ΗΠΑ: Εκτέλεση δια τυφεκισμού σε ζωντανή μετάδοση του δράστη της επίθεσης στο Φορτ Χουντ

Αξιωματούχος του υπουργείου Άμυνας δήλωσε στο BBC ότι η εκτέλεση του Νιντάλ Χασάν, ο οποίος σκότωσε 13 άοπλους Αμερικανούς στρατιώτες στο Φορτ Χουντ το 2009, θα μεταδοθεί ζωντανά μέσω livestream.

Αυτό σημαίνει ότι θα είναι η πρώτη δημόσια εκτέλεση στις ΗΠΑ εδώ και σχεδόν έναν αιώνα. Η απόφαση για τη ζωντανή μετάδοσή της είναι «πρωτοφανής στη σύγχρονη εποχή» και κινείται σε «αβέβαιο νομικό έδαφος», δήλωσε ο Τζον Μιλς, δικηγόρος που εκπροσωπεί θανατοποινίτες.

«Θα διασφαλίσουμε ότι ο κόσμος θα μπορεί να την παρακολουθήσει, ότι θα είναι δημόσια», δήλωσε από την πλευρά του ο υπουργός Πολέμου, Πιτ Χέγκσεθ. «Ο κόσμος πρέπει να καταλάβει ότι τέτοιου είδους πράξεις έχουν σοβαρές συνέπειες».

Το Πεντάγωνο είχε ανακοινώσει νωρίτερα αυτή την εβδομάδα ότι θα προχωρούσε στην εκτέλεση του Χασάν, στην πρώτη στρατιωτική εκτέλεση στις ΗΠΑ εδώ και περισσότερα από 60 χρόνια.

Ο Χέγκσεθ δήλωσε, σε συνέντευξή του στο συντηρητικό τηλεοπτικό δίκτυο Real America’s Voice, ότι ο Χασάν «θα βρεθεί μπροστά σε εκτελεστικό απόσπασμα στρατιωτών. Όπως ακριβώς πρέπει».

Όταν ρωτήθηκε αν ο Χασάν είχε διατυπώσει κάποια τελευταία επιθυμία ή αν είχε επικοινωνήσει με τον πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ, ο Χέγκσεθ απάντησε: «Δεν με ενδιαφέρει. Θα τον δούμε στις 3 Δεκεμβρίου».

Ο εκπρόσωπος του Πενταγώνου, Σον Πάρνελ, είχε δηλώσει τη Δευτέρα ότι ο υπουργός Άμυνας εισηγήθηκε την εκτέλεση και ο Τραμπ την ενέκρινε.

Παρότι πέρυσι πραγματοποιήθηκαν περισσότερες από 2.700 εκτελέσεις σε 17 χώρες, μόνο δύο χώρες πραγματοποίησαν δημόσιες εκτελέσεις.

Σύμφωνα με τη Διεθνή Αμνηστία, το 2025 καταγράφηκαν 11 δημόσιες εκτελέσεις στο Ιράν και άλλες έξι στο Αφγανιστάν.

Η επίθεση στο Φορτ Χουντ και η εκτέλεση της 3ης Δεκεμβρίου

Η εκτέλεση έχει προγραμματιστεί να πραγματοποιηθεί στις 3 Δεκεμβρίου, στο Φορτ Χουντ του Τέξας, όπως ανακοίνωσε την Τρίτη ο υπουργός Στρατού των ΗΠΑ. Θα είναι η πρώτη στρατιωτική εκτέλεση διά τυφεκισμού μετά το τέλος του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου.

Ο Χασάν, ψυχίατρος του αμερικανικού στρατού με καταγωγή από τη Βιρτζίνια, παραδέχθηκε στο δικαστήριο ότι ήταν ο δράστης της πιο πολύνεκρης επίθεσης που έχει σημειωθεί ποτέ σε αμερικανική στρατιωτική βάση εκτός πολεμικών επιχειρήσεων.

Η επίθεση σημειώθηκε στις 5 Νοεμβρίου 2009, σε ένα πολυσύχναστο ιατρικό κτίριο, όπου στρατιώτες που επρόκειτο να αναπτυχθούν σε αποστολές περίμεναν να υποβληθούν σε ιατρικές εξετάσεις και εμβολιασμούς.

Στο δικαστήριο, ο Χασάν ζήτησε συγγνώμη για «τυχόν λάθη». Κατά τη διάρκεια της δίκης του από στρατοδικείο το 2013, δήλωσε ότι πίστευε πως προστάτευε τους μουσουλμάνους και τους Ταλιμπάν στο Αφγανιστάν.

Σύμφωνα με τη στρατιωτική νομοθεσία, μια στρατιωτική εκτέλεση απαιτεί την έγκριση του προέδρου των ΗΠΑ. Προϋποθέτει επίσης έλεγχο της υπόθεσης σε δεύτερο βαθμό, κατά τον οποίο ανώτερο δικαστήριο εξετάζει την απόφαση, καθώς και οριστική κρίση για τη νομιμότητά της, προκειμένου να προχωρήσει.

Ο Μιλς επισήμανε ότι η διαδικασία εξέτασης των ένδικων μέσων στην υπόθεση Χασάν δεν έχει ολοκληρωθεί και ότι ο καταδικασμένος είναι πιθανό να ζητήσει επανεξέταση της καταδίκης και της ποινής του από ομοσπονδιακό δικαστήριο, κάτι που πιθανότατα θα οδηγούσε σε αναστολή της εκτέλεσης.

Για τον λόγο αυτό, ο Μιλς δήλωσε ότι θα εκπλησσόταν αν η εκτέλεση πραγματοποιούνταν τελικά.

«Η επιδίωξη να μεταδοθεί ζωντανά μια εκτέλεση διά τυφεκισμού δεν είναι τίποτε περισσότερο από μια προσπάθεια της κυβέρνησης Τραμπ να προσελκύσει την προσοχή και είναι απίθανο να πραγματοποιηθεί, πόσο μάλλον να αποδώσει έστω και κατ’ ελάχιστον δικαιοσύνη», πρόσθεσε.

Ο Γιουτζίν Ρ. Φίντελ, επισκέπτης λέκτορας στη Νομική Σχολή του Γέιλ, χαρακτήρισε την απόφαση «πραγματικά ατυχή».

«Η ζωντανή μετάδοση μιας εκτέλεσης παραπέμπει στον Μεσαίωνα. Κατά κάποιον τρόπο, ως κοινωνία έχουμε αφήσει τέτοιες πρακτικές πολύ πίσω μας. Τουλάχιστον αυτό πίστευα μέχρι σήμερα», δήλωσε.

Ο Φίντελ εκτίμησε ότι, αν ο Χασάν κινηθεί νομικά, «οι διαδικασίες θα διαρκέσουν χρόνια» και «πολύ περισσότερο από τη θητεία του προέδρου Τραμπ στον Λευκό Οίκο».

Μια πρωτοφανής ζωντανή μετάδοση

Ορισμένες αμερικανικές πολιτείες απαιτούν κάποια μορφή δημόσιας παρακολούθησης των εκτελέσεων. Σε πολλές πολιτείες είναι υποχρεωτική η παρουσία δημοσιογράφων, ενώ ο άνθρωπος που πρόκειται να εκτελεστεί μπορεί να προσκαλέσει συγκεκριμένα πρόσωπα. Άλλες πολιτείες επιτρέπουν επίσης σε απλούς πολίτες να δηλώσουν εθελοντικά συμμετοχή ως μάρτυρες της διαδικασίας.

Ωστόσο, «δεν έχει υπάρξει ποτέ εκτέλεση που να μεταδόθηκε ζωντανά μέσω διαδικτύου», δήλωσε η Ντέμπορα Ντένο, καθηγήτρια Νομικής στο Πανεπιστήμιο Φόρνταμ, η οποία έχει μελετήσει τις μεθόδους εκτέλεσης στις ΗΠΑ.

Η Ντένο επισήμανε ότι υπάρχουν σημαντικά ζητήματα που πρέπει να εξεταστούν σχετικά με μια ζωντανή μετάδοση, όπως το αν θα επιτρέπεται η παρακολούθηση μόνο σε ενηλίκους και αν η μετάδοση θα παραβίαζε τους κανονισμούς της διαδικτυακής πλατφόρμας που θα τη φιλοξενούσε.

Προς το παρόν, δεν είναι σαφές πού θα είναι διαθέσιμη η ζωντανή μετάδοση. Οι περισσότερες μεγάλες πλατφόρμες κοινωνικής δικτύωσης εφαρμόζουν κανόνες που απαγορεύουν ή περιορίζουν τη ζωντανή μετάδοση σκληρού οπτικοακουστικού περιεχομένου.

Η Meta, το YouTube, το TikTok και το X, οι πλέον γνωστές και ευρέως χρησιμοποιούμενες διαδικτυακές πλατφόρμες με δυνατότητα ζωντανής μετάδοσης βίντεο, έχουν θεσπίσει απαγορεύσεις όχι μόνο για βίαιες εικόνες και βίντεο, αλλά και για περιεχόμενο που απεικονίζει τον θάνατο ανθρώπων.

Η στάση του Τραμπ απέναντι στη θανατική ποινή

Σύμφωνα με τα στοιχεία της Διεθνούς Αμνηστίας, οι χώρες με τον μεγαλύτερο αριθμό εκτελέσεων πέρυσι ήταν, κατά σειρά, η Κίνα, το Ιράν, η Σαουδική Αραβία, η Υεμένη και οι ΗΠΑ.

Παρότι ο Τραμπ δεν έχει ταχθεί ποτέ δημοσίως υπέρ των δημόσιων εκτελέσεων, υποστηρίζει εδώ και δεκαετίες τη θανατική ποινή.

Το 1989, για παράδειγμα, δημοσίευσε μεγάλες διαφημιστικές καταχωρίσεις στους New York Times, ζητώντας την εκτέλεση των πέντε ανδρών που έγιναν γνωστοί ως «Central Park Five». Οι πέντε είχαν καταδικαστεί για βιασμό και επίθεση, αλλά αργότερα απαλλάχθηκαν από τις κατηγορίες.

Ο Τραμπ έχει καταδικάσει στο παρελθόν τις δημόσιες εκτελέσεις στο Ιράν, ενώ είχε επικαλεστεί το ενδεχόμενο η ιρανική κυβέρνηση να σκοτώσει διαδηλωτές ως πιθανή δικαιολογία για στρατιωτική επέμβαση, πριν επιτεθεί στη χώρα νωρίτερα φέτος.

Η ομοσπονδιακή κυβέρνηση των ΗΠΑ δεν είχε πραγματοποιήσει καμία εκτέλεση επί 17 χρόνια, μέχρι το τελευταίο έτος της πρώτης προεδρικής θητείας του Τραμπ, όταν προχώρησε σε ένα κύμα 13 εκτελέσεων.

Με την επιστροφή του στην εξουσία, τον Ιανουάριο του 2025, ο Τραμπ ανέτρεψε αμέσως το μορατόριουμ στις ομοσπονδιακές εκτελέσεις που είχε επιβάλει ο προκάτοχός του, Τζο Μπάιντεν, και υπέγραψε εκτελεστικό διάταγμα με στόχο την «αποκατάσταση» της θανατικής ποινής και την «προστασία της δημόσιας ασφάλειας».

Οι τελευταίες στρατιωτικές εκτελέσεις στις ΗΠΑ

Η τελευταία στρατιωτική εκτέλεση στις ΗΠΑ πραγματοποιήθηκε το 1961, όταν ένας στρατιώτης του αμερικανικού στρατού απαγχονίστηκε, αφού είχε καταδικαστεί για τον βιασμό ενός 11χρονου κοριτσιού από την Αυστρία.

Η εκτέλεση είχε εγκριθεί από τον τότε πρόεδρο Ντουάιτ Αϊζενχάουερ και πραγματοποιήθηκε παρά το αίτημα της οικογένειας του θύματος προς τον διάδοχό του, Τζον Φ. Κένεντι, να απονείμει χάρη στον καταδικασμένο.

Η τελευταία στρατιωτική εκτέλεση διά τυφεκισμού πραγματοποιήθηκε τον Ιανουάριο του 1945, όταν ο Έντι Σλόβικ, ένας νεαρός λιποτάκτης του αμερικανικού στρατού, εκτελέστηκε κατά τους τελευταίους μήνες του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου.