Δωρεάν το Σαββατοκύριακο: Εκθέσεις τέχνης και γεωγραφίες της εγγύτητας

Μπήκε ο Οκτώβριος, το καλοκαίρι είναι ανάμνηση και η πόλη εξακολουθεί να δίνει αφορμές για έξοδο.

Συναυλίες, εκθέσεις και μικρές πολιτιστικές αποδράσεις που κοστίζουν μόνο λίγο χρόνο και διάθεση: κάναμε μια επιλογή από όσα μπορείς να απολαύσεις δωρεάν στην Αθήνα από την Παρασκευή 9 Οκτωβρίου έως την Κυριακή 11 Οκτωβρίου.

Δανάη Στράτου – “Αφάλες”

Το Μέγαρο Μουσικής Αθηνών παρουσιάζει τη νέα έκθεση της Δανάης Στράτου, “Αφάλες”, σε επιμέλεια της ιστορικού τέχνης Άλιας Τσαγκάρη. Ειδικά σχεδιασμένη για την Υπηρεσιακή Αυλή, η έκθεση διερευνά τη σχέση ανθρώπου και φυσικού περιβάλλοντος μέσα από τον χρόνο, τη βαρύτητα, τη ροή του νερού και τον σεληνιακό κύκλο.

Στον πυρήνα της δεσπόζουν τρεις μεγάλης κλίμακας εγκαταστάσεις: ένας ελλειπτικός δίσκος από ακατέργαστο αλάτι που παραπέμπει στην τροχιά της Σελήνης, μία φωτογλυπτική εγκατάσταση της Σελήνης, συγχρονισμένη σε πραγματικό χρόνο με τις φάσεις της, και το Breathe (2000), εκθεσιακό δάνειο από το ΕΜΣΤ (Εθνικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης).

Την έκθεση ολοκληρώνουν δύο γλυπτικές αποδόσεις ενός βότσαλου από τις Αφάλες της Ιθάκης, μία σε ρητίνη και μία σε μέταλλο, φωτογραφική εγκατάσταση των φάσεων της Σελήνης και ηχοτοπίο με αποσπάσματα από το ποίημα της Ελένης Πόταγα “Βότσαλο θαυμαστό”.

Η έκθεση αναπτύσσει διαγενεακό διάλογο με το έργο της Πόταγα “Μούσα” (2006), που βρίσκεται μόνιμα εγκατεστημένο στο Αίθριο του Μεγάρου.

Νίκος Κομιώτης – “PLEASE BEHAVE”

Η πρώτη ατομική έκθεση του Νίκου Κομιώτη με τίτλο “PLEASE BEHAVE” παρουσιάζεται στο Κέντρο Σύγχρονης Τέχνης Ιλεάνα Τούντα.

Η έκθεση περιλαμβάνει νέα έργα  ζωγραφικής που εξερευνούν τη σχέση του ανθρώπου με το περιβάλλον, τόσο το έμψυχο όσο και το υλικό. Ο τίτλος λειτουργεί ως επιτακτική προτροπή συμμόρφωσης, ενώ τα έργα αποτυπώνουν μορφές σε στάσεις που υποδηλώνουν αμηχανία και αποξένωση. Η χρωματική παλέτα περιορίζεται σε λευκό, μαύρο, γκρι και ένα υποτονικό μπλε.

Οι σκηνικές αναφορές αντλούνται από διάφορες πηγές της εικόνας, ενισχύοντας την αίσθηση θεάματος και παρατήρησης από απόσταση. Οι φιγούρες παρουσιάζονται μέσα από κοινωνικούς ρόλους και ενδυμασίες, αναδεικνύοντας το ζήτημα της ταυτότητας και της συμμόρφωσης στις κοινωνικές δομές. Η έκθεση σχολιάζει τον τρόπο με τον οποίο το περιβάλλον και η κοινωνία διαμορφώνουν και περιορίζουν την ατομικότητα.

Έτσι, απόμακροι, πλησιάζουμε ο ένας τον άλλον. Γεωγραφίες της εγγύτητας

Η έκθεση παρουσιάζεται στο Ιταλικό Μορφωτικό Ινστιτούτο Αθηνών, με αφορμή την 22η Ημέρα Σύγχρονης Τέχνης AMACI, σε επιμέλεια του Leonardo Regano. Συμμετέχουν Ιταλοί και Έλληνες καλλιτέχνες διαφορετικών γενεών, πολλοί εκ των οποίων έχουν ζήσει ή εργαστεί και στα δύο πολιτισμικά περιβάλλοντα. Τα έργα εξετάζουν τη μνήμη, το τοπίο, τον υλικό πολιτισμό και τη διαπολιτισμική κινητικότητα μεταξύ Ιταλίας και Ελλάδας, μέσα από πέντε θεματικές ενότητες.

Συμμετέχουν οι: Valentina Bartolini, Giovanna Caimmi, Marta Roberti, Κατερίνα Μπότσαρη, Giuseppe De Mattia, Eva Marisaldi, Marcella Vanzo, Agata Ferrari Bravo & Thomas Saccuman, Έλενα Χαντζή, Βασίλης Παπαγεωργίου, Lucia Bricco, Giovanni Copelli και Stef Kamaris.

Επιμέλεια: Leonardo Regano
Εγκαίνια: Σάββατο 3 Οκτωβρίου 2026, ώρα 18:00.

Ασπασία Μπούρχα – “Από τον δωρικό πέπλο στο σαρακατσάνικο φσταν’”

Η εικαστική έκθεση της Ασπασίας Μπούρχα “Από τον δωρικό πέπλο στο σαρακατσάνικο φσταν’” παρουσιάζεται στο Καφέ του Εθνικού Αρχαιολογικού Μουσείου.

Η Ασπασία Μπούρχα, ζωγράφος και εκπαιδευτικός από τη Στυλίδα Φθιώτιδας, σπούδασε Ζωγραφική και Ψηφιδωτό στην Ανώτατη Σχολή Καλών Τεχνών της Αθήνας. Έχοντας βαθιά προσωπική και εικαστική σύνδεση με την πολιτισμική κληρονομιά των Σαρακατσάνων, διαμόρφωσε ένα έργο που συνδυάζει την παρατήρηση, τη μνήμη και τη λαογραφική τεκμηρίωση.

Στα έργα της δεν αναπαριστά απλώς έναν τρόπο ζωής· τον ανασύρει, τον φωτίζει και τον επαναφέρει στο σήμερα. Έτσι, οι χειρονομίες της ποιμενικής καθημερινότητας –το γνέσιμο, το λανάρισμα, το τρίψιμο του αλατιού– αποκτούν μια σχεδόν τελετουργική διάσταση.

Με κεντρικό στοιχείο αναφοράς τη γυναικεία μορφή της Σαρακατσάνας υφάντρας, ενσωματώνει στη ζωγραφική της υφαντικά μοτίβα, μαιάνδρους, τεθλασμένες γραμμές και γεωμετρικές δομές που διατρέχουν την ελληνική τέχνη από την αρχαιότητα έως τους αργαλειούς των γιαγιάδων της. Η υλικότητα των έργων της –το λάδι, το ξύλο, το μολύβι, το κάρβουνο– λειτουργεί ως υπενθύμιση ότι η τέχνη, όπως και η παράδοση, γεννιέται μέσα από την ύλη και την ανθρώπινη εργασία.

Όπως σημειώνει η αρχαιολόγος-μουσειολόγος Ευγενία Μήτρου-Γεωργίου, κάθε έργο είναι μια μικρή ιστορία, ένα κομμάτι ζωής που αντιστέκεται στη λήθη: οι φωτογραφίες των προγόνων της, οι αφηγήσεις της μητέρας της, οι μορφές των τσελιγκάδων και οι στάνες στην Όθρυ μεταμορφώνονται σε εικαστικά θραύσματα ενός κόσμου που παραμένει ζωντανός μέσα από την τέχνη. Η έκθεση εκφράζει την ανάγκη της καλλιτέχνιδας να διατηρήσει την πολιτισμική μνήμη όχι ως στατικό αντικείμενο, αλλά ως ζωντανή εμπειρία.

Οι περιπέτειες του ψυχισμού

Το Μουσείο Μαρία Κάλλας Δήμου Αθηναίων εγκαινιάζει τον Οκτώβριο του 2026 τον νέο κύκλο συζητήσεων «Οι περιπέτειες του ψυχισμού», που θα διαρκέσει έως τον Ιούνιο του 2027, με τη συμμετοχή διακεκριμένων επιστημόνων και ειδικών από τον χώρο της ψυχικής υγείας.

Με αφετηρία ζητήματα που διαμορφώνουν την ψυχική και κοινωνική μας πραγματικότητα -από τις ανθρώπινες σχέσεις και την ανάγκη για σύνδεση μέχρι την αλλαγή, την απώλεια και τις επιδράσεις του σύγχρονου τρόπου ζωής και του ψηφιακού περιβάλλοντος- ο κύκλος επιχειρεί να φέρει την επιστημονική γνώση πιο κοντά στην καθημερινή εμπειρία.

Παράλληλα, διερευνά τη σχέση της ψυχικής υγείας με την τέχνη και τον πολιτισμό, αναδεικνύοντας και σύγχρονες προσεγγίσεις, όπως η πολιτιστική συνταγογράφηση. Μέσα από τις συναντήσεις του κύκλου, το Μουσείο δημιουργεί έναν ανοιχτό χώρο ουσιαστικού διαλόγου και προβληματισμού γύρω από τον άνθρωπο και τις πολλαπλές διαστάσεις του ψυχισμού.

1η συζήτηση | Οι περιπέτειες του ψυχισμού μας στον ψηφιακό μετακόσμο

Με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα Ψυχικής Υγείας, το Μουσείο Μαρία Κάλλας υποδέχεται ξανά τη Φωτεινή Τσαλίκογλου και τον Σάββα Σαββόπουλο, την Πέμπτη 8 Οκτωβρίου 2026, στην πρώτη συνάντηση του νέου κύκλου, με θέμα «Οι περιπέτειες του ψυχισμού μας στον ψηφιακό μετακόσμο». Τη συζήτηση θα συντονίσει ο Γιάννης Πανταζόπουλος.

Printed Athens ART Weekend

Το Printed Athens ART Weekend επιστρέφει για 4η φορά το φθινόπωρο, μετατρέποντας τη Δημοτική Αγορά Κυψέλης σε ανοιχτό εργαστήριο σύγχρονης δημιουργίας και οπτικής κουλτούρας. Πάνω από 60 καλλιτέχνες και δημιουργοί από την Ελλάδα παρουσιάζουν έργα που εκτείνονται στο design, την εικονογράφηση, τη μεταξοτυπία, το streetwear και την ανεξάρτητη εκδοτική σκηνή.

Η εκδήλωση περιλαμβάνει χειροποίητες εκτυπώσεις, χαρακτικά, αφίσες, art prints, συλλεκτικά αντικείμενα και σύγχρονες τυπογραφικές εφαρμογές. Οι επισκέπτες μπορούν να γνωρίσουν τους δημιουργούς και να παρακολουθήσουν τη δημιουργική διαδικασία σε πραγματικό χρόνο. Εικαστική επιμέλεια: Petros Voulgaris.

Έκθεση Γλυπτικής 2026 του Επιμελητηρίου Εικαστικών Τεχνών Ελλάδος

Η Έκθεση  Γλυπτικής 2026 διοργανώνεται από το Επιμελητήριο Εικαστικών Τεχνών Ελλάδος (Ε.Ε.Τ.Ε.) σε συνεργασία με την Εφορεία Γλυπτικής και θα φιλοξενηθεί στο Βυζαντινό και Χριστιανικό Μουσείο (Β.Χ.Μ.).

Η ετήσια αυτή έκθεση πραγματοποιείται για ένατη συνεχή χρονιά, με ελεύθερο θέμα, και παρουσιάζει 91  γλυπτά μεσαίων διαστάσεων, δημιουργίες της τελευταίας δεκαπενταετίας από 85 γλύπτες. Η επιλογή των έργων έγινε από την αιρετή Επιτροπή Κατάταξης και Κρίσης, μετά από ανοιχτή πρόσκληση προς τα μέλη του Ε.Ε.Τ.Ε. Η έκθεση προσφέρει τη δυνατότητα στους επισκέπτες να γνωρίσουν τη σύγχρονη  γλυπτική στον φυσικό της χώρο, ενώ διατίθενται δωρεάν κατάλογος, πρόσκληση και αφίσα.