Στην ΕΕ το “μπαλάκι” για τον ΕΦΚ στη βενζίνη

“Όλη η Γαλατία βρίσκεται υπό ρωμαϊκή κατοχή… Όλη; Όχι! Ένα χωριό ανυπότακτων Γαλατών αντιστέκεται ακόμη και θα αντιστέκεται για πάντα στους εισβολείς”. Η φράση αυτή βάζει τον αναγνώστη στον κόσμο του θρυλικού κόμικ “Αστερίξ” και από εκεί προέρχεται η έκφραση “το μικρό γαλατικό χωριό” για κάθε μικρή εστία ηρωικής αντίστασης σε έναν ισχυρό “κατακτητή”.

Με μία παραπομπή λοιπόν στη συγκεκριμένη έκφραση, ο πρωθυπουργός, Κυριάκος Μητσοτάκης, θέλησε χθες να στείλει ένα μήνυμα στους ψηφοφόρους, στον απόηχο των ανακοινώσεων για το πετρέλαιο θέρμανσης και εν όψει της σημερινής Συνόδου Κορυφής της ΕΕ, στο επίκεντρο της οποίας θα βρεθεί η ενεργειακή κρίση.

“Κάθε ένταση και χτύπημα σε Ορμούζ και Ουκρανία δημιουργούν μια μεγάλη αναταραχή και ένα σπιράλ αυξήσεων σε πετρέλαιο – φυσικό αέριο και διεθνή πληθωρισμό και υψηλό κόστος ζωής. Καμία χώρα δεν είναι απομονωμένο «Γαλατικό Χωριό», μακριά από την παγκόσμια καταιγίδα”, σχολίασε με νόημα ο πρωθυπουργός.

Τόνισε επίσης ότι: “Καμιά εθνική ρύθμιση δεν μπορεί να αντιμετωπίσει μία διεθνή επίθεση”, προαναγγέλοντας ότι αυτό το μήνυμα θα μεταφέρει στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο. Το μήνυμα όμως αυτό απευθύνεται σε δεύτερο επίπεδο και στους Έλληνες πολίτες. Καθώς παρά την τριπλή επιδότηση σε πετρέλαιο θέρμανσης και καύσιμα κίνησης, ο κλοιός της ακρίβειας εξακολουθεί να σφίγγει ασφυκτικά τα νοικοκυριά.

Ουσιαστικά η κυβέρνηση διαμηνύει στους πολίτες πως έχει εξαντλήσει όλα τα περιθώρια χωρίς να θέσει σε κίνδυνο τη δημοσιονομική σταθερότητα και από εκεί και πέρα… τα παράπονα στις Βρυξέλλες.

Χαμηλές προσδοκίες για πρόσθετη ευελιξία

Η κυβέρνηση έχει ήδη πετάξει το μπαλάκι στην ΕΕ για μείωση του ΕΦΚ στα καύσιμα, παρότι στη βενζίνη θεωρητικά υπάρχει περιθώριο μείωσης δεδομένου ότι στην Ελλάδα η φορολογία είναι σημαντικά υψηλότερη από το κατώτατο ευρωπαϊκό όριο. Ωστόσο καθώς ήδη η χώρα μας έχει αγγίξει την οροφή δαπανών, ο πρωθυπουργός έχει ζητήσει με επιστολή του προς την πρόεδρο της Κομισιόν, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, πρόσθετη δημοσιονομική ευελιξία, προκειμένου να βγει ο δύσκολος (ενεργειακά και πολιτικά) χειμώνας.

Αντίστοιχο αίτημα έχει υποβάλλει και η Ιταλία. Ωστόσο φρένο στο ελληνικό και ιταλικό αίτημα έχει βάλει ήδη στο Eurogroup πριν από μία εβδομάδα ο επίτροπος Οικονομίας, Βλάντις Ντομπρόβσκις, σχολιάζοντας χαρακτηριστικά ότι: “Δεν μπορούμε να προσθέτουμε συνεχώς νέες ευελιξίες.” Ο υπουργός Οικονομικών και πρόεδρος του Eurogroup, Κυριάκος Πιερρακάκης, παραδέχθηκε ότι ορισμένοι συνάδελφοι του υπουργοί εξέφρασαν επιφυλάξεις, ενώ άλλοι είδαν θετικά τις ελληνοϊταλικές προτάσεις.

Η ΕΕ αναζητεί και πάλι μία δύσκολη ισορροπία

Με άλλα λόγια για χώρες κυρίως της κεντρικής και βόρειας Ευρώπης οι δημοσιονομικοί κανόνες παραμένουν “ευαγγέλιο”. Ειδικά εν μέσω μίας νέας κρίσης στις αγορές ομολόγων, οι οποίες μάλιστα έχουν αρχίσει να διαχωρίζουν τα κράτη- μέλη της ΕΕ σε ασφαλείς και ευάλωτες, ενώ ισχυρές πιέσεις καταγράφονται στα κρατικά ομόλογα της Γαλλίας. Στις χώρες της κεντρικής και βόρειας Ευρώπης είναι όμως που καλπάζει η ακροδεξιά, πατώντας ειδικά στη Γερμανία πάνω στην ενεργειακή κρίση.

Για άλλη μία φορά λοιπόν η ΕΕ αναζητεί μία δύσκολη ισορροπία μεταξύ δημοσιονομικής σταθερότητας και προστασίας των πολιτών. Πάντως, ο έμπειρος αντιπρόεδρος της κυβέρνησης, Κωστής Χατζηδάκης, δεν φάνηκε χθες αισιόδοξος πως αυτή η ισορροπία θα βρεθεί στη Σύνοδο Κορυφής που ξεκινά σήμερα. 

Εκτίμησε ειδικότερα ότι αν οι εξελίξεις γίνουν πολύ αρνητικές και η ΕΕ κάποια στιγμή θα υιοθετήσει διαφορετικές πολιτικές προκειμένου οι παρεμβάσεις μην παραβιάζουν τους δημοσιονομικούς κανόνες. «Κάτι παρόμοιο, αλλά μικρότερης έκτασης, με τις παρεμβάσεις που έγιναν την περίοδο του κορονοϊού με τη ρήτρα διαφυγής», εξήγησε. Διαβεβαίωσε πάντως ότι από πλευράς της ελληνικής κυβέρνησης: “Η στήριξη θα συνεχιστεί για όσο καιρό θα υπάρχει πρόβλημα. Έχουμε κρατήσει χρήματα στην άκρη γιατί ξέρουμε ότι έχουμε μπροστά μας έναν βαρύ ενεργειακά χειμώνα”. 

“Δεν αρκεί να σβήνουμε τα φώτα”

Ειδικά μία μείωση του ΕΦΚ στη βενζίνη φαίνεται πως “σκοντάφτει” στην “αλλεργία” των Βρυξελλών σε οριζόντια μέτρα. Ο κ.Ντομπρόβσκις έχει διαμηνύσει ότι τα όποια μέτρα θα πρέπει να είναι στοχευμένα και προειδοποίησε ότι οριζόντια μέτρα όχι μόνο θα είχαν υψηλό δημοσιονομικό κόστος, αλλά θα αύξαναν τη ζήτηση και άρα τις τιμές ενέργειας.

Ενώ μάλιστα οι πολίτες της Ευρώπης αναστενάζουν κάτω από το βάρος της ακρίβειας, η Κομισιόν προτείνει στα κράτη μέλη… να σβήνουν τα φώτα σε δημόσιους χώρους για να εξοικονομήσουν ενέργεια.

 “Δεν αρκούν οι απλές εκκλήσεις να σβήνουμε τα φώτα και να μην καταναλώνουμε βενζίνη”, σχολίασε καυστικά ο κ.Μητσοτάκης. Έδειξε επίσης την πρόθεση να επιμείνει στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο ότι για την αναγκαία στήριξη των νοικοκυριών και επιχειρήσεων προϋπόθεση είναι παραπάνω δημοσιονομική ευελιξία. Μίλησε όμως για στοχευμένα μέτρα, ενώ τόνισε ότι θα πρέπει να στηριχθεί και η ευρωπαϊκή βιομηχανία και ναυτιλία.

Κυβερνητικές πηγές έλεγαν ειδικότερα ότι ο πρωθυπουργός αναμένεται να τονίσει στη Σύνοδο Κορυφής της ΕΕ  ότι προτεραιότητα πρέπει να είναι η μείωση των τιμών της ενέργειας και η αναζήτηση τρόπων στοχευμένης και προσωρινής στήριξης νοικοκυριών και επιχειρήσεων -ιδιαίτερα των μικρομεσαίων- ενόψει ενός δύσκολου χειμώνα. Πάντοτε όμως στα πλαίσια της διατήρησης της δημοσιονομικής σταθερότητας και βιωσιμότητας, καθώς οι αγορές παραμένουν νευρικές.

“Πάρτε αποφάσεις για να κλείσει ο δρόμος στην ακροδεξιά”, το επιχείρημα Μητσοτάκη

Ο πρωθυπουργός φαίνεται πως θα προσπαθήσει να πείσει τους ηγέτες των χωρών της κεντρικής και βόρειας Ευρώπης με το επιχείρημα πως μόνο δραστικά μέτρα κατά της ενεργειακής κρίσης θα ανακόψουν την άνοδο της Ακροδεξιάς.

“Στην Ευρώπη πρέπει να πάρουμε αποφάσεις και να απαντήσουμε ενιαία στις γεωπολιτικές ανακατατάξεις και στο κύμα πληθωρισμού και ακρίβειας. Μία απάντηση που θα φέρει χειροπιαστό αποτέλεσμα – μόνο αυτό μπορεί να κλείσει τον δρόμο στον αδιέξοδο λαϊκισμό και στα άκρα κάθε είδους”, δήλωσε χαρακτηριστικά χθες από τη Λάρισα ο κ.Μητσοτάκης. Και μπορεί ο πρωθυπουργός να έβαλε μία νότα “θεωρίας δύο άκρων” στη δήλωση αυτή, αλλά είναι προφανές ότι στους Ευρωπαίους εταίρους θα θέσει τον κίνδυνο της άκρας δεξιάς για να τους πείσει να αλλάξουν πολιτική στάση.

Και ο ίδιος ο κ.Μητσοτάκης πάντως έχει αλλάξει εδώ και καιρό τη δική του στάση όσον αφορά ειδικότερα στην “πράσινη μετάβαση”, η οποία έχει κοστίσει πολιτικά στη Νέα Δημοκρατία, ιδίως στη δυτική Μακεδονία. Αναμένεται λοιπόν, σύμφωνα με πληροφορίες, να επαναλάβει καταρχάς τη σημασία της ολοκλήρωσης της Ευρωπαϊκής Αγοράς Ενέργειας και των ενεργειακών διασυνδέσεων. Ωστόσο, θα τονίσει, απαιτούνται και πιο μεσοπρόθεσμα μέτρα που να ανταποκρίνονται στη δύσκολη συγκυρία.

Σύμφωνα με τις ίδιες πηγές ο πρωθυπουργός αναμένεται επίσης να τονίσει ότι η πράσινη μετάβαση είναι ένας μακροπρόθεσμος στόχος και αυτή τη στιγμή απαιτείται η Ευρώπη να επανεξετάσει τις απόψεις της για την ενεργειακή ασφάλεια και να προσαρμόσει ανάλογα την πολιτική της.

Δεδομένου δε ότι η κλιματική πολιτική της ΕΕ διαμορφώθηκε σε μια περίοδο σχετικά χαμηλού ενεργειακού κόστους, ο κ.Μητσοτάκης θα καλέσει τους εταίρους να αναρωτηθούν εαν σε μια συγκυρία υψηλού πληθωρισμού η Ευρώπη μπορεί να αντέξει το υψηλό ενεργειακό κόστος για την βιομηχανία της, την πράσινη μετάβαση  και την τήρηση της δημοσιονομικής σταθερότητας ταυτόχρονα.

Η Ελλάδα δεν θα δεχθεί περικοπές στην ΚΑΠ

Στη συζήτηση για το Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο (ΠΔΠ), η οποία συνεχίζεται πλέον στη βάση του αναθεωρημένου Negobox που προετοίμασε η Ιρλανδική Προεδρία. η χώρα μας έχει τοποθετηθεί με σαφήνεια και ο κ. Μητσοτάκης αναμένται να είναι ξεκάθαρος και στη Σύνοδο Κορυφής.

“Οι αυξημένες φιλοδοξίες της Ένωσης δεν μπορούν να υπηρετηθούν με λιγότερους πόρους. Η ελληνική θέση είναι ότι απαιτείται ένας φιλόδοξος ευρωπαϊκός προϋπολογισμός που θα απαντά στις νέες προτεραιότητες, όπως η άμυνα, η ασφάλεια, η έρευνα και η καινοτομία –οι νέες όμως αυτές προτεραιότητες δεν μπορεί να χρηματοδοτηθούν σε βάρος της Πολιτικής Συνοχής και της ΚΑΠ”, ξεκαθαρίζουν από την κυβέρνηση.

Η Ελλάδα δεν θα δεχθεί περαιτέρω περικοπές σε αυτούς τους τομείς, ωστόσο, είναι ανοικτή στη συζήτηση για ένα νέο πακέτο ιδίων πόρων -έχει καταθέσει άλλωστε και σχετικές προτάσεις- εφόσον η κατανομή του κόστους δεν θα επιβαρύνει δυσανάλογα τις λιγότερο ανεπτυγμένες οικονομίες.

Ο πρωθυπουργός αναμένεται τέλος να τονίσει ότι η νέα ενεργειακή κρίση αναδεικνύει ακόμα πιο έντονα το κενό ανταγωνιστικότητας της ευρωπαϊκής οικονομίας και την ανάγκη μείωσης των κρίσιμων εξαρτήσεων της ΕΕ. Ο κ.Μητσοτάκης θα επιμείνει στην υλοποίηση των εκθέσεων Letta και Draghi, ενώ αναμένεται να επισημάνει ότι η πρόοδος στην υλοποίηση πρωτοβουλιών για την απλοποίηση της νομοθεσίας, και του «28ου καθεστώτος» δεν είναι ικανοποιητική.