“Πρωταθλητές” στην Ευρώπη στο εργασιακό άγχος οι Έλληνες – Ένας στους δύο “πνίγονται”

Η 10η Οκτωβρίου έχει καθιερωθεί από το 1992 ως Παγκόσμια Ημέρα Ψυχικής Υγείας. Μια ημέρα που, μεταξύ άλλων, αποτελεί σημαντική αφορμή για να στρέψουμε το βλέμμα σε μια βασική, αλλά συχνά παραγνωρισμένη, πτυχή της καθημερινότητάς μας: το αποτύπωμα της εργασίας στην ψυχική μας υγεία.

Και στην περίπτωση της Ελλάδας, τα στοιχεία είναι αποκαλυπτικά, –αλλά όχι μη αναμενόμενα. Σχεδόν ένας στους δύο εργαζόμενους/ες/α δηλώνει ότι έχει βιώσει στρες, άγχος ή κατάθλιψη που προκλήθηκαν ή επιδεινώθηκαν από τη δουλειά του, ποσοστό που φέρνει τη χώρα στην πρώτη θέση της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Συγκεκριμένα, σύμφωνα με τα στοιχεία της έρευνας OSH Pulse 2025 του Ευρωπαϊκού Οργανισμού για την Ασφάλεια και την Υγεία στην Εργασία (EU-OSHA), το ποσοστό ανέρχεται στο 49% – ίσως να περιμέναμε και περισσότερο.

Το αντίστοιχο ποσοστό στην ΕΕ ανέρχεται σε μόλις 29%, διαφορά 20 ποσοστιαίων μονάδων που αναδεικνύει το μέγεθος του προβλήματος στην ελληνική αγορά εργασίας.

Η έρευνα πραγματοποιήθηκε από τις 31 Μαρτίου έως τις 14 Απριλίου 2025, με τη συμμετοχή 25.688 εργαζομένων από τα 27 κράτη-μέλη της ΕΕ, εκ των οποίων 1.002 στην Ελλάδα. Τα αποτελέσματα βασίζονται στις απαντήσεις των ίδιων των εργαζομένων και όχι σε κλινικές διαγνώσεις ψυχικών διαταραχών.

Παράλληλα, σύμφωνα με τη νέα παγκόσμια έκθεση του Διεθνούς Οργανισμού Εργασίας, περισσότεροι από 840.000 άνθρωποι πεθαίνουν κάθε χρόνο από προβλήματα υγείας που συνδέονται με ψυχοκοινωνικούς κινδύνους, όπως οι πολλές ώρες εργασίας, η εργασιακή ανασφάλεια και η παρενόχληση στον χώρο εργασίας.

Η Ελλάδα στην κορυφή – Ποιες χώρες ακολουθούν

Η Ελλάδα καταλαμβάνει την πρώτη θέση στη σχετική κατάταξη, με τη Φινλανδία να ακολουθεί στο 45%. Κύπρος και Πολωνία βρίσκονται στο 41%, ενώ η Ισπανία καταγράφει ποσοστό 40%. 

Στον αντίποδα, τα χαμηλότερα ποσοστά εμφανίζονται στη Δανία (19%), στη Γερμανία (20%) και στη Βουλγαρία και τη Σλοβενία (21%).

Να πούμε εδώ πως οι διαφορές αυτές δεν σημαίνουν απαραίτητα ότι οι εργαζόμενοι στις χώρες με χαμηλότερα ποσοστά αντιμετωπίζουν λιγότερες ψυχικές διαταραχές συνολικά. Ο δείκτης αφορά ειδικά τα προβλήματα που οι συμμετέχοντες συνδέουν με την εργασία τους. 

Έχοντας αυτά υπόψιν, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ζήτησε από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να αναλάβει πρωτοβουλίες για την προστασία των εργαζομένων από το εργασιακό άγχος, την επαγγελματική εξουθένωση (burnout) και τους ψυχοκοινωνικούς κινδύνους στον χώρο εργασίας.

Με 413 ψήφους υπέρ, 210 κατά και 29 αποχές, οι ευρωβουλευτές ενέκριναν την Τρίτη (06/10) συστάσεις για τη διαμόρφωση νέου ευρωπαϊκού πλαισίου, το οποίο θα προβλέπει αυξημένες υποχρεώσεις για τους εργοδότες ως προς τη διασφάλιση της ψυχικής και σωματικής υγείας των εργαζομένων. Παράλληλα, ζητούν την επίσημη αναγνώριση των ασθενειών που προκαλούνται από εργασιακούς ψυχοκοινωνικούς κινδύνους ως επαγγελματικών ασθενειών.

Πίεση χρόνου και υπερβολικός φόρτος εργασίας

Ένα από τα πιο ανησυχητικά ευρήματα της έρευνας αφορά την καθημερινή πίεση που βιώνουν οι εργαζόμενοι.

Στην Ελλάδα, το 57% δηλώνει ότι εκτίθεται σε έντονη πίεση χρόνου ή υπερβολικό φόρτο εργασίας, έναντι 44% του ευρωπαϊκού μέσου όρου.

Παράλληλα, το 44% των Ελλήνων εργαζομένων θεωρεί ότι η προσπάθειά του δεν ανταμείβεται επαρκώς, είτε σε επίπεδο αποδοχών είτε ως προς την επαγγελματική εξέλιξη και την αναγνώριση της εργασίας του. Στην ΕΕ το αντίστοιχο ποσοστό είναι 34%.

Οι δυσκολίες δεν περιορίζονται στην πίεση της καθημερινότητας. Το 30% αναφέρει προβλήματα επικοινωνίας ή συνεργασίας στον χώρο εργασίας, ενώ το 23% δηλώνει ότι δεν διαθέτει επαρκή αυτονομία ή δυνατότητα επιρροής στον ρυθμό και στον τρόπο με τον οποίο εργάζεται.

Ακόμη, ένας στους πέντε εργαζόμενους στην Ελλάδα αναφέρει ότι έχει εκτεθεί σε βία ή λεκτική κακοποίηση από πελάτες, ασθενείς, μαθητές ή άλλα πρόσωπα με τα οποία έρχεται σε επαφή κατά την εργασία του. Το 11% δηλώνει ότι αντιμετωπίζει παρενόχληση ή εκφοβισμό.

Από την ψυχική πίεση στη σωματική εξάντληση

Η αρνητική επίδραση της εργασίας δεν περιορίζεται στην ψυχική υγεία.

Σύμφωνα με τα στοιχεία της ίδιας έρευνας, το 44% των εργαζομένων στην Ελλάδα ανέφερε γενικευμένη κόπωση που προκλήθηκε ή επιδεινώθηκε από τη δουλειά του, έναντι 37% στην ΕΕ.

Αντίστοιχα, το 43% ανέφερε πονοκεφάλους ή καταπόνηση των ματιών, ποσοστό που υπερβαίνει κατά οκτώ μονάδες τον ευρωπαϊκό μέσο όρο (35%).

Οι ειδικοί του EU-OSHA επισημαίνουν ότι η εργασιακή πίεση, οι υψηλές απαιτήσεις, η ανασφάλεια και η έλλειψη υποστήριξης συνδέονται με αυξημένο κίνδυνο προβλημάτων ψυχικής υγείας.

Επιστημονικές αναλύσεις του Οργανισμού αναδεικνύουν μάλιστα την πίεση χρόνου ως έναν από τους παράγοντες με την ισχυρότερη συσχέτιση με την επιβαρυμένη ψυχική υγεία των εργαζομένων.

Λιγότερη ψυχολογική υποστήριξη στους ελληνικούς χώρους εργασίας

Εξίσου σημαντικά είναι τα ευρήματα για τα μέτρα πρόληψης και υποστήριξης που προσφέρονται στους εργαζόμενους.

Μόλις το 26% των εργαζομένων στην Ελλάδα δηλώνει ότι έχει πρόσβαση σε συμβουλευτική ή ψυχολογική υποστήριξη μέσω της εργασίας του, όταν ο αντίστοιχος ευρωπαϊκός μέσος όρος φτάνει το 40%.

Ακόμη μεγαλύτερο είναι το χάσμα σε ό,τι αφορά την ενημέρωση και την εκπαίδευση για την ψυχική ευεξία και τη διαχείριση του στρες: μόλις 28% στην Ελλάδα, έναντι 53% στην ΕΕ.

Επίσης, το 39% αναφέρει ότι στον χώρο εργασίας του πραγματοποιούνται διαβουλεύσεις με τους εργαζόμενους για τους παράγοντες που προκαλούν στρες, έναντι 45% στον ευρωπαϊκό μέσο όρο.

Τα στοιχεία καταδεικνύουν ότι, παρότι οι Έλληνες εργαζόμενοι αναφέρουν συχνότερα προβλήματα που συνδέονται με την ψυχική υγεία, έχουν λιγότερη πρόσβαση σε ορισμένα βασικά μέτρα πρόληψης και υποστήριξης.