Ιράν: 23χρονη καταδικάστηκε σε θάνατο λόγω ανάρτησης στα social media

Οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων κρούουν τον κώδωνα του κινδύνου για τον αυξανόμενο αριθμό εκτελέσεων στο Ιράν, μετά τις πληροφορίες ότι η 23χρονη Νατζμέ Αμινί καταδικάστηκε σε θάνατο για βλασφημία εξαιτίας ανάρτησής της στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης.

Η Αμινί, φοιτήτρια λογιστικής, κρατείται στις φυλακές Βακιλαμπάντ, στην πόλη Μασχάντ, στο βορειοανατολικό Ιράν. Σε δύο υποθέσεις οι οποίες εκδικάστηκαν ξεχωριστά, της επιβλήθηκαν ποινές κάθειρξης άνω των 12 ετών και θανάτου.

Πηγή προσκείμενη στην οικογένεια της Αμινί δήλωσε στην οργάνωση Human Rights Activists in Iran (HRAI), με έδρα τις ΗΠΑ, ότι η νεαρή γυναίκα καταδικάστηκε σε θάνατο με την κατηγορία του «sab ol-nabi», δηλαδή της προσβολής του Προφήτη.

Στη δεύτερη υπόθεση, η Αμινί καταδικάστηκε σε κάθειρξη 12 ετών, έξι μηνών και μίας ημέρας, με κατηγορίες που περιλαμβάνουν ενέργειες κατά της εθνικής ασφάλειας και διάδοση προπαγάνδας κατά του καθεστώτος.

Η Αμινί συνελήφθη από τις δυνάμεις ασφαλείας κατά τη διάρκεια των πανεθνικών διαδηλώσεων του Ιανουαρίου, οι οποίες καταπνίγηκαν με αιματηρή καταστολή. Σύμφωνα με αναφορές, χιλιάδες άνθρωποι σκοτώθηκαν, ενώ το ειδησεογραφικό πρακτορείο Hrana, που συνδέεται με την HRAI, ανέφερε ότι περισσότεροι από 50.000 άνθρωποι συνελήφθησαν.

Σε ηχητικό μήνυμα που δημοσιοποιήθηκε από τη φυλακή τον περασμένο μήνα, η Αμινί απηύθυνε έκκληση για διεθνή παρέμβαση, καλώντας τον ΟΗΕ, δικηγόρους και οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων να διερευνήσουν την υπόθεσή της.

«Δεν θέλω σήμερα να παρουσιάσω τον εαυτό μου ως ηρωίδα. Θέλω μόνο ένα πράγμα: να γίνετε η φωνή μου», είπε, σύμφωνα με τον Guardian.

«Είμαι ένα αθώο νεαρό κορίτσι, με τόσες ελπίδες και όνειρα», ανέφερε η Αμινί. «Έχω γονείς που με περιμένουν. Μια οικογένεια που κάθε βράδυ ξενυχτά με τον φόβο ότι μπορεί να με χάσει».

Πάνω από 600 εκτελέσεις από την αρχή του έτους

Οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων προειδοποιούν ότι οι ιρανικές αρχές χρησιμοποιούν ολοένα και περισσότερο τη θανατική ποινή για να καλλιεργήσουν κλίμα φόβου και να καταστείλουν κάθε μορφή διαφωνίας.

Σύμφωνα με την οργάνωση Iran Human Rights (IHRNGO), με έδρα το Όσλο, περισσότερες από 600 εκτελέσεις έχουν ήδη πραγματοποιηθεί φέτος.

Ο διευθυντής της οργάνωσης, Μαχμούντ Αμιρί-Μογκαντάμ, δήλωσε ότι η υπόθεση της Αμινί πρέπει να αντιμετωπιστεί ως σοβαρή προειδοποίηση.

«Η καταδίκη μιας νεαρής γυναίκας σε θάνατο για όσα δημοσίευσε στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης ενέχει τον κίνδυνο να καταστεί φυσιολογική η επιβολή της θανατικής ποινής για την ειρηνική έκφραση απόψεων και να διευρυνθούν ακόμη περισσότερο τα όρια εφαρμογής της», δήλωσε.

Ο Αμιρί-Μογκαντάμ πρόσθεσε ότι οι ιρανικές αρχές δοκιμάζουν τα «όρια ανοχής» της διεθνούς κοινότητας απέναντι στη θανατική ποινή. «Εάν η διεθνής κοινότητα δεν αντιδράσει αποφασιστικά τώρα, υποθέσεις όπως αυτή θα μπορούσαν να γίνουν πολύ συχνότερες», προειδοποίησε.

Σύμφωνα με το άρθρο 262 του Ισλαμικού Ποινικού Κώδικα του Ιράν, η προσβολή του Προφήτη Μωάμεθ ή σεβαστών προσωπικοτήτων του σιιτικού Ισλάμ τιμωρείται με θάνατο.

Ωστόσο, το άρθρο 263 προβλέπει εξαιρέσεις για δηλώσεις που έγιναν υπό την επήρεια μέθης ή χωρίς πρόθεση, αν και οι παραβάτες ενδέχεται, υπό ορισμένες προϋποθέσεις, να τιμωρηθούν με έως και 74 μαστιγώσεις.

Σύμφωνα με την ιρανική εφημερίδα Khorasan, η οποία επιβεβαίωσε τη δικαστική διαδικασία, η Αμινί δήλωσε στο δικαστήριο ότι είχε δημοσιεύσει τα επίμαχα σχόλια ενώ βρισκόταν σε κατάσταση παραισθήσεων, αφού είχε καταναλώσει παραισθησιογόνα μανιτάρια μαζί με φίλους της. Η υπεράσπισή της υποστήριξε ότι επρόκειτο για «λεκτικό ολίσθημα».

Ο δικαστής που προήδρευε της διαδικασίας απέρριψε τον ισχυρισμό της, φέρεται μάλιστα να τη ρώτησε:

«Γιατί, στην ίδια κατάσταση παραισθήσεων, δεν προσβάλατε άλλα πρόσωπα ή αντιπάλους του καθεστώτος, όπως η Αμερική και το Ισραήλ;»

Η θανατική καταδίκη της Αμινί δεν είναι τελεσίδικη και μπορεί ακόμη να προσβληθεί με έφεση ενώπιον του Ανώτατου Δικαστηρίου του Ιράν.

Η καταδίκη της φοιτήτριας έρχεται σε μια περίοδο κατά την οποία Ιρανοί βουλευτές επιδιώκουν να ποινικοποιήσουν την επικοινωνία με όλα τα ξένα μέσα ενημέρωσης, συμπεριλαμβανομένων αναρτήσεων στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης που θεωρείται ότι χρηματοδοτούνται από άλλη χώρα.

“Φοβάμαι να δημοσιεύσω οτιδήποτε στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης”

Η 24χρονη Ελνάζ*, η οποία συμμετείχε στις διαδηλώσεις στην Τεχεράνη τον Ιανουάριο και συνελήφθη εξαιτίας αναρτήσεων στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, στο αποκορύφωμα του πολέμου τον Μάρτιο, δήλωσε ότι ζει με τον διαρκή φόβο της παρακολούθησης.

«Με συνέλαβαν παρόλο που ο λογαριασμός μου στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης ήταν ιδιωτικός. Υπάρχει αυτή η διαρκής δυσπιστία, αυτή η αίσθηση ότι κάποιος με παρακολουθεί συνεχώς, ακόμη και όταν είμαι μόνη στο δωμάτιό μου.

»Φοβάμαι να δημοσιεύσω οτιδήποτε στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης… Αλλά, έπειτα από όλα όσα μας έχουν κάνει να περάσουμε, έχουμε πραγματικά κάτι άλλο να χάσουμε; Μπορούν να μας σκοτώσουν ακόμη κι αν δεν δημοσιεύσουμε τίποτα στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης».

Παρότι οι εκτελέσεις στο Ιράν έχουν αυξηθεί κατακόρυφα τα τελευταία χρόνια, φτάνοντας στο υψηλότερο επίπεδο των τελευταίων τριών δεκαετιών, οι θανατικές καταδίκες για βλασφημία παραμένουν σχετικά σπάνιες.

Η τελευταία καταγεγραμμένη περίπτωση ήταν στις 8 Μαΐου 2023, όταν ο Γιουσέφ Μεχράντ και ο Σαντρολάχ Φαζελί-Ζαρέ εκτελέστηκαν, αφού κρίθηκαν ένοχοι για αδικήματα που σχετίζονταν με βλασφημία και συνδέονταν με τη δραστηριότητά τους στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης.