Χρήματα ΤΑΑ: Καταγγελία για φωτογραφικό διαγωνισμό για χιονοδρομικό κέντρο

Τον προβληματικό τρόπο με τον οποίο χειρίστηκαν κρατικοί φορείς τα διαθέσιμα ευρωπαϊκά κεφάλαια του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας αλλά και τις μεθόδους που πολλές φορές μετέρχονται στις αναθέσεις δημοσίως έργων, αποκαλύπτει υπόθεση έργου που φέρνει στο φως της δημοσιότητας το NEWS 24/7.

Πριν από πέντε και πλέον χρόνια, στις 25 Μαϊου του 2021 η οικονομική επιτροπή Περιφέρειας συνεδριάζει για να εγκρίνει, μεταξύ άλλων, πρόταση για τη χρηματοδότηση έργου βελτίωσης και εκσυγχρονισμού χιονοδρομικού κέντρου της ευρύτερης περιοχής.

Μεταξύ των έργων άμεσης προτεραιότητας που προτείνονταν ήταν η αντικατάσταση του κεντρικού lift του χιονοδρομικού με εναέριο σταθερού 4θέσιο αναβατήρα μεταφορικής ικανότητας 1800 σκιέρ, εγκατάσταση συστήματος τεχνητής χιόνωσης, διαπλάτυνση του χώρου στάθμευσης, κατασκευή κόμβου σύνδεσης με την Εθνική οδό καθώς και κατασκευή νέων πιστών και επιμήκυνση των υφιστάμενων.

Ο συνολικός προϋπολογισμός έργων της Α’ φάσης υπολογιζόταν σε 6.500.000 ευρώ.

Στις 4 Μαϊου του 2026, και αφού βρίσκεται σε πλήρη εξέλιξη η διανομή των κεφαλαίων του ΤΑΑ, αντιπρόσωπος Ευρωπαίου κατασκευαστή αναβατήρων καλείται από την Αναπτυξιακή Εταιρία της Περιφέρειας για να υποβάλλει προσφορά κατασκευής εναερίου τετραθεσίου σταθερής σύμπλεξης 4ων θέσεων αναβατήρα. Η προσφορά αποτιμάται στα 6.100.000 ευρώ.

Προσοχή όμως: Συνοδεύει την προσφορά του με παρατηρήσεις που κάνουν λόγο για εξόφθαλμη πρόκριση στοιχείων συγκεκριμένης (ανταγωνίστριας) εταιρίας, στοιχεία που αποτυπώνονται στην τεχνική έκθεση που συνόδευε το αίτημα της αναπτυξιακής για οικονομική προσφορά.

Συγκεκριμένα, τονίζεται ότι ο διαγωνισμός προδιαγράφει τόσο χαρακτηριστικά τον εξοπλισμό όσο και το προσωπικό που χρησιμοποιεί η συγκεκριμένη εταιρία και “φωτογραφίζει” μέχρι και την εγκατεστημένη γερανογέφυρα του συνεργείου της.

Τονίζεται, επίσης, ότι έχει προδιαγραφεί ως κριτήριο επιλογής αναδόχου η ύπαρξη εγκαταστάσεων και ο χρόνος απόκρισης σε περίπτωση βλάβης οι 2 ώρες όταν με τη χρήση GPS ο χρόνος από τις εγκαταστάσεις της συγκεκριμένης εταιρίας ως το χιονοδρομικό κέντρο καθορίζεται σε 1 ώρα και 58 λεπτά!

Πρέπει να τονιστεί ότι ο συντάκτης της διακήρυξης περιγράφει στο παράρτημα τεχνικά στοιχεία και χαρακτηριστικά συγκεκριμένης ξένης εταιρίας που στην Ελλάδα αντιπροσωπεύει κατ’ αποκλειστικότητα η εταιρία που διεκδικεί το έργο.

Οι παρατηρήσεις καταλήγουν ως εξής: “Η δε φωτογραφικότητά της θέτει υποψίες ως προς τη διαφάνεια και την πρόκριση του υγειούς ανταγωνισμού και μάλιστα σ’ ένα έργο με τόσο περιορισμένο αριθμό κατασκευών” αλλά και ότι “το παράρτημα της διακήρυξης μπορεί να χαρακτηριστεί και ως διαφημιστικό φυλλάδιο της εν λόγο εταιρίας”. 

Στις 5 Μαϊου του 2026 αντιπρόσωπος του Ευρωπαίου κατασκευαστή υποβάλλει στην Περιφέρεια συγκεκριμένη προσφορά εναερίου τετραθεσίου σταθερής σύμπλεξης αναβατήρα δυναμικότητας 1.800 ατ/ώρα. Η προσφορά αποτιμάται στα 6.100.000 ευρώ. Οι παραπάνω επιφυλάξεις τίθενται με τις ίδιες λεπτομερειακές διατυπώσεις στα υπόψιν του Περιφερειάρχη.

Όλα τα παραπάνω αγνοούνται και στις 3 Σεπτεμβρίου 2026 δημοσιεύεται ο διαγωνισμός με τις τεχνικές προδιαγραφές που καταγγέλλουν ως φωτογραφικούς.

Στις 7 Σεπτεμβρίου ζητείται παροχή τεχνικών διευκρινίσεων αλλά και πρόσβαση σε στοιχεία του διοικητικού φακέλου του έργου.

Θίγεται, επίσης, και το πολύ σημαντικό ζήτημα της μεταβολής του οικονομικού αντικειμένου. Όπως τονίζεται ενώ στην σχετική απόφαση του 2021 ο προϋπολογισμός για το νέο τετραθέσιο με αποσυμπλεκόμενο αναβατήρα προσδιορίζεται στα 3.280.000 ευρώ, στη διακήρυξη 5/2026 φτάνει στα 8.900.000 ευρώ αυξημένη κατά 173%. Γίνεται, μεταξύ άλλων, λόγος για τη μεταβολή της απαιτούμενης μεταφορικής ικανότητας από 1800 σε 1400 άτομα την ώρα, μείωση κατά 22%.

Είναι χαρακτηριστικό το γεγονός ότι στην έγκριση του 2021, γίνεται μνεία ότι η μεταφορική ικανότητα των 1.800 ατόμων ανά ώρα δεν καλύπτει τις ανάγκες του χιονοδρομικού αλλά το κόστος αναβατήρα, τύπου αποσυπλεκόμενου (με ικανότητα άνω των 2.500 ατόμων ανά ώρα) δεν επιλέγεται γιατί είναι οικονομικά πολύ υψηλή.

Το 2025 όμως το χιονοδρομικό κέντρο Ανηλίου εγκαθιστά αναβατήρα, αποσυμπλεκόμενο, 6 θέσεων και 3.000 ατόμων, δηλαδή αυτόν που απέρριψε το περιφερειακό συμβούλιο με κόστος 8,49 εκ ευρώ, 510 χιλιάδες ευρώ πιο φτηνά από το εγκεκριμένο ποσό των 8,9 εκ ευρώ για την εγκατάσταση του αναβατήρα τεσσάρων θέσεων σταθερό και 1.400 ατόμων.

Στις 25 Σεπτεμβρίου στις αιτιάσεις παντά η Διεύθυνση Τεχνικών Υπηρεσιών της Περιφέρειας που έχει προκηρύξει το έργο.

Η απάντηση είναι γενικόλογη. Σύμφωνα μ’ αυτήν, τα υποβληθέντα ερωτήματα δεν συνιστούν αιτήματα συμπληρωματικών πληροφοριών ή διευκρινήσεων κατά την έννοια του άρθρου 67 του Ν 4412/2016.

Επίσης τονίζεται ότι περαιτέρω ζητήματα που αφορούν τη νομιμότητα, την αναλογικότητα ή τη συμβατότητα των όρων της Διακήρυξης και των τεχνικών προδιαγραφών με τις διατάξεις του Ν 4412/2016 εξετάζονται στο πλαίσιο των προβλεπόμενων διαδικασιών έννομης προστασίας του ίδιου νόμου και όχι μέσω της διαδικασίας παροχής διευκρινήσεων επί των εγγραφών της σύμβασης.

Ετσι, συμπεραίνεται ότι δεν προκύπτει ανάγκη παροχής περαιτέρω διευκρινίσεων οι οποίες τελικά ουδέποτε δίνονται.

Αναφορά στην Εθνική Αρχή Διαφάνειας

Για το ζήτημα, η θιγόμενη εταιρία έχει υποβάλλει αναφορά στην Εθνική Αρχή Διαφάνειας.

Στην αναφορά γίνεται λόγος για συγκεκριμένα έγγραφα που δημιουργούν ερωτήματα σχετικά με τη διαμόρφωση του φυσικού και οικονομικού αντικειμένου του έργου ενώ θίγεται το ζήτημα της φωτογραφικότητας.

Στους λόγους που δικαιολογούν, κατά τη γνώμη της εταιρίας που καταθέτει την αναφορά, ανεξάρτητο έλεγχο περιγράφεται και η διαφορά της μεταβολής του οικονομικού αντικειμένου.

Η απάντηση στην αναφορά αναμένεται.