Οι Κινέζοι που ”αλλοιώνουν” τον πολιτισμό μας

Στο TikTok ακολουθώ αρκετούς λογαριασμούς που παρακολουθούν την κινεζική αυτοκινητοβιομηχανία και παρουσιάζουν τα νέα μοντέλα. Και όταν χαζεύω κάποια αυτοκίνητα, ειδικά κάτι SUV που είναι σαν συμπιεσμένες νταλίκες, ακούω μέσα μου τον Άδωνι Γεωργιάδη να ερωτά: «Τα λιγουρεύεστε;». Μου τρέχουν τα σάλια.

Γιατί οι Κινέζοι πουλάνε πολυτέλεια και τεχνολογία σε προσιτή τιμή. Για να το θέσω αλλιώς, αν αυτά που δίνει ο Κινέζος τα διέθετε και ο Ευρωπαίος κατασκευαστής, τα καλά μοντέλα θα κόστιζαν όσο ένα διαμέρισμα στην Κυψέλη.

Μέχρι πρόσφατα έβρισκα παρηγοριά στη φθήνια που κουβαλάνε τα προϊόντα made in China. Να το πάρεις το αυτοκίνητο. Και αν σου διαλυθεί σε ένα χρόνο; Αν ψάχνεις ανταλλακτικά και δεν βρίσκεις; Ναι, τα ανταλλακτικά είναι, ακόμα, ένα θέμα. Όμως διαβάζοντας τα αποτελέσματα δοκιμών που έγιναν από τα ευρωπαϊκά μέσα, αντιλαμβάνεσαι ότι τα κινέζικα αυτοκίνητα δεν είναι σαν τα μπλουζάκια και τις αγορές από Temu. Σε γενικές γραμμές θεωρούνται αξιόπιστα.

Και φαίνεται πως πείθουν τους αγοραστές. Στοιχεία του 2025: το 7% των νέων ταξινομήσεων στην Ευρώπη μας ήρθε από την Κίνα. Και αν εστιάσουμε μόνο στα ηλεκτρικά, το ποσοστό ανεβαίνει στο 20%. Και τι έκανε η Ευρώπη; Έβαλε δασμούς. Πώς απάντησαν οι Κινέζοι; Ανοίγουν εργοστάσια στην Ευρώπη. Και φυσικά οι ίδιοι σταμάτησαν να αγοράζουν ευρωπαϊκά αυτοκίνητα. Αυτό το ξέρουν καλά οι χιλιάδες εργαζόμενοι των Ευρωπαίων κατασκευαστών που μπαίνουν στο ταμείο ανεργίας.

Το 2025 η ΕΕ εισήγαγε 1.002.742 αυτοκίνητα κινεζικής κατασκευής, αξίας 13,7 δισ. ευρώ. Ταυτόχρονα οι ευρωπαϊκές εξαγωγές αυτοκινήτων προς την Κίνα κατέρρευσαν κατά 43%.

Για δεκαετίες η Δύση είχε αναθέσει στην Κίνα μία συγκεκριμένη δουλειά. Εμείς θα είχαμε τις ιδέες, την τεχνολογία και τα μεγάλα εμπορικά σήματα. Εκείνοι θα είχαν τα εργοστάσια και τα φθηνά εργατικά χέρια. Εμείς θα σχεδιάζαμε το ακριβό προϊόν και αυτοί θα το συναρμολογούσαν.

Και κάπως έτσι έχουμε φτάσει στο εξής σημείο: το 1990 η Κίνα παρήγαγε μόλις 2,8% της παγκόσμιας μεταποίησης. Το 2024 έφτασε στο 32%. Δηλαδή παράγει περισσότερο από ΗΠΑ, Ιαπωνία, Γερμανία και Νότια Κορέα μαζί.

Γιατί όταν κατασκευάζεις τα περισσότερα πράγματα στον κόσμο, δεν μαθαίνεις μόνο να τα φτιάχνεις φθηνά. Μαθαίνεις να τα φτιάχνεις καλύτερα. Γύρω από τα εργοστάσια αναπτύσσεται ένα οικοσύστημα τεχνογνωσίας. Και κάποια στιγμή δεν περιμένεις πλέον να σου δώσει κάποιος άλλος τα σχέδια. Φτιάχνεις δικά σου.

Τώρα σημειώστε και κάτι ακόμα: οι Κινέζοι είναι πρωτοπόροι στις μπαταρίες και στις τεχνολογίες πράσινης μετάβασης. Η Ευρώπη προσπαθεί να «πρασινίσει». Και από πού θα ψωνίσει τεχνολογία; Από την Κίνα. Αν κλείσει την πόρτα στα κινεζικά προϊόντα, ανεβάζει το κόστος της μετάβασης. Αν την αφήσει ορθάνοιχτη, κινδυνεύει να χάσει ακόμη μεγαλύτερο μέρος της παραγωγικής της βάσης.

Και εδώ έρχεται και σκάει ένα σουρεαλιστικό αστείο. Ως Ευρωπαίοι ανησυχούμε για τη μετανάστευση και την «αλλοίωση του πολιτισμού μας». Όμως την ίδια στιγμή μπαίνουμε σε μία εποχή και έναν κόσμο που είναι Made in China.

Οι αυτοκινητοβιομηχανίες υποφέρουν από τους Κινέζους. Και το μαγαζί της γειτονιάς στενάζει από τον ανταγωνισμό του Temu. Ο πολιτισμός δεν είναι μόνο η γλώσσα που ακούς στον δρόμο, το φαγητό που τρως ή η θρησκεία του γείτονα. Είναι και τα πράγματα με τα οποία χτίζεις την καθημερινότητά σου.

Και ενώ συζητάμε διαρκώς πώς αλλάζει η Ευρώπη από τους ανθρώπους που διασχίζουν τα σύνορά της, δεν παίρνουμε χαμπάρι ή δεν μας ενοχλεί πώς αλλάζει από τα κοντέινερ που φτάνουν στα λιμάνια της.