Σχέδιο Προμηθεύς: Η νύχτα που η δημοκρατία μπορούσε ακόμη να σωθεί

Αθήνα, Απρίλιος του 1967. Η δημοκρατία μετρά τις τελευταίες της ώρες, αλλά κανείς δεν γνωρίζει ακόμη τι πρόκειται να συμβεί. Μια ομάδα νέων ανθρώπων αποκτά στα χέρια της στοιχεία για το πραξικόπημα που ετοιμάζεται. Και ξαφνικά βρίσκεται αντιμέτωπη με ένα αμείλικτο δίλημμα: μέχρι πού μπορεί να φτάσει κανείς για να υπερασπιστεί τη δημοκρατία;

Μπορεί η βία να γίνει μέσο αντίστασης απέναντι στη βία που έρχεται;

Με αφετηρία τις παραμονές της δικτατορίας των συνταγματαρχών, ο Γιώργος Αδαμαντιάδης στήνει στο «Σχέδιο Προμηθεύς» μια πολιτική τραγωδία για την ευθύνη, τον φόβο και το τίμημα της επιλογής. Ένα έργο που δεν ενδιαφέρεται τόσο για όσα γνωρίζουμε σήμερα ότι συνέβησαν, όσο για όσα αγνοούσαν εκείνοι που έζησαν τις τελευταίες ώρες πριν από την καταστροφή. Γιατί είναι εύκολο να κρίνεις την Ιστορία εκ των υστέρων. Το δύσκολο είναι να αποφασίσεις τι θα κάνεις τη στιγμή που αυτή γράφεται.

Μετά την περσινή του παρουσίαση, το «Σχέδιο Προμηθεύς» επιστρέφει για δεύτερη χρονιά στο Θέατρο Καλλιρρόης, από τη Δευτέρα 12 Οκτωβρίου, για περιορισμένο αριθμό παραστάσεων. Μια παράσταση που αναμετριέται με ένα διαχρονικό και βαθιά πολιτικό ερώτημα: όταν η δημοκρατία απειλείται, πού τελειώνει η ηθική της αντίστασης και πού αρχίζει η ευθύνη για τις πράξεις μας;

“Δεν θυμάμαι να αποφασίσαμε ποτέ ότι θα φτιάξουμε θεατρική ομάδα. Κάναμε μια παράσταση. Μετά άλλη μία. Μετά, για κάποιο λόγο, συνεχίσαμε. Η διαδρομή μας ξεκίνησε το 2018 με το MUTE. Το 2019 ήρθαν Τα Μπάσταρδα του Σίσυφου, μαζί και το όνομα της ομάδας, το οποίο όταν είσαι νεότερος ακούγεται εξαιρετικό. Μετά όμως μεγαλώνεις και πρέπει να τηλεφωνείς σε θέατρα λέγοντας «καλησπέρα σας, είμαι από τα Μπάσταρδα του Σίσυφου»… Αλλά πλέον είναι αργά. Ακολούθησαν το Ανάθεμα το 2021, το Disorder το 2024 και πέρυσι το Σχέδιο Προμηθεύς” αναφέρει στο NEWS 24/7 ο Γιώργος Αδαμαντιάδης. 

Και συνεχίζει: “Αν υπάρχει κάτι που συνδέει όλα αυτά τα έργα, μάλλον είναι ότι μας αρέσει να μπλέκουμε με θέματα από την ιστορία που δεν έχουν εύκολη απάντηση. Γιατί εμείς έχουμε την πολυτέλεια να κοιτάμε προς τα πίσω. Ξέρουμε τι έγινε, ποιος επικράτησε, τι ακολούθησε. Οι άνθρωποι που βρίσκονταν εκεί δεν είχαν ιδέα τι θα γίνει την επόμενη Τρίτη.

Κάπως έτσι γράφω κιόλας. Ξεκινάω συνήθως από μια συνθήκη και κάποιους χαρακτήρες που ξέρω ακριβώς τι θα κάνουν. Μετά αρχίζω να γράφω αλλά οι χαρακτήρες κάνουν του κεφαλιού τους κι έρχεται το χάος. Οι δικοί μου άνθρωποι επιμένουν να φτιάξω έναν πίνακα με τόξα χαρακτήρων και να τον βάλω στον τοίχο, ή να κολλήσω καρτελάκια με πράξεις και κορυφώσεις και τέτοια. Σε καμία περίπτωση. Πολλή γραφειοκρατία.

Στις πρόβες μας αποφεύγουμε την κουβεντούλα όπως ο διάολος το λιβάνι. Αν κάποιος πει «να κάτσουμε λίγο να μιλήσουμε για τη σκηνή;», αυτόματα δημιουργείται μια μικρή αμηχανία στον χώρο. Ακόμα και οι αναγνώσεις μας γίνονται χωρίς καρέκλες. Τι θα τις κάνουμε; Θα πιούμε καφέ; Η βασική μας μέθοδος είναι επιστημονική και λέγεται «ανέβα να το κάνουμε να δούμε». Αν μια σκηνή δεν λειτουργεί, δεν θα κάτσουμε μιάμιση ώρα να αναλύουμε το πρόβλημα.

Θα την ξανακάνουμε.
Και την ξανακάνουμε.
Και δεν δουλεύει.
Και την ξανακάνουμε.
Και πάλι δεν δουλεύει.
Και κάπου ακούγεται η φράση «μήπως να το συζητήσουμε;».
(Αμηχανία στον χώρο)
Και την ξανακάνουμε. Απλά αλλάζουμε τις προθέσεις μας.

Μας ενδιαφέρει πολύ περισσότερο να κάνουμε, παρά να συζητάμε τι θα κάνουμε. Έτσι κρατάμε την πρόβα καθαρά πρακτική. Πού βρίσκεσαι, πού θες να πας, γιατί πας, τι θέλεις κτλ. Τα fundamentals. Μπορεί να περάσουμε μισή ώρα για να βρούμε πώς θα έρθει τούμπα ένα τραπέζι και δέκα δευτερόλεπτα για να συζητήσουμε τι «συμβολίζει» το τραπέζι.

Οι πρόβες μας δεν ξεπερνούν σχεδόν ποτέ το τρίωρο. Όχι επειδή υπάρχει κάποια σπουδαία θεωρία για τα όρια της δημιουργικής συγκέντρωσης. Μετά το τρίωρο κουραζόμαστε και αρχίζουμε να συζητάμε χαζομάρες.

Ποιοι παίζουν που; Ποιες παραστάσεις συζητιούνται κι άλλα τέτοια. Μέσα σ’ αυτό το τρίωρο όμως δουλεύουμε πολύ. Άλλωστε το έργο έχει έρθει στην πρόβα για να αποκτήσει πόδια. Αν κάτι στο κείμενο δεν λειτουργεί, φεύγει χωρίς δεύτερη σκέψη. Αλλά πρώτα βεβαιωνόμαστε ότι φταίει το κείμενο και όχι εμείς που στεκόμαστε αμήχανα και το περιμένουμε να μας σώσει.

Αυτό που μας σώζει πάντα στο τέλος είναι ο Δημήτρης Λογοθέτης, που σχεδιάζει την αισθητική των παραστάσεων μέσα από τους φωτισμούς του και αποτελεί ένα επιστημονικό παράδοξο μέσα στην ομάδα, γιατί έχει υπομονή. Εμείς μπορεί να έχουμε αποφασίσει ότι «μια χαρά είναι, πάμε» και ο Δημήτρης να κοιτάζει ακόμα ένα φως. Το αλλάζει. Ξανακάνουμε τη σκηνή. Το ξαναλλάζει. Ξανακάνουμε τη σκηνή. Κάπου στην πέμπτη φορά καταλαβαίνουμε ότι αυτό που εμείς θεωρούσαμε επί δύο μήνες «μια χαρά», δεν ήταν καθόλου «μια χαρά» και ότι τελικά ο Δημήτρης είχε δίκιο. Προσπαθούμε να μην του το λέμε συχνά. Δεν θέλουμε να πάρουν τα μυαλά του αέρα.

Τώρα επιστρέφουμε για δεύτερη χρονιά με το Σχέδιο Προμηθεύς, ένα έργο για τις τελευταίες ώρες μια ομάδας ανθρώπων πριν πατήσει τις ελευθερίες τους η βρώμικη μπότα της χούντας. Γιατί μετά από καιρό είπαμε να κάνουμε επιτέλους κάτι ανάλαφρο. Κατά κάποιον τρόπο είναι και το prequel του Disorder. Μας ενδιαφέρει πολύ αυτή η συνομιλία των δύο έργων: πώς γεννιέται η πολιτική βία, αν μπορούμε να την ονομάσουμε έτσι, και κυρίως πώς ο καθένας καταφέρνει να φτιάξει μια ιστορία μέσα στην οποία ο ίδιος νομίζει πως έκανε ό,τι μπορούσε.

Σίγουρα δεν έχουμε κανένα μεγάλο καλλιτεχνικό μανιφέστο. Σκάβουμε συνεχώς για να βρούμε το χιούμορ για να μπορέσουμε να πλησιάσουμε τα πράγματα χωρίς να μετατρέψουμε το θέατρο σε μνημόσυνο. Και δεν θέλουμε να πούμε στους θεατές τι θα κάναμε εμείς στη θέση αυτών των ανθρώπων.
Μεταξύ μας, δεν έχω ιδέα τι θα κάναμε.
Και μάλλον αυτός είναι ένας από τους λόγους που συνεχίζουμε να κάνουμε παραστάσεις.
Μέχρι να το βρούμε, έχουμε πρόβα.
Τρεις ώρες.”

ΣΥΝΤΕΛΕΣΤΕΣ

Σκηνοθετική επιμέλεια: Γιάννης Ζαφείρης, Γιώργος Αδαμαντιάδης, Ειρήνη Κατσινούλα
Κείμενο: Γιώργος Αδαμαντιάδης
Σχεδιασμός φωτισμού: Δημήτρης Λογοθέτης
Sound design: Σταμάτης Σπυρόπουλος
Graphic design: Γιάννης Ζαφείρης
Παραγωγή: 14η ΜΕΡΑ
Επικοινωνία: Μαρίκα Αρβανιτοπούλου | Art Ensemble
Παίζουν: Γιώργος Χριστάκης, Ειρήνη Κατσινούλα, Κατερίνα Κυπραίου, Στέλιος Μοίρας, Αλεξάν Σαριγιάν, Γιώργος Αδαμαντιάδης, Κρίνα Δαλακλή
Φιλική συμμετοχή | Ηχογραφήσεις: Γιάννης Ζαφείρης, Στράτος Παπουτσάς, Ξενοφών Σάμιος, Βλάσσης Πολυχρονόπουλος, Αποστόλης Βογιατζής