Γιάννος Περλέγκας: Τη λέξη “παράσταση” την έχει αντικαταστήσει η λέξη “παραγωγή”

Η ομάδα «κι όμΩς κινείται» δραστηριοποιείται από το 2003 στον χώρο του χορού και της ακροβασίας και διαχειρίζεται το θέατρο Ροές τα τελευταία επτά χρόνια, έχοντας δημιουργήσει έναν χώρο όπου συνυπάρχουν μαθήματα, σεμινάρια, παραστάσεις και φεστιβάλ χορού, τσίρκου και θεάτρου.

Στην καλλιτεχνική πορεία του χώρου έρχεται πλέον να προστεθεί και ο Γιάννος Περλέγκας, ο οποίος αναλαμβάνει την καλλιτεχνική διεύθυνση, έχοντας ήδη αναπτύξει τα τελευταία τέσσερα χρόνια μια στενή συνεργασία με την ομάδα.

Η νέα αυτή συνθήκη δεν σηματοδοτεί μια αλλαγή που αφορά μόνο το πρόγραμμα στις Ροές. Περισσότερο μοιάζει με προσπάθεια να ενισχυθεί η ταυτότητα ενός χώρου που θέλει να παραμείνει ανοιχτός στη συνύπαρξη διαφορετικών μορφών τέχνης και, κυρίως, στη διαδικασία που προηγείται της παράστασης.

Όπως περιγράφει ο Περλέγκας, στόχος είναι οι Ροές να συνεχίσουν να αποτελούν έναν «ζωτικό χώρο αναπνοής και συνεύρεσης», ενώ η ανθεκτικότητα της ομάδας στον χρόνο αποτελεί για τον ίδιο ένα μάθημα «μαχητικότητας ενάντια στην παραίτηση».

Στο θέατρο συνυπάρχει και το μουσικό σχήμα «Χαΐνηδες», ενώ το πρόγραμμα της σεζόν 2026/27 κινείται ανάμεσα στον χορό, την ακροβασία, το θέατρο, τη μουσική και την έρευνα πάνω σε κλασικά κείμενα. Περιλαμβάνει, μεταξύ άλλων, το «Νεφέλωμα Ωμέγα» της ομάδας «κι όμΩς κινείται», συναυλίες των Χαΐνηδων, έναν κύκλο πάνω σε έργα του Γιόχαν Βόλφγκανγκ Γκαίτε και μια νέα παράσταση πάνω στην «Πτώση» του Αλμπέρ Καμύ.

Το «Νεφέλωμα Ωμέγα» κοιτάζει ψηλά

Πρώτο μεγάλο ραντεβού της νέας σεζόν είναι το «Νεφέλωμα Ωμέγα», η νέα παράσταση χορού και ακροβασίας της ομάδας «κι όμΩς κινείται», που επιστρέφει στις Ροές για οκτώ παραστάσεις, από τις 10 έως τις 25 Οκτωβρίου.

Η παράσταση ξεκινά από μια φαινομενικά απλή ερώτηση: πόσο συχνά κοιτάμε πλέον τον ουρανό; Σε μια καθημερινότητα γεμάτη οθόνες, τεχνολογία και διαρκή ψηφιακή επικοινωνία, η ομάδα στρέφει το βλέμμα προς τα πάνω, αναζητώντας ξανά το δέος, τη μυθολογία και την ανάγκη του ανθρώπου να κατανοήσει τη θέση του μέσα στο σύμπαν.

Το Νεφέλωμα Ωμέγα, γνωστό και ως Νεφέλωμα του Κύκνου, βρίσκεται περίπου 5.500 έτη φωτός μακριά, στον αστερισμό του Τοξότη. Η αστρονομική αυτή αναφορά γίνεται αφετηρία για μια σκηνική σύνθεση που συνδέει την παρατήρηση του ουρανού με τη μυθολογία, την ιστορία της ανθρώπινης γνώσης και τη διαρκή επιθυμία του ανθρώπου να ξεπεράσει τα όριά του.

Από τις 10 έως τις 25 Οκτωβρίου με αφετηρία, λοιπόν, το «Νεφέλωμα Ωμέγα», η νέα σεζόν των Ροών ανοίγει μια ευρύτερη συζήτηση για το τι μπορεί να είναι ένας ανεξάρτητος καλλιτεχνικός χώρος σήμερα. Για τη σχέση ανάμεσα στην παράσταση και τη διαδικασία που τη γεννά, για την ανάγκη της κοινότητας και για το αν η τέχνη μπορεί ακόμη να λειτουργεί ως ένας χώρος όπου οι άνθρωποι δεν καταναλώνουν απλώς ένα θέαμα, αλλά συναντιούνται πραγματικά.

Οι παραστάσεις είναι απλώς η κορυφή του παγόβουνου

Ο Γιάννος Περλέγκας και η Χριστίνα Σουγιουλτζή μιλούν στο NEWS 24/7 για τις Ροές, τη νέα καλλιτεχνική κατεύθυνση του χώρου, το «Νεφέλωμα Ωμέγα» και την ανάγκη να παραμείνει η τέχνη μια πράξη επικοινωνίας και συνύπαρξης.

Αναλαμβάνετε την καλλιτεχνική διεύθυνση ενός θεάτρου με ιδιαίτερη ταυτότητα. Τι σημαίνει για εσάς αυτό και ποιο είναι το στίγμα που θέλετε να δώσετε στις Ροές;

Γιάννος Περλέγκας: Τις Ροές τις διαχειρίζεται εδώ και 7 χρόνια η ομάδα “κι όμως Κινείται”, που δραστηριοποιείται στον τομέα του χορού και της ακροβασίας από το 2003. Οι “Ροές” στοχεύουν να είναι ένας ζωντανός οργανισμός όπου πραγματοποιούνται μαθήματα, σεμινάρια και φιλοξενούνται παραστάσεις και φεστιβάλ χορού, τσίρκου και θεάτρου.

Τα τελευταία 4 χρόνια έχω τη χαρά και την τιμή να συνεργαζόμαστε μαζί, μοιραζόμενοι την ευθύνη να συντηρηθεί ένα θέατρο, να συνεχίσει να υπάρχει ένας ζωτικός χώρος αναπνοής και συνεύρεσης. Η ανθεκτικότητα στο χρόνο της ομάδας είναι για μένα μεγάλο μάθημα, και μια ισχυρή υπενθύμιση μαχητικότητας ενάντια στην παραίτηση.

Εκτός από εμάς, στο θέατρο επίσης συνυπάρχει και συμπράττει το μουσικό σχήμα “Χαΐνηδες”. Το φετινό μας πρόγραμμα περιλαμβάνει την παράσταση της ομάδας “Νεφέλωμα Ωμέγα”, τις συναυλίες των Χαΐνηδων, ένα άτυπο δίπτυχο αφιέρωμα ~ άσκηση πάνω σε δύο έργα του Γιόχαν Βόλφγκανγκ Γκαίτε: “Τορκουάτο Τάσσο” και “Τα πάθη του νεαρού Βέρθερου” (παράσταση που θα προκύψει από τον κύκλο σεμιναρίων που έχει ξεκινήσει ήδη από την περυσινή χρονιά, με τη συμμετοχή νέων ηθοποιών), καθώς και την καινούρια παράσταση της ομάδας πάνω στην “Πτώση” του Καμύ.

Χριστίνα Σουγιουλτζή: Οι παραστάσεις, όμως, είναι απλώς η κορυφή του παγόβουνου ~ δεν είναι ένα ανεξάρτητο καλλιτεχνικό γεγονός, ξέχωρο από την καθημερινή μάχη που χρειάζεται για να συντηρήσει κανείς έναν τέτοιο χώρο, έναν χώρο καθημερινής συνεύρεσης κι εκγύμνασης ανθρώπων.

Πίσω από την “εμφάνιση” των παραστάσεων υπάρχει ένας τεράστιος όγκος γεγονότων και μια δυναμική μιας ευρύτερης κοινότητας και μιας ευρύτερης εργασίας πάνω στα αντικείμενά μας. Όλα αυτά μας επιστρέφουν συνεχώς στο αρχικό ερώτημα: γιατί κάνουμε τέχνη, τι σημαίνει αυτό και ποιους αφορά;

Το «Νεφέλωμα Ωμέγα» είναι μια συμβολική επιλογή; Λειτουργεί ως μια δήλωση για την αισθητική και τη φιλοσοφία που θέλετε να αναπτύξετε στο θέατρο από εδώ και μπρός;

Χριστίνα Σουγιουλτζή: Το νεφέλωμα Ωμέγα, είναι μια παράσταση χορού και ακροβασίας. Μια παράσταση που στηρίζεται στην ιδιαίτερη γλώσσα της ομάδας ~ μια αφήγηση που προκύπτει από τη χρήση του σκηνικού. Το σκηνικό και η χρήση του είναι για μας είναι πάντα πολύ σημαντικό.

Στη σκηνή συναρμολογείται μια πολύ μεγάλη και σύνθετη σκάλα και αυτό που παρακολουθούμε είναι η συνεχής απόπειρα μιας αδιάκοπης μανίας του μικρού ανθρώπου να φτάσει όλο και πιο ψηλά. Στη δραματουργία της παράστασης συνέπραξε κι ο Γιάννος, οπότε ως διαδικασία ναι, το Νεφέλωμα είναι άλλο ένα παιδί του θεάτρου.

Η παράσταση «Νεφέλωμα Ωμέγα» συνομιλεί με την αστρονομία, τη μυθολογία και τη διαρκή ανθρώπινη ανάγκη να κοιτάζει κανείς προς τον ουρανό. Πώς μεταφράζονται αυτές οι ιδέες σε σκηνική πράξη και γιατί θεωρείτε ότι συνομιλούν με το σήμερα;

Χριστίνα Σουγιουλτζή: Νομίζω υπάρχουν τρεις τρόποι να αισθανθείς το χρόνο. Ο ένας είναι γραμμικός, φαντάζεσαι το χρόνο ως μια γραμμή που τρέχει προς το μέλλον. Ο άλλος είναι κυκλικός, είναι εκείνος ο τρόπος που σου υποβάλλει μία πιο φυσική αντιμετώπιση: νιώθεις τις ώρες, τη μέρα, την εποχή… Ο τρίτος τρόπος είναι η δυνατότητα συνδυασμού των προηγούμενων δύο τρόπων.

Παρόλο που ο φιλόσοφος λέει ότι η ευτυχία είναι η υπόσχεση του μέλλοντος, μου φαίνεται οδυνηρά μηχανιστική η αντίληψη του χρόνου ως μια διαρκής πορεία προς ένα “καλύτερο” μέλλον. Ο άνθρωπος,όπως έχει δείξει η ιστορία, μάλλον δεν είναι μια μηχανή προόδου. Κάπως πρέπει να ξαναμάθουμε την άφεση, κάπως πρέπει να δώσουμε ξανά χώρο στο δέος. Το φαινόμενο της ζωής δεν είναι τόσο αυτονόητο.

Η συνεργασία σας ως δημιουργικό δίδυμο έχει ήδη διαμορφώσει μια διακριτή καλλιτεχνική γλώσσα. Πώς μοιράζεστε πλέον τους ρόλους ανάμεσα στη δημιουργία παραστάσεων και στη χάραξη της συνολικής πορείας ενός θεάτρου;

Χριστίνα Σουγιουλτζή: Ανάλογα με τις καθημερινές ανάγκες. Τα πράγματα που πρέπει να συμβαίνουν είναι πάντα επείγοντα: από το καθάρισμα, την πρόβα, ως την τεχνική επίλυση όλων των ζητημάτων. Πάντα λέμε ότι θα μπορούσαμε και καλύτερα. Ευτυχώς υπάρχει η κοινότητα, των ανθρώπων που μπαινοβγαίνουν στο θέατρο και το όλο εγχείρημα μας δίνει χαρά, στην κάθε μέρα.

Σε μια εποχή όπου οι ανεξάρτητες σκηνές καλούνται να επαναπροσδιορίσουν τη θέση τους, ποιες είναι οι μεγαλύτερες προκλήσεις αλλά και οι ευκαιρίες που βλέπετε για τις Ροές;

Γιάννος Περλέγκας: Βρισκόμαστε στην εποχή όπου τη λέξη “παράσταση”, τη λέξη “έργο” την έχει αντικαταστήσει η λέξη “παραγωγή”· ακούς “η καινούρια παραγωγή του τάδε”, όχι “το καινούριο έργο του τάδε”, ή “η νέα δουλειά του τάδε πάνω στο έργο του δείνα”.

Όμως το φαινόμενο των παραστάσεων δεν μπορεί πια να μετριέται μόνο με όρους οικονομικούς, ούτε μπορεί να κρίνεται συνέχεια η αξία μιας παράστασης από τον πλούτο που κουβαλάει: ακριβό σκηνικό, ειδικά εφέ, σύνθεση ομάδας “ακριβών” συντελεστών και ερμηνευτών.

Φυσικά και δεν λέμε να αδιαφορήσει κανείς για την εικόνα και τη γοητεία του θεατρικού φαινομένου, η θεατρική συνθήκη οφείλει να αποτελεί γοητευτικό φαινόμενο. Αυτό που εμείς προσπαθούμε για τους εαυτούς μας και τους άλλους είναι να κάνουμε ξανά γοητευτική την ανάγκη για επικοινωνία, κατασκευή, συμπόρευση και τελικά απεύθυνση.

Αυτό έχουμε ανάγκη να εξακολουθεί να συμβαίνει. Το να διατηρήσει κανείς μέσα του αυτήν την ανάγκη για “γοητεία” δεν είναι κάτι απλό, έχουμε όλοι διαρκώς λόγους να απογοητευόμαστε. Η μάχη κατά της απογοήτευσης λοιπόν και υπέρ της “γοητείας”, είναι μια καθημερινή μάχη, που δεν γίνεται να καθορίζεται μόνο από τα χρήματα.

Αν σε λίγα χρόνια το κοινό περιέγραφε με μία φράση τη νέα εποχή του Θεάτρου Ροές, ποια θα θέλατε να είναι αυτή;

Γιάννος Περλέγκας: Εκεί συμβαίνει κάτι. Κάτι που δεν είναι επίδειξη τέχνης, αλλά απόπειρα και ανάγκη να συμβαίνει κάτι. Είτε πρόκειται για παράσταση , είτε για εργαστήριο, προπόνηση ή πρόβα, κάτι συμβαίνει. Κάτι κοντινό στην αγάπη, στην οικειότητα, στην εγγύτητα, κάτι που επιδιώκει τον ανθρώπινο δεσμό.

Ποιο είναι το πρόγραμμα των παραστάσεων για το 26/27;

Χριστίνα Σουγιουλτζή: Το “Νεφέλωμα Ω” θα παιχτεί από 10 έως 25 Οκτώβρη κάθε Παρασκευή, Σάββατο και Κυριακή. Ο “Τορκουάτο Τάσσο” του Γκαίτε θα παρουσιαστεί στα τέλη Νοέμβρη, τα “Πάθη του Νεαρού Βέρθερου” και η “Πτώση προς το τέλος της άνοιξης.

ΣΥΝΤΕΛΕΣΤΕΣ

Χορογραφία: Σουγιουλτζή Χριστίνα, σε συνεργασία με την ομάδα
Μουσική σύνθεση και ερμηνεία: Λέανδρος Σπύρος Φράτνικ
Δραματουργία: Γιάννος Περλέγκας
Κείμενο παρουσίασης: Σουγιουλτζή Χριστίνα – Αποστολάκης Δημήτρης
Σκηνικός χώρος-σχέδιο: Βιβή Χιονίδου
Σκηνικός χώρος-κατασκευές: Μάριος Ιωάννου
Κοστούμια: Φανή Μουζάκη
Ηχοληψία-Τεχνική υποστήριξη: Federico Bustamante
Βοηθοί Χορογράφου: Λινάρδου Αντιγόνη, Ελευθεριάδου Πέννυ
Φωτογραφίες: Γεωργιάδου Χριστίνα
Επικοινωνία-Προβολή στα Μ.Μ.Ε.: Ανζελίκα Καψάμπελη
Παραγωγή: κι όμΩς κινείται
Ερμηνευτές:
Καραχανίδης Αναστάσης, Λαμπρόπουλος Θοδωρής, Παππά Ιλεάννα, Σουγιουλτζή Χριστίνα, Σταθούλη Ξένια.