WSJ: “Σκιές” γύρω από την υγεία του Σι Τζινπίνγκ – Το κρυφό δωμάτιο και τα σημάδια αδυναμίας

Ασυνήθιστες απαιτήσεις για ξεκούραση και ιδιωτικότητα υπέβαλαν οι Κινέζοι αξιωματούχοι στις ΗΠΑ κατά τη διάρκεια της συνόδου κορυφής του Σι Τζινπίνγκ με τον Ντόναλντ Τραμπ, προσφέροντας μια σπάνια ματιά στους σωματικούς περιορισμούς του 73χρονου ηγέτη, την ώρα που η κατάσταση της υγείας του εγείρει κρίσιμα ερωτήματα για τη διαδοχή στο Πεκίνο.

Δημοσίευμα της Wall Street Journal αποκαλύπτει ότι κεντρική ανάμεσα στις απαιτήσεις ήταν η παραχώρηση ενός ιδιωτικού δωματίου εντός της Δυτικής Πτέρυγας του Λευκού Οίκου, προκειμένου ο Σι να ξεκουράζεται ανάμεσα στις υποχρεώσεις του.

Στο αποκαλούμενο “hold room” επιτρεπόταν η είσοδος μόνο στη σύζυγό του, Πενγκ Λιουάν. Κανένα άλλο μέλος της κινεζικής αποστολής δεν είχε πρόσβαση, ούτε καν ο αρχηγός του επιτελείου του, Τσάι Τσι.

Παράλληλα, περίπου έναν μήνα πριν από το ταξίδι, η κινεζική προπαρασκευαστική ομάδα απέρριψε το προγραμματισμένο γεύμα εργασίας ανάμεσα στον Σι και τον Τραμπ για τις 24 Σεπτεμβρίου, τη μοναδική πλήρη ημέρα της συνόδου. Όταν ο Τραμπ είχε επισκεφθεί το Πεκίνο τον Μάιο, οι δύο ηγέτες είχαν γευματίσει μαζί στο κυβερνητικό συγκρότημα Τζονγκνανχάι.

Οι Κινέζοι αξιωματούχοι εξήγησαν στους Αμερικανούς ότι προτιμούσαν περισσότερο χρόνο ανάπαυσης για τον Σι. Το αποτέλεσμα ήταν ένα διάλειμμα σχεδόν πέντε ωρών στο πρόγραμμα της συνόδου – ένα τεράστιο χρονικό κενό για μια επίσκεψη που διήρκεσε μόλις δύο ημέρες.

Επιπλέον, η κινεζική αντιπροσωπεία δεν κανόνισε καμία δραστηριότητα για το βράδυ της άφιξής του, ενώ την τελευταία ημέρα (25 Σεπτεμβρίου) ο Σι παρέμεινε μόλις 10 λεπτά στα Εθνικά Αρχεία, πολύ λιγότερο από ό,τι υπολόγιζαν οι Αμερικανοί.

Η σύγκριση με τον Τραμπ και η αθέατη σκηνοθεσία

Φυσικά, ο Σι είχε μόλις ολοκληρώσει μια πτήση 14 ωρών από το Πεκίνο και το τζετ λαγκ δικαιολογεί ορισμένες προσαρμογές, ειδικά το πρώτο βράδυ. Ωστόσο, όταν ο (80χρονος σήμερα) Τραμπ βρέθηκε στο Πεκίνο νωρίτερα φέτος, το πρόγραμμά του περιλάμβανε προκαθορισμένα οικοδομικά τετράγωνα “προεδρικού χρόνου”, κατά τη διάρκεια των οποίων έδωσε ακόμη και συνεντεύξεις στο Fox News.

Ο Σι έλαβε όλες τις τιμές μιας επίσημης επίσκεψης: χαιρετισμό 21 κανονιοβολισμών, υπερπτήσεις μαχητικών αεροσκαφών και ενός βομβαρδιστικού stealth, καθώς και ένα μεγάλο αγαλματίδιο αετού ως δώρο.

Πίσω όμως από τη σκηνοθεσία, η δική του ομάδα οικοδομούσε το πρόγραμμα με βάση το πόσο μπορούσε να σταθεί όρθιος, πόσο μπορούσε να περπατήσει και πότε χρειαζόταν να σταματήσει.

Ο Ντένις Ουάιλντερ, πρώην ανώτερος διευθυντής για την Κίνα στο Συμβούλιο Εθνικής Ασφαλείας των ΗΠΑ, δήλωσε στη WSJ ότι η απαίτηση για το ειδικό δωμάτιο ξεκούρασης ήταν πρωτοφανής. Όπως σημείωσε, κατά την οργάνωση επισκέψεων του Ιάπωνα Πρωθυπουργού Τζουνιτσίρο Κοϊζούμι, του Αυστραλού Πρωθυπουργού Τζον Χάουαρντ αλλά και του προκατόχου του Σι, Χου Τζιντάο, «δεν είχαμε κάνει ποτέ κάτι τέτοιο. Αυτό είναι ασυνήθιστο».

Τα ερωτήματα για τη σωματική κατάσταση του Σι δεν είναι καινούργια. Παρόμοιες εικασίες είχαν δημιουργηθεί μετά την ευρωπαϊκή περιοδεία του το 2019, όταν βίντεο τον έδειχνε να βαδίζει με ελαφρό κουτσάρεμα και να στηρίζεται στα μπράτσα της καρέκλας για να σταθεί. Έξι χρόνια μετά, ο Σι παραμένει στο τιμόνι της Κίνας.

Ωστόσο, κατά την επίσκεψή του στην Ουάσινγκτον, οι προσεκτικές κινήσεις του ήταν εμφανείς στα αμοντάριστα πλάνα.

Κατεβαίνοντας τη σκάλα του αεροσκάφους, έπιασε τη σύζυγό του με το ένα χέρι ενώ κρατιόταν από την κουπαστή με το άλλο.

Δύο ημέρες αργότερα, ανεβαίνοντας τα σκαλιά των Εθνικών Αρχείων μαζί με το ζεύγος Τραμπ, το ζευγάρι κρατιόταν ξανά από το χέρι, με τον Σι να φαίνεται πως βασιζόταν σωματικά πάνω της και όχι απλώς να της κρατά το χέρι. Τα κινεζικά κρατικά μέσα ενημέρωσης αφαίρεσαν αυτά τα στιγμιότπυα από τη βραδινή κάλυψη.

Πριν από το ταξίδι στην Ουάσινγκτον, οι ανησυχίες είχαν ήδη φουντώσει: στη σύνοδο των BRICS στην Ινδία νωρίτερα τον Σεπτέμβριο, ο Σι δεν παρευρέθηκε στο επίσημο δείπνο με τον Βλαντίμιρ Πούτιν και άλλους ηγέτες επειδή δεν αισθανόταν καλά.

Ο Ουάιλντερ, πλέον καθηγητής Ασιατικών Σπουδών στο Πανεπιστήμιο Τζόρτζταουν, τόνισε επίσης πόσο σύντομη ήταν η διμερής συνάντηση της 24ης Σεπτεμβρίου: ξεκίνησε σχεδόν το μεσημέρι και τελείωσε νωρίς το απόγευμα. Ο Σι αποχώρησε από τον Λευκό Οίκο και επέστρεψε μόνο για το επίσημο δείπνο το βράδυ.

«Είναι εκπληκτικά σύντομο για μια τέτοια σύνοδο κορυφής», σχολίασε για τον περιορισμένο χρόνο συνομιλιών μεταξύ των δύο μεγαλύτερων οικονομιών του κόσμου.

Το φάσμα της διαδοχής και ο παγκόσμιος κίνδυνος

Η υγεία των κορυφαίων ηγετών της Κίνας αντιμετωπιζόταν πάντα ως επτασφράγιστο κρατικό μυστικό, μια παράδοση ριζωμένη στην πεποίθηση του Κομμουνιστικού Κόμματος ότι κάθε εικόνα αδυναμίας στην κορυφή μπορεί να προκαλέσει εσωτερικές αμφισβητήσεις.

Ειδικοί αναλυτές επισημαίνουν πάντως ότι δεν διακρίνουν σημάδια πνευματικής κόπωσης στις δημόσιες εμφανίσεις του. Ο Μιντσίν Πέι, καθηγητής στο Κολέγιο Κλέαρμοντ ΜακΚένα, εξηγεί: «Υπάρχει τεράστια διαφορά ανάμεσα σε έναν ηγέτη που δεν μπορεί να λειτουργήσει λόγω εγκεφαλικού και σε έναν ηγέτη με σωματικούς περιορισμούς που διατηρεί τη διανοητική του διαύγεια».

Στην πρώτη περίπτωση, το κόμμα πρέπει να βρει αμέσως διάδοχο. Στη δεύτερη, το κόμμα περιμένει και η πολιτική δεν αλλάζει δραματικά, όπως συνέβη στα τελευταία χρόνια του Μάο Τσετούνγκ.

Παρ’ όλα αυτά, το ζήτημα της διαδοχής εγκυμονεί κινδύνους και εκτός κινεζικών συνόρων. Καθώς ο Σι έχει συγκεντρώσει όλες τις εξουσίες χωρίς να ορίσει διάδοχο για τα τρία κρίσιμα αξιώματά του (Γενικός Γραμματέας, Πρόεδρος, Πρόεδρος Στρατιωτικής Επιτροπής), ο ανταγωνισμός των φατριών για την επόμενη μέρα θα μπορούσε να ωθήσει ορισμένες πλευρές σε επιθετικές πολιτικές κινήσεις για να επικρατήσουν στην εσωτερική μάχη εξουσίας.