Ανήλικοι στα social media: Νομοσχέδιο – φιάσκο προωθεί στην Βουλή το Μαξίμου

Τις προϋποθέσεις ενός μεγάλου φιάσκου φαίνεται πως συγκεντρώνει η νομοθετική πρωτοβουλία της κυβέρνησης για τους περιορισμούς πρόσβασης σε ανήλικους έως 15 ετών σε πλατφόρμες και social media.

Αυτό προέκυψε από την πρώτη και εξόχως αποκαλύπτική συζήτηση του σχετικού νομοσχεδίου που ξεκίνησε στην Επιτροπή Δημόσιας Διοίκησης, Δημόσιας Τάξης και Δικαιοσύνης της Βουλής.

Το νομοσχέδιο – του οποίου η επεξεργασία στην αρμόδια διαρκή επιτροπή συνεχίζεται- υποστήριξαν οι υπουργοί Άκης Σκέρτσος (Επικρατείας) και Δημήτρης Παπαστεργίου (Ψηφιακής Διακυβέρνησης). Δίχως όμως να μπορέσουν να δώσουν απαντήσεις στην έντονη κριτική που ασκήθηκε από την αντιπολίτευση. Τόσο για τον επικοινωνιακό – προεκλογικό χαρακτήρα του νομοσχεδίου, όσο και για τα αναπάντητα ερωτήματα που προκύπτουν σχετικά με την εφαρμογή του.

Η κριτική της αντιπολίτευσης

Εκπροσωπώντας το ΠΑΣΟΚ ο Στέφανος Παραστατίδης τόνισε ότι «η Κυβέρνηση σπεύδει να περάσει και να προβάλει αυτή τη ρύθμιση, επειδή θέλει ενόψει των εκλογών να εμφανιστεί ότι έβαλε τάξη και προστάτευσε τα παιδιά». Συνέχισε λέγοντας πως «η σπουδή αυτή, υπηρετεί και μια μικροκομματική προεκλογική σκοπιμότητα. Η Κυβέρνηση, παρουσιάζει ως ώριμη και αποτελεσματική λύση ένα μέτρο του οποίου η διεθνής εφαρμογή μόλις αρχίζει, ενώ ακόμη και τα δικά της συνοδευτικά κείμενα αναγνωρίζουν ότι υπάρχουν παρακάμψεις, κίνδυνοι μετακίνησης σε λιγότερο ασφαλείς υπηρεσίες και ανάγκη αξιολόγησης».

Διευκρίνισε πάντως ότι «αυτή σκοπιμότητα, δεν αναιρεί την πραγματική ανάγκη προστασίας των παιδιών. Υπάρχει πραγματική ανάγκη προστασίας των παιδιών. Εξηγεί όμως γιατί, η Κυβέρνηση βιάζεται να πιστωθεί πολιτικά μία λύση πριν, που στην πράξη θα αποδειχθεί ίσως ένα ακόμη κυβερνητικό φιάσκο κατά την εφαρμογή της». Κατέληξε λέγοντας ότι «η Κυβέρνηση, πρέπει να αναμετρηθεί με τις συγκεκριμένες αντιρρήσεις, να τεκμηριώσει την αναλογικότητα της επιλογής της και να διορθώσει το νομοσχέδιο. Τα παιδιά χρειάζονται ασφαλείς ψηφιακούς χώρους και ουσιαστικά εφόδια για να κατακτούν την αυτονομία τους, με δικαιώματα, δημόσιες υποδομές και ουσιαστική συμμετοχή στις αποφάσεις. Αυτή είναι η ευθύνη που έχουμε απέναντί τους».

Σοβαρά προβλήματα στην εφαρμογή του νόμου αλλά και ανέγγιχτο τον πυρήνα του προβλήματος διαπίστωσε η Βιβή Δάγκα εκ μέρους του ΚΚΕ. Επισήμανε ότι «αυτή η κυβερνητική απαγόρευση πρόσβασης των παιδιών κάτω των 15 ετών στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, παρουσιάζεται κατά τη γνώμη μας υποκριτικά και προκλητικά ως αποφασιστικό βήμα για την προστασία τους. Γιατί πίσω από αυτές τις διακηρύξεις, παραμένει ανέγγιχτο το βασικό πρόβλημα που είναι η ίδια η λειτουργία αυτών των ψηφιακών μονοπωλίων που μετατρέπουν το χρόνο, την προσοχή, τα προσωπικά δεδομένα εκατομμυρίων ανθρώπων ακόμα και παιδιών, σε πηγή των κερδών». Πρόσθεσε ότι «υπάρχουν ορισμένα ερωτήματα σε σχέση με τις νομοθετικές ρυθμίσεις που φέρνετε. Πως σκοπεύετε να εφαρμόσετε την επιβεβαίωση ηλικίας που δεν απαντάται  από τα υλικά τα οποία μας στείλατε συμπληρωματικά για τη σημερινή συζήτηση».

Αντίστοιχα η Έλενα Ακρίτα από την πλευρά του ΣΥΡΙΖΑ σημείωσε ότι «παραμένουν ουσιαστικά ερωτήματα. Με ποιες μεθόδους, πρώτον, επαληθεύεται η ηλικία; Πώς θα ελέγχεται, η συμμόρφωση της κάθε πλατφόρμας; Ποιες ακριβώς υπηρεσίες υπάγονται στην απαγόρευση. Τι θα συμβεί με τους ήδη υπάρχοντες λογαριασμούς και κυρίως με ποιες διαδικασίες και κυρώσεις θα αντιμετωπίζεται η μη συμμόρφωση μιας πολυεθνικής εταιρείας;».

Κυβερνητικές παραδοχές

Τις ενστάσεις της αντιπολίτευσης επιβεβαίωσε σε σημαντικό βαθμό ο υπουργός Ψηφιακής Διακυβέρνησης, Δημήτρης Παπαστεργίου. Παραδέχθηκε ότι ενός ευρωπαϊκού πλαισίου «καμία χώρα δεν μπορεί να εισάγει μεμονωμένες υποχρεώσεις στην αγορά, στις πλατφόρμες σε οποιονδήποτε τρίτο φορέα».

Επισήμανε πως το νομοθετικό πλαίσιο του Digital Duty of Care (DAC) είναι η μόνη νομική βάση η οποία υφίσταται. Σημείωσε ότι δίνει «τη δυνατότητα σε κράτη- μέλη να θέσουν όριο ψηφιακής ενηλικίωσης. Εκεί λοιπόν ερχόμαστε και κουμπώνουμε στα δεκαπέντε έτη».

Είπε επίσης ότι «δεν θα μπορούσε μεμονωμένα ένα κράτος -μέλος την ώρα αυτή όσο ακόμα το  EUKidsAct είναι υπό συζήτηση να θέσει μια τέτοια μεμονωμένη υποχρέωση. Εδώ είμαστε και πάμε να το νομοθετήσουμε όταν με το καλό και η Ευρώπη το ψηφίσει. Όμως το δίλημμα που μπαίνει και κλείνω με  αυτό είναι τελικά θα περιμένουμε ένα δύο χρόνια ακόμα την Ευρώπη χάνοντας ακόμα κάποιες γενιές οι οποίες θα μείνουν εκεί ελεύθερες να παρακολουθούν οτιδήποτε οι πλατφόρμες του σερβίρουν  ή θα πάρουμε τα μέτρα μας όσο αυστηρά κι αν είναι; Τεχνικά προφανώς  χωράει πολύ συζήτηση, για το πώς δεν παρακάμπτεται το όριο ηλικίας».

Επιμένει το Μαξίμου

Την ουσία όμως των κυβερνητικών προθέσεων επιβεβαίωσε με την παρέμβασή του ο υπουργός Επικρατείας Άκης Σκέρτσος. Ως ο κατεξοχήν εκπρόσωπος του Μεγάρου Μαξίμου εμφανίστηκε στην Επιτροπή Δημόσιας Διοίκησης, Δημόσιας Τάξης και Δικαιοσύνης προκειμένου να στηρίξει το νομοθέτημα, καταδεικνύοντας έτσι τον προεκλογικό του χαρακτήρα.

Ο υπουργός Επικρατείας επισήμανε γενικόλογα ότι «πρέπει να δούμε την μεγάλη εικόνα και να μην σταθούμε στις λεπτομέρειες. Και η μεγάλη εικόνα είναι η ανάγκη αντιμετώπιση του προβλήματος του ψηφιακού εθισμού των παιδιών μας, όπως αυτό καταγράφεται και από διεθνείς έγκυρους επιστημονικούς φορείς, και η προστασία της ψυχικής τους υγείας».

Τόνισε πως το νομοσχέδιο «την θέσπιση ενός ορίου ηλικίας 15 ετών σε εθνικό επίπεδο, το οποίο επιτρέπει η ευρωπαϊκή νομοθεσία, και την πρόβλεψη για την εφαρμογή πρόσφορων τεχνολογικών λύσεων για την ταυτοποίηση της ηλικίας». Αναγνώρισε όμως τα ζητήματα που προκύπτουν λέγοντας πως «πράγματι δεν υπάρχει βιολογικός διακόπτης για την ωρίμανση των παιδιών και σε καμία περίπτωση κανένας δεν λέει ότι η χρήση των ψηφιακών κοινωνικών δικτύων οδηγεί νομοτελειακά όλα τα παιδιά σε ψηφιακό εθισμό».

Παράλληλα όμως εκτίμησε ότι «υπάρχουν όμως καταγραφές που δείχνουν ότι, τουλάχιστον, ένα στα πέντε παιδιά αντιμετωπίζει πρόβλημα. Αυτό σημαίνει ότι δεν πρέπει να πάρουμε πρωτοβουλία; Ή θεωρούμε ότι όταν νομοθετούμε μία απαγόρευση ή μία κύρωση θα έχουμε το 100% της συμμόρφωσης; Καταφέραμε να εξαλείψουμε τις δολοφονίες, τους βιασμούς, τις κλοπές; Όχι. Είναι μία διαρκής μάχη. Αυτό δεν σημαίνει ότι επειδή μία λύση που προτείνεται δεν θα πετύχει το 100% της συμμόρφωσης, δεν είναι αναγκαία»

Τέλος επικαλέστηκε τα…προβλήματα που υπάρχουν στην παιδεία. Αποδίδοντας στα social media προβλήματα της εκπαίδευσης που η αντιπολίτευση αποδίδει στην έλλειψη προγραμματισμού, την ελλιπή χρηματοδότηση και το αναχρονιστικό νομοθετικό πλαίσιο για την παιδεία. Χαρακτηριστικά επισήμανε πως «όλα, μα όλα τα συστήματα του κόσμου, ως προς την αξιολόγηση, υποχωρούν ως προς τις μαθητικές επιδόσεις σε κρίσιμα γνωστικά πεδία και συνδέουν αυτή την υποχώρηση με την επίδραση της τεχνολογίας»!