Εξωδικαστικός: Κούρεμα έως 38% και αποπληρωμή έως 25 χρόνια – Ποιοι κερδίζουν περισσότερα

Σε βασικό «σωσίβιο» για νοικοκυριά, επαγγελματίες και επιχειρήσεις που έχουν συσσωρευμένα χρέη προς τράπεζες, servicers και Δημόσιο εξελίσσεται ο Εξωδικαστικός Μηχανισμός, με τα τελευταία στοιχεία να δείχνουν ότι οι ρυθμίσεις αυξάνονται και μπορούν να συνοδεύονται από σημαντικό «κούρεμα» και μεγάλη διάρκεια αποπληρωμής.

Μόνο τον Σεπτέμβριο πραγματοποιήθηκαν 2.237 νέες επιτυχείς ρυθμίσεις, που αφορούσαν αρχικές οφειλές περίπου 641 εκατ. ευρώ. Συνολικά, οι επιτυχείς ρυθμίσεις έχουν φθάσει τις 70.244, καλύπτοντας αρχικές οφειλές 21,21 δισ. ευρώ, ενώ η μέση οφειλή που μπαίνει σε ρύθμιση διαμορφώνεται στις 301.840 ευρώ.

Η εικόνα έχει ιδιαίτερη σημασία για όσους εξετάζουν σήμερα εάν τους συμφέρει να προσφύγουν στον μηχανισμό, καθώς τα στοιχεία αποκαλύπτουν τόσο το ύψος των «κουρεμάτων» όσο και το χρονικό περιθώριο που μπορεί να δοθεί για την εξόφληση.

Πόσο «κουρεύονται» τα χρέη

Το μεγαλύτερο όφελος καταγράφεται σε συγκεκριμένες κατηγορίες οφειλών. Το μέσο κούρεμα προς το Δημόσιο είναι 13,45%, ενώ στις οφειλές προς χρηματοδοτικούς φορείς φθάνει περίπου στο 29%.

Στα στεγαστικά δάνεια το μέσο κούρεμα είναι 13%, στα επιχειρηματικά ανεβαίνει στο 29,45% και στα καταναλωτικά στο 32,57%. Ακόμη υψηλότερη, στο 38,09%, είναι η μέση διαγραφή στην κατηγορία των λοιπών προϊόντων.

Μάλιστα, σχεδόν οι μισές ρυθμιζόμενες οφειλές προς χρηματοδοτικούς φορείς –ποσοστό 48,3% – έχουν λάβει κούρεμα άνω του 30%. Το συνολικό ποσό των διαγραφών έχει φθάσει πλέον τα 6,93 δισ. ευρώ.

Κύκλοι πάντως του Υπουργείου Οικονομικών διευκρινίζουν ότι τα ποσοστά αυτά είναι μέσοι όροι και δεν σημαίνουν ότι κάθε οφειλέτης δικαιούται αυτόματα αντίστοιχη διαγραφή. Η τελική πρόταση εξαρτάται από το ύψος και το είδος των χρεών, την οικονομική κατάσταση και την περιουσία του.

Έως 25 χρόνια για τα στεγαστικά

Εξίσου σημαντική με το κούρεμα είναι η διάρκεια αποπληρωμής, καθώς αυτή καθορίζει σε μεγάλο βαθμό το ύψος της μηνιαίας επιβάρυνσης. Σύμφωνα με την έκθεση προόδου του Σεπτεμβρίου, η μέση διάρκεια αποπληρωμής για χρέη προς το Δημόσιο είναι 16 χρόνια, ενώ για οφειλές προς χρηματοδοτικούς φορείς περίπου 15 χρόνια.

Στα στεγαστικά δάνεια, όμως, η μέση διάρκεια φθάνει τα 25 χρόνια, στα επιχειρηματικά τα 19 χρόνια και στα καταναλωτικά τα 14 χρόνια.

Ποιοι χρωστούν περισσότερο

Το συνολικό ύψος των οφειλών που έχουν περάσει από τον Εξωδικαστικό ανέρχεται σε περίπου 59,5 δισ. ευρώ, μέσω 154.650 αιτήσεων. Το μεγαλύτερο μέρος αφορά επαγγελματίες: το 59,3% των οφειλών συνδέεται με φυσικά πρόσωπα-επιτηδευματίες, ενώ το 74% των συνολικών χρεών είναι προς χρηματοδοτικούς φορείς.

Ιδιαίτερα αποκαλυπτικό είναι και το ύψος των χρεών. Η μεγαλύτερη ομάδα αιτήσεων, ποσοστό 38%, αφορά οφειλές από 50.000 έως 200.000 ευρώ. Ωστόσο, τα χρέη άνω του 1 εκατ. ευρώ συγκεντρώνουν περίπου 35 δισ. ευρώ, δηλαδή το 58,8% του συνολικού ποσού. Μόλις το 9,1% των οφειλών που έχουν εισέλθει στον μηχανισμό είναι ενήμερο.

Τι γίνεται με τους ευάλωτους

Ιδιαίτερη βαρύτητα έχει ο μηχανισμός για τα ευάλωτα νοικοκυριά. Έχουν καταγραφεί 13.204 αιτήσεις ευάλωτων οφειλετών, από τις οποίες 11.106 έχουν ολοκληρωθεί. Οι επιτυχείς ρυθμίσεις ανέρχονται σε 8.172, εκ των οποίων οι 569 αφορούν ΑμεΑ.

Παράλληλα, το μέτρο της προκαταβολής, που μπορεί να οδηγήσει σε αναστολή πλειστηριασμού, έχει χρησιμοποιηθεί σε 1.143 αιτήσεις. Από τις 1.043 που ολοκλήρωσαν τον κύκλο τους, οι 651 είχαν θετική έκβαση.

Γιατί «κόβονται» οι αιτήσεις

Ο Εξωδικαστικός, πάντως, δεν οδηγεί πάντα σε συμφωνία. Από την πλευρά των πιστωτών, περίπου 30% των οφειλών που απορρίφθηκαν συνδέεται με ανεπαρκή οικονομική δυνατότητα εξυπηρέτησης της προτεινόμενης ρύθμισης.

Υπάρχουν όμως και περιπτώσεις όπου οι ίδιοι οι οφειλέτες λένε «όχι». Τον Σεπτέμβριο η απόρριψη από οφειλέτες έφθασε το 22,3% στις πολυμερείς και το 24% στις διμερείς ρυθμίσεις. Στις πολυμερείς, περίπου μία στις πέντε απορρίψεις που αιτιολογούνται αποδίδεται σε αδυναμία εξυπηρέτησης της πρότασης.

Κύκλοι του ΥΠΟΙΚ επισημαίνουν με κάθε ευκαιρία ότι ο Εξωδικαστικός μετά και τις τελευταίες βελτιώσεις που ενσωματώθηκαν μπορεί να δώσει σημαντική ανάσα, ιδιαίτερα μέσω συνδυασμού κουρέματος και μακράς αποπληρωμής. Το κρίσιμο, όμως, είναι η τελική δόση να είναι πραγματικά βιώσιμη, ώστε η νέα ρύθμιση να μπορεί να τηρηθεί σε βάθος χρόνου.