου και των καυσίμων των αεροσκαφών, καθώς οι ανατιμήσεις των προηγούμενων μηνών εξακολουθούν να επιβαρύνουν τις αεροπορικές εταιρείες.

Η τιμή των αεροπορικών καυσίμων εκτοξεύθηκε μετά την έναρξη του πολέμου στο Ιράν, υποχώρησε αισθητά την άνοιξη και άρχισε ξανά να ανεβαίνει όσο προχωρούσε το καλοκαίρι. Αυτές οι μεγάλες διακυμάνσεις δυσκολεύουν τον προγραμματισμό των εταιρειών και τις κάνουν πιο επιφυλακτικές απέναντι σε γρήγορες μειώσεις των ναύλων.

Η πορεία των αεροπορικών εισιτηρίων δεν ακολουθεί αυτομάτως εκείνη των καυσίμων, εξηγεί σε ανάλυσή του το Associated Press.

Ο δείκτης Argus U.S. Jet Fuel Index στις ΗΠΑ υποχώρησε από τα 4,88 δολάρια ανά γαλόνι στις αρχές Απριλίου στα 2,70 δολάρια τον Ιούνιο. Παρά την πτώση αυτή, οι μέσοι αεροπορικοί ναύλοι παρέμειναν αυξημένοι.

Σύμφωνα με τα στοιχεία της αμερικανικής Υπηρεσίας Στατιστικών Μεταφορών, ο μέσος ναύλος –χωρίς τις πρόσθετες χρεώσεις για υπηρεσίες όπως οι αποσκευές και η επιλογή θέσης– αυξήθηκε από 405 δολάρια το τελευταίο τρίμηνο του 2025 σε 428 δολάρια το πρώτο τρίμηνο του 2026 και σε 436 δολάρια την περίοδο Απριλίου-Ιουνίου.

Τον Αύγουστο, μάλιστα, οι αεροπορικοί ναύλοι στις ΗΠΑ ήταν 23% υψηλότεροι σε σχέση με έναν χρόνο νωρίτερα.

Η εξήγηση βρίσκεται εν μέρει στον τρόπο με τον οποίο λειτουργούν οι αεροπορικές. Οι εταιρείες αποφασίζουν αρκετούς μήνες νωρίτερα πόσες πτήσεις θα πραγματοποιήσουν και πόσες θέσεις θα διαθέσουν, λαμβάνοντας υπόψη τις προβλέψεις για το κόστος καυσίμων και τα υπόλοιπα έξοδα.

Παράλληλα, αρχίζουν να πωλούν εισιτήρια ακόμη νωρίτερα. Έτσι, εάν τα καύσιμα ακριβύνουν απότομα, δεν μπορούν να αυξήσουν αναδρομικά την τιμή των θέσεων που έχουν ήδη πουλήσει.

Στα υψηλότερα επίπεδα δεκαετίας τα εισιτήρια ενόψει εορτών

Μέχρι στιγμής, οι ενδείξεις δεν είναι ιδιαίτερα ενθαρρυντικές για όσους αναζητούν φθηνότερα εισιτήρια τους επόμενους μήνες.

Στις 17 Σεπτεμβρίου, η τιμή των αεροπορικών καυσίμων στις ΗΠΑ έφτασε τα 4,53 δολάρια ανά γαλόνι, ενώ λίγες ημέρες αργότερα διαμορφωνόταν στα 4,30 δολάρια, σχεδόν στο διπλάσιο του μέσου όρου του 2025.

Την ίδια στιγμή, σύμφωνα με την ταξιδιωτική πλατφόρμα Hopper, όσοι αναζητούν πτήσεις για τις γιορτές βρίσκονται αντιμέτωποι με τους υψηλότερους ναύλους της τελευταίας δεκαετίας.

Η μέση τιμή ενός εισιτηρίου μετ’ επιστροφής για ταξίδια εντός ΗΠΑ υπολογιζόταν στα 402 δολάρια για την περίοδο του Thanksgiving, αυξημένη κατά 31% σε ετήσια βάση, και στα 452 δολάρια για τα Χριστούγεννα, αυξημένη κατά 23%.

Το πρόβλημα δεν περιορίζεται στις ΗΠΑ. Σύμφωνα με τη Διεθνή Ένωση Αερομεταφορών (IATA), η μέση παγκόσμια τιμή των αεροπορικών καυσίμων βρισκόταν περίπου στα 99 δολάρια το βαρέλι στις 27 Φεβρουαρίου, μία ημέρα πριν από την έναρξη του πολέμου.

Στις αρχές Απριλίου είχε υπερδιπλασιαστεί, φτάνοντας τα 209 δολάρια το βαρέλι. Ακολούθησε σχεδόν τρίμηνη αποκλιμάκωση, προτού οι τιμές αρχίσουν και πάλι να αυξάνονται, φτάνοντας περίπου στα 195 δολάρια το βαρέλι στα μέσα Σεπτεμβρίου.

Η IATA εκτιμά ότι τα καύσιμα θα αντιπροσωπεύσουν φέτος σχεδόν το 1/3 των λειτουργικών δαπανών των αεροπορικών εταιρειών, από περίπου 1/4 το 2025.

Στην πίεση συμβάλλουν η μειωμένη παραγωγή διυλιστηρίων και οι διαταραχές στις εξαγωγές καυσίμων από τη Μέση Ανατολή, καθώς και οι ζημιές που έχουν προκαλέσει ουκρανικά πλήγματα σε ρωσικά διυλιστήρια.

Μια πτώση του πετρελαίου δεν φτάνει

Οι αμερικανικές εταιρείες έχουν ήδη αρχίσει να προσαρμόζουν τα προγράμματά τους. Οι American Airlines, United Airlines και Southwest Airlines έχουν ανακοινώσει περαιτέρω περιορισμούς πτήσεων, κυρίως σε λιγότερο κερδοφόρα δρομολόγια, εξαιτίας του αυξημένου κόστους των καυσίμων.

Η United, για παράδειγμα, έβγαλε ορισμένες πτήσεις του Δεκεμβρίου από το πρόγραμμά της και προειδοποίησε ότι μπορεί να ακολουθήσουν νέες περικοπές το 2027, εάν τα καύσιμα παραμείνουν ακριβά.

Το μέγεθος της επιβάρυνσης αποτυπώνεται και στα στοιχεία της American Airlines. Σύμφωνα με τον οικονομικό διευθυντή της εταιρείας, Ντέβον Μέι, κάθε επιπλέον ένα σεντ ανά γαλόνι προσθέτει περίπου 10 εκατ. δολάρια στον τριμηνιαίο λογαριασμό καυσίμων της εταιρείας. Οι τελευταίες αυξήσεις εκτιμάται ότι θα επιβαρύνουν το κόστος καυσίμων της κατά περίπου 1 δισ. δολάρια στο τέταρτο τρίμηνο.

Ακόμη και εάν οι τιμές των καυσίμων αρχίσουν να υποχωρούν, οι επιβάτες ενδέχεται να χρειαστεί να περιμένουν μέχρι να δουν την αποκλιμάκωση να περνά στα εισιτήρια.

Οι αεροπορικές χρειάζονται χρόνο για να ανακτήσουν το κόστος που συσσωρεύτηκε κατά την περίοδο των μεγάλων ανατιμήσεων, ενώ η μειωμένη προσφορά πτήσεων μπορεί επίσης να στηρίζει τις υψηλές τιμές.

Για να υπάρξει διατηρήσιμη αποκλιμάκωση των ναύλων, σύμφωνα με τον καθηγητή Οικονομικών Στίβεν Τρέινορ, δεν αρκεί μια πρόσκαιρη πτώση: οι τιμές των αεροπορικών καυσίμων θα πρέπει να μειωθούν και να παραμείνουν χαμηλές.

«Η πιθανότητα να ανακληθούν οι επιβαρύνσεις λόγω καυσίμων και να μειωθούν οι αεροπορικοί ναύλοι είναι πολύ μικρή τους επόμενους μήνες», εκτιμά ο Χάουζ.