Σαουδική Αραβία: Η σιγή πριν τις επιθέσεις, που προκαλεί ερωτήματα

Η Σαουδική Αραβία σταμάτησε ξαφνικά να εκδίδει δημόσιες προειδοποιήσεις για επικείμενες στρατιωτικές επιθέσεις, μόλις λίγες ημέρες πριν από μια σειρά πολύνεκρων πληγμάτων στο αεροδρόμιο του Ριάντ, που στοίχισαν τη ζωή σε τουλάχιστον 18 ανθρώπους και προκάλεσαν τον τραυματισμό περισσότερων από 300.

Η κυβέρνηση δεν έχει δώσει καμία εξηγηση για την απουσία συναγερμού πριν από τις τέσσερις διαδοχικές επιθέσεις που συγκλόνισαν την πρωτεύουσα την περασμένη εβδομάδα.

Οι προειδοποιήσεις αυτές λειτουργούσαν ως υπενθύμιση της βίας που υπονομεύει τις προσπάθειες του βασιλείου να προβάλει μια εικόνα ηρεμίας στο εσωτερικό και στο εξωτερικό, εν μέσως του πολέμου με τους Χούθι.

Η απουσία τους κατά τη διάρκεια των χτυπημάτων στο αεροδρόμιο ήγειρε σοβαρά ερωτήματα για την τρωτότητα της Σαουδικής Αραβίας, αλλά και για την ικανότητά της να προστατεύσει κατοίκους και επισκέπτες, όπως δήλωσαν στο Reuters τέσσερις αξιωματούχοι, καθώς και αναλυτές.

Παράλληλα, η στάση αυτή αντανακλά την αγωνιώδη προσπάθεια του Ριάντ να διατηρήσει μια εικόνα κανονικότητας.

«Θέλουν και τα δύο: και να διεξάγουν στρατιωτικές επιχειρήσεις, και ταυτόχρονα να εκπέμπουν αίσθημα ασφάλειας στον πληθυσμό και στους ξένους συμμάχους», σχολιάζει ο Sultan Alamer, Σαουδάραβας ακαδημαϊκός με έδρα τις ΗΠΑ και ερευνητής στο Middle East Policy Council.

Η Πολιτική Προστασία της Σαουδικής Αραβίας -ο εθνικός μηχανισμός εκτάκτων αναγκών που υπάγεται στο Υπουργείο Εσωτερικών- και το γραφείο Τύπου της κυβέρνησης δεν απάντησαν σε γραπτά ερωτήματα για τους λόγους της σιωπής αυτής.

Πρόκειται για μια τακτική που, σύμφωνα με περιφερειακούς αναλυτές, εγκυμονεί τον κίνδυνο να φέρει τα αντίθετα αποτελέσματα, καθώς η παντελής απουσία ειδοποιήσεων επέτεινε την αβεβαιότητα στο εσωτερικό της χώρας.

Πριν μερικές ώρες, η Πολιτική Προστασία εξέδωσε τις πρώτες ειδοποιήσεις της μετά τις 29 Σεπτεμβρίου, προειδοποιώντας για πιθανές απειλές στο Ριάντ και σε νότιες πόλεις. Δεν κατέστη δυνατό να διευκρινιστεί αν η επαναφορά των συναγερμών ήταν αντίδραση στις επιθέσεις στο αεροδρόμιο, ενώ η κυβέρνηση δεν ανταποκρίθηκε σε αίτημα για σχολιασμό.

Σιγή στο σύστημα συναγερμού

Όλες οι χώρες του Κόλπου έχουν βρεθεί στο στόχαστρο ιρανικών drones και πυραύλων από την έναρξη της σύρραξης ΗΠΑ-Ιράν τον Φεβρουάριο, όμως η διαχείριση της δημόσιας ενημέρωσης διαφέρει από κράτος σε κράτος.

Το Υπουργείο Εσωτερικών του Κατάρ αποστέλλει ειδοποιήσεις στα κινητά τηλέφωνα σχεδόν πριν από κάθε επίθεση, όπως συνέβη και τον Ιούλιο, συνιστώντας στους πολίτες να παραμείνουν σε εσωτερικούς χώρους. Το Μπαχρέιν και το Κουβέιτ ενεργοποιούν επανειλημμένα σειρήνες καλώντας το κοινό σε καταφύγια.

Η Σαουδική Αραβία ξεκίνησε να εκπέμπει ειδοποιήσεις κινδύνου στα κινητά και στα social media μέσω ενός εθνικού συστήματος έγκαιρης προειδοποίησης τον Μάιο. Όμως, παρά την κλιμάκωση των επιθέσεων από τους Χούθι, το σύστημα σίγησε.

Η τελευταία προειδοποίηση πριν από το μπαράζ της περασμένης εβδομάδας δημοσιεύθηκε στις 29 Σεπτεμβρίου για τη νότια επαρχία Ναζράν.

Αντιθέτως, οι αρχές συνέχισαν να εκδίδουν προειδοποιήσεις για επικίνδυνα καιρικά φαινόμενα, όπως βροχές και πλημμύρες μέχρι και χθες, Δευτέρα. Την ίδια μέρα, υπενθύμισαν στους πολίτες την απαγόρευση δημοσιοποίησης εικόνων ή πληροφοριών για αναχαιτίσεις και σημεία πτώσης, βάσει νομοθεσίας που θεσπίστηκε τον Μάρτιο.

Πριν από τα πλήγματα στο αεροδρόμιο, αξιωματούχοι συμμαχικής δυτικής κυβέρνησης ρώτησαν τις σαουδαραβικές αρχές γιατί σταμάτησαν οι συναγερμοί, σύμφωνα με δύο πηγές με άμεση γνώση του θέματος.

Η απάντηση που δόθηκε ήταν ότι οι ειδοποιήσεις προκαλούσαν μεγάλη αναστάτωση και ότι πολλοί πολίτες διαμαρτύρονταν επειδή ξυπνούσαν μέσα στη νύχτα.

Ο πρώην πρέσβης των ΗΠΑ στη Σαουδική Αραβία, Michael Ratney, σημείωσε ότι το Ριάντ προσπάθησε να ισορροπήσει ανάμεσα στην ενημέρωση και την αποφυγή της παράλυσης, αλλά κατέληξε να ενισχύει την ανασφάλεια.

«Η προσέγγισή τους αντικατοπτρίζει το αδιέξοδο στο οποίο βρίσκονται: πρέπει να απαντήσουν στους Χούθι, αλλά δεν θέλουν αυτό να προκαλέσει κοινωνική αναταραχή. Ωστόσο, η απουσία προειδοποιήσεων γεννά ακριβώς τον εκνευρισμό που πασχίζουν να αποφύγουν», τόνισε.

Νέος συναγερμός απειλής

Ο Ali Shihabi, Σαουδάραβας αναλυτής προσκείμενος στην κυβέρνηση, επισήμανε ότι με ή χωρίς προειδοποιήσεις, το βασίλειο δυσκολεύεται να προστατεύσει το σύνολο των υποδομών του λόγω της έκτασής του.

«Στη Σαουδική Αραβία υπάρχουν αμέτρητοι στόχοι: αεροδρόμια, αγωγοί, πετρελαϊκές εγκαταστάσεις. Απλά δεν υπάρχει αρκετή κάλυψη, ούτε επαρκή συστήματα Patriot και συστοιχίες αναχαίτισης για να καλύψουν τα πάντα ταυτόχρονα», ανέφερε χαρακτηριστικά στο Reuters, προσθέτοντας πως οι ανάγκες αεράμυνας της χώρας είναι ανεξάντλητες.

Παρά τις επιθέσεις, η Σαουδική Αραβία διοργάνωσε κανονικά τη Δευτέρα διεθνές συνέδριο, αν και ηγετικά στελέχη του πετρελαϊκού τομέα ακύρωσαν τη συμμετοχή τους.

Στο Παγκόσμιο Συνέδριο Ενέργειας στο Ριάντ, ο πρίγκιπας Abdulaziz bin Salman, υπουργός Ενέργειας και αδελφός του πρίγκιπα διαδόχου, εμφανίστηκε αποφασιστικός, αναγνωρίζοντας τους κινδύνους αλλά ξεκαθαρίζοντας ότι τα οικονομικά σχέδια συνεχίζονται.

Ευχαρίστησε όσους ταξίδεψαν, σημειώνοντας πως «γνωρίζετε ότι αυτή η χώρα είναι ασφαλής», συμπληρώνοντας όμως ότι «η συγκέντρωσή μας εδώ δεν σημαίνει πως ο κίνδυνος εξαφανίστηκε».

Αν και δεν υπήρξαν δημόσιες προειδοποιήσεις μέχρι τη Δευτέρα, το Ριάντ δέχθηκε περίπου δώδεκα επιθέσεις μέσα στον μήνα, σύμφωνα με Δυτικούς αξιωματούχους.

Στο ίδιο διάστημα, δυτικές πρεσβείες εξέδιδαν εσωτερικούς συναγερμούς για το προσωπικό τους, βασισμένους σε πληροφορίες των αμερικανικών και δυτικών μυστικών υπηρεσιών αλλά και των σαουδαραβικών αρχών.

Οι ειδοποιήσεις αυτές περιλάμβαναν προειδοποιήσεις κατά τα πρώτα δύο χτυπήματα στο αεροδρόμιο την περασμένη εβδομάδα. Ωστόσο, ακόμη και οι διπλωματικές αποστολές δεν έλαβαν καμία εσωτερική ενημέρωση πριν από τη φονική επίθεση του Σαββάτου.

Την Κυριακή, η κρατική τηλεόραση της Σαουδικής Αραβίας έδωσε στη δημοσιότητα βίντεο από το χτύπημα του Σαββάτου.

Οι εικόνες καταγράφουν ταξιδιώτες στον τερματικό σταθμό. Δεκάδες άνθρωποι περιμένουν στην ουρά για επιβίβαση, άλλοι κάθονται κοιτώντας τις οθόνες των κινητών τους. Και ξαφνικά, μια πορτοκαλί λάμψη σκίζει τον αέρα – η στιγμή που ο πύραυλος βρήκε τον στόχο του.