Γαλλία: Απαγόρευση συγκεντρώσεων στη Μασσαλία – “Χάσαμε τον έλεγχο”, λέει ο ΥΠΕΣ

Τις διαδηλώσεις και τις δημόσιες συγκεντρώσεις από τις 12:00 μέχρι και τις 20:00 απαγόρευσαν οι Αρχές την Δευτέρα (19/10) στη Μασσαλία, την ώρα που η οργή ξεχειλίζει στη γαλλική κοινωνία.

Η Μασσαλία ήταν από τις πόλεις που βρέθηκαν στο επίκεντρο των θυελλωδών κινητοποιήσεων το προηγούμενο 48ωρο, με διαδηλωτές να εισβάλουν στο δημαρχείο, χτυπώντας την πόρτα με μπάρες ασφαλείας που αφαίρεσαν από τον δρόμο.

Παράλληλα, φοιτητές που κινητοποιήθηκαν σήμερα προκειμένου να εκφράσουν την “υποστήριξή” τους στο κίνημα των μαθητών λυκείου και να καταγγείλουν “την αστυνομική καταστολή” απέκλεισαν την πρόσβαση στο Λούβρο.

«Έιμαστε υπερήφανοι που σας ανακοινώνουμε ότι αποκλείουμε το μεγαλύτερο μουσείο του κόσμου», αναγράφεται σε φυλλάδιο που είδε το AFP και έχει τοιχοκολληθεί κοντά στο Λούβρο.

Σύμφωνα με τη διεύθυνση, η κινητοποίηση αυτή, που πραγματοποιείται από τους φοιτητές της Σχολής του Λούβρου, δεν έχει άμεση σχέση με το μουσείο, το οποίο δεν μπόρεσε να ανοίξει τις πύλες του κανονικά στις 09:00 (10:00 ώρα Ελλάδας). Η ημερομηνία συμπίπτει ωστόσο ακριβώς με την πρώτη επέτειο της θεαματικής διάρρηξης που βύθισε το μουσείο με τη μεγαλύτερη επισκεψιμότητα στον κόσμο, σε βαθιά κρίση.

Σύμφωνα με το συνδικάτο CGT, που υποστηρίζει τη δράση χωρίς να συμμετέχει σε αυτήν, το μουσείο θα παρέμενε κλειστό «τουλάχιστον μέχρι το μεσημέρι» (13:00 ώρα Ελλάδας).

Εδώ και έναν χρόνο, η πρόσβαση στο Λούβρο έχει διαταραχθεί επανειλημμένα από ένα απεργιακό κίνημα που γεννήθηκε μετά τη διάρρηξη της 19ης Οκτωβρίου 2025 και διεκδικεί καλύτερες συνθήκες εργασίας και απολαβές. Κατατεθειμένη τον Δεκέμβριο του 2025, η προειδοποίηση συνδικαλιστικών οργανώσεων για απεργία δεν έχει μέχρι τώρα αρθεί, ελλείψει τελικής συμφωνίας με το υπουργείο Πολιτισμού.

Ο υπουργός Εσωτερικών Λοράν Νουνιές αναμένεται το απόγευμα στη Μασσαλία, ο δήμαρχος της οποίας Μπενουά Παγιάν (αριστερά) κατήγγειλε ανεπάρκεια των δυνάμεων της τάξης που έχουν κινητοποιηθεί και χαρακτήρισε «τρέλες» τα στοιχεία της νομαρχίας που έκαναν λόγο για έως και 30.000 λεηλασίες. Ο Νουνιές δήλωσε ότι η αστυνομία «έχασε τον έλεγχο» των διαδηλώσεων σε ορισμένες πόλεις κατά τη διάρκεια του Σαββατοκύριακου.

Οι γαλλικές αρχές ανακοίνωσαν ότι την Κυριακή και τις πρώτες πρωινές ώρες της Δευτέρας πραγματοποιήθηκαν 350 συλλήψεις στο Παρίσι.

Η Γαλλία διανύει μία ιδιαίτερα δύσκολη περιόδο μετά το κύμα μαζικών διαδηλώσεων και βίαιων επεισοδίων του Σαββατοκύριακου, που ανέδειξε με τον πιο έντονο τρόπο τη συσσωρευμένη κοινωνική δυσαρέσκεια για το κόστος ζωής και ταυτόχρονα έφερε την κυβέρνηση αντιμέτωπη με σοβαρά ερωτήματα για τη διαχείριση της κρίσης.

Με τις προεδρικές εκλογές να απέχουν μόλις έξι μήνες, το Μέγαρο των Ηλυσίων επιχειρεί ταυτόχρονα να αποτιμήσει τις ζημιές, να στηρίξει τις επιχειρήσεις που επλήγησαν και να απαντήσει στις επικρίσεις για τον τρόπο με τον οποίο διαχειρίστηκε τις κινητοποιήσεις.

Η κυβέρνηση του Εμανουέλ Μακρόν, ήδη αποδυναμωμένη από την κοινωνική δυσαρέσκεια για το κόστος ζωής, τις πολύμηνες αντιδράσεις μαθητών και φοιτητών και τη δύσκολη μάχη για τον προϋπολογισμό, καλείται τώρα να δώσει απαντήσεις για τον τρόπο με τον οποίο διαχειρίστηκε τις μεγαλύτερες διαδηλώσεις των τελευταίων ετών.

Το Σάββατο εκατοντάδες χιλιάδες άνθρωποι κατέβηκαν στους δρόμους σε ολόκληρη τη χώρα, με το μεγαλύτερο μέρος των κινητοποιήσεων να εξελίσσεται ειρηνικά. Ωστόσο, σε Παρίσι, Λυών, Μασσαλία, Μπορντό, Λιμόζ και άλλες πόλεις, ομάδες διαδηλωτών συγκρούστηκαν με την αστυνομία.

Καταστήματα λεηλατήθηκαν, δημόσια κτίρια και οχήματα παραδόθηκαν στις φλόγες, ενώ οι δυνάμεις ασφαλείας έκαναν εκτεταμένη χρήση δακρυγόνων και προχώρησαν σε χιλιάδες προσαγωγές και συλλήψεις. Οι εικόνες από καμένες προσόψεις, σπασμένες βιτρίνες και οδομαχίες επισκίασαν σε μεγάλο βαθμό τη μαζικότητα των κινητοποιήσεων, μετατρέποντας το διήμερο σε μία από τις σοβαρότερες κρίσεις δημόσιας τάξης που έχει αντιμετωπίσει η Γαλλία τα τελευταία χρόνια.

Στις κινητοποιήσεις του Σαββάτου καταγράφηκε και ο θάνατος ενός διαδηλωτή στο Παρίσι, γεγονός που προσθέτει ακόμη μεγαλύτερη βαρύτητα στον απολογισμό των επεισοδίων. Σύμφωνα με το Reuters, που επικαλείται τις γαλλικές αρχές, ο άνδρας υπέστη καρδιακή ανακοπή κατά τη διάρκεια των διαδηλώσεων και κατέληξε, χωρίς μέχρι στιγμής να έχουν δημοσιοποιηθεί περισσότερες πληροφορίες για τις ακριβείς συνθήκες του θανάτου του.

Οι διαδηλώσεις για το κόστος ζωής προστίθενται στις κινητοποιήσεις των μαθητών, οι οποίοι εδώ και έναν μήνα διεκδικούν καλύτερες συνθήκες μάθησης, καθώς και στις δυσκολίες για την έγκριση του προϋπολογισμού, και όλα αυτά την ώρα που το δημόσιο χρέος της Γαλλίας εκτινάσσεται – παράγοντες που ρίχνουν βαριά σκιά στους τελευταίους μήνες της δεύτερης θητείας του Μακρόν.

Η Le Monde περιέγραψε την προσπάθεια των διοργανωτών ως μια «σύγκλιση αγώνων», με στόχο να ενωθούν διαφορετικές εστίες κοινωνικής δυσαρέσκειας σε ένα ενιαίο μέτωπο. Η κινητοποίηση δεν περιορίστηκε στην πρωτεύουσα: μεγάλες πορείες πραγματοποιήθηκαν σε πολλές πόλεις, μεταξύ άλλων στη Λυών, τη Μασσαλία, την Τουλούζη, τη Νάντη, τη Λιλ και το Μπορντό, γεγονός που ενισχύει την εικόνα ενός κινήματος με πανεθνική εμβέλεια.

Ο Μακρόν, που σπάει ρεκόρ αντιδημοφιλίας έπειτα από 10 χρόνια στην εξουσία, απευθύνθηκε χθες, Κυριακή, το βράδυ στους Γάλλους χωρίς ωστόσο να ανακοινώσει κάποιο συγκεκριμένο μέτρο, αλλά δηλώνοντας ότι αισθάνεται «οργή, ντροπή». «Όσοι επιδίωξαν να πλήξουν τη Δημοκρατία θα λογοδοτήσουν», υπογράμμισε.

Σε κατάσταση κρίσης η κυβέρνηση

Ο πρωθυπουργός Σεμπαστιάν Λεκορνί συγκαλεί, όπως γράφει η Le Monde, το πρωί της Δευτέρας διυπουργική ομάδα διαχείρισης κρίσεων, με τρεις βασικούς άξονες: «οικονομία και εμπόριο», «ασφάλιση» και «δικαστική παρακολούθηση».

Στόχος είναι αφενός να υπάρξει μια πρώτη συνολική αποτίμηση των ζημιών σε επιχειρήσεις και δημόσια περιουσία και αφετέρου να εξεταστεί πώς μπορούν να κινητοποιηθούν άμεσα οι μηχανισμοί αποζημίωσης και οικονομικής στήριξης.

Ξεχωριστή σύσκεψη πραγματοποιείται στο υπουργείο Οικονομίας με εκπροσώπους του λιανεμπορίου, των ξενοδόχων και της εστίασης, καθώς και με τράπεζες και ασφαλιστικές εταιρείες.

Όμως το οικονομικό κόστος αποτελεί μόνο μία πλευρά του προβλήματος. Το Μέγαρο των Ηλυσίων βρίσκεται αντιμέτωπο και με ερωτήματα για το πώς οι υπηρεσίες πληροφοριών και οι δυνάμεις ασφαλείας απέτυχαν να προβλέψουν την έκταση τόσο των κινητοποιήσεων όσο και της βίας.

Οι αρχικές εκτιμήσεις του υπουργείου Εσωτερικών έκαναν λόγο για συμμετοχή έως 150.000 ανθρώπων, ενώ τελικά οι αρχές υπολόγισαν τους διαδηλωτές σε περίπου 550.000 σε όλη τη χώρα. Οι διοργανωτές ανέβασαν τον αριθμό πάνω από τις 800.000.

Ο Νουνιές υπέβαλε παραίτηση – Ο Μακρόν την απέρριψε

Η πίεση έχει επικεντρωθεί στον υπουργό Εσωτερικών Λοράν Νουνιές, ο οποίος κατηγορείται από κόμματα της αντιπολίτευσης τόσο για ανεπαρκή προετοιμασία όσο και για τις μεθόδους που χρησιμοποίησε η αστυνομία, λέει το AFP.

Ο Νουνιές υπέβαλε την παραίτησή του στον Εμανουέλ Μακρόν, ωστόσο ο Γάλλος πρόεδρος δεν την έκανε δεκτή, επικαλούμενος την ανάγκη να υπάρχει «αδιάλειπτη διοίκηση των δυνάμεων ασφαλείας» υπό τις παρούσες συνθήκες.

Ο ίδιος ο Μακρόν, στο τηλεοπτικό του διάγγελμα την Κυριακή το βράδυ, εμφανίστηκε οργισμένος από τις εικόνες καταστροφής.

«Όσοι επιδίωξαν να πλήξουν τη Δημοκρατία θα λογοδοτήσουν», δήλωσε, κάνοντας λόγο για «οργή» και «ντροπή» και διαμηνύοντας ότι «όσοι κατέστρεψαν πρέπει να πληρώσουν και όσοι λεηλάτησαν πρέπει να αποζημιώσουν».

Παράλληλα, όμως, δεσμεύτηκε ότι θα υπάρξει «πλήρης διαφάνεια» για τις αστοχίες στην πρόβλεψη και στη συλλογή πληροφοριών που επέτρεψαν στα επεισόδια να πάρουν τέτοια έκταση.

Στο μικροσκόπιο η αστυνομική βία

Η κυβέρνηση δέχεται ισχυρή πίεση για καταγγελίες υπέρμετρης αστυνομικής βίας, τόσο στις κινητοποιήσεις του Σαββάτου όσο και στις μαθητικές διαδηλώσεις των προηγούμενων εβδομάδων.

Χαρακτηριστική είναι η περίπτωση μιας 17χρονης στη Μιλούζ, η οποία έχασε οριστικά το αριστερό της μάτι μετά τον σοβαρό τραυματισμό της το Σάββατο. Η εισαγγελία ανέθεσε στην Επιθεώρηση της Εθνικής Αστυνομίας (IGPN) έρευνα για «διακεκριμένη βία», προκειμένου να εξακριβωθούν οι ακριβείς συνθήκες του τραυματισμού της.

Οι καταγγελίες προστίθενται σε εκείνες των προηγούμενων εβδομάδων από μαθητές και οργανώσεις δικαιωμάτων για σοβαρούς τραυματισμούς ανηλίκων κατά τη διάρκεια των κινητοποιήσεων για την κατάσταση στα σχολεία. Ήδη βρίσκονται σε εξέλιξη δεκάδες εσωτερικές έρευνες για καταγγελίες αστυνομικής βίας.

Από την κοινωνική οργή στην πολιτική κρίση

Η μεγαλύτερη ανησυχία για το Μέγαρο των Ηλυσίων είναι ότι η κρίση δεν δείχνει πλέον να περιορίζεται στο πεδίο της δημόσιας τάξης.

Οι κινητοποιήσεις για την ακρίβεια έρχονται να προστεθούν σε σχεδόν έναν μήνα μαθητικών διαμαρτυριών για ελλείψεις εκπαιδευτικών, προβλήματα στις σχολικές υποδομές και τις συνθήκες εκπαίδευσης, ενώ η κυβέρνηση βρίσκεται παράλληλα αντιμέτωπη με τις πιέσεις που προκαλούν το υψηλό δημόσιο χρέος και οι δύσκολες διαπραγματεύσεις για τον προϋπολογισμό.

Ο Μακρόν αναγνώρισε στο διάγγελμά του τη «βαθιά αγωνία» που εκφράζει η νεολαία, χωρίς ωστόσο να παρουσιάσει νέα συγκεκριμένα μέτρα για τα βασικά αιτήματα των μαθητών και των φοιτητών. Αντίθετα, ανέθεσε στον Λεκορνί να ξεκινήσει μέσα στην εβδομάδα νέο κύκλο επαφών με πολιτικά κόμματα, συνδικάτα, επαγγελματικές ενώσεις και εκπροσώπους κοινωνικών φορέων.

Λεπέν και Μελανσόν ανεβάζουν την πίεση

Όλα αυτά συμβαίνουν έξι μήνες πριν από τις προεδρικές εκλογές, γεγονός που έχει μετατρέψει τα επεισόδια σε πεδίο σκληρής πολιτικής αντιπαράθεσης.

Η Μαρίν Λεπέν, η οποία προηγείται στις δημοσκοπήσεις, κάνει λόγο για «βαθιά κρίση εμπιστοσύνης που απειλεί τη Δημοκρατία», με τον Εθνικό Συναγερμό να επιχειρεί να εμφανιστεί ως η πολιτική δύναμη που μπορεί να αποκαταστήσει την τάξη.

Από την άλλη πλευρά, ο Ζαν-Λικ Μελανσόν κατηγορεί τον Μακρόν ότι «αφήνει την κρίση να διογκώνεται», απορρίπτοντας τις κυβερνητικές αιτιάσεις ότι η Ανυπότακτη Γαλλία συνέβαλε στην κλιμάκωση των επεισοδίων.

Η κυβέρνηση και ο Λεκορνί έχουν δείξει ευθέως προς την «άκρα Αριστερά» για μέρος της βίας, ενώ η αντιπολίτευση αντιτείνει ότι το πρόβλημα βρίσκεται στην αδυναμία της κυβέρνησης να διαχειριστεί τόσο την κοινωνική δυσαρέσκεια όσο και την κατάσταση στους δρόμους.

Ο Μακρόν φεύγει για τον Κόλπο εν μέσω της κρίσης

Παρά την έκρυθμη κατάσταση, ο Εμανουέλ Μακρόν δεν ακύρωσε την προγραμματισμένη περιοδεία του στις χώρες του Κόλπου, η οποία ξεκινά τη Δευτέρα και περιλαμβάνει Κουβέιτ, Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, Μπαχρέιν και Κατάρ.

Ένας από τους βασικούς στόχους του ταξιδιού είναι να εξασφαλίσει πρόσθετες προμήθειες πετρελαίου και ντίζελ, ώστε να υπάρξει πίεση προς τα κάτω στις τιμές των καυσίμων – ένα ζήτημα που βρίσκεται στον πυρήνα της κοινωνικής δυσαρέσκειας. Μαζί του ταξιδεύουν υψηλόβαθμα στελέχη της TotalEnergies και της Engie.

Έτσι, ενώ ο Μακρόν επιχειρεί εκτός συνόρων να αντιμετωπίσει μία από τις οικονομικές αιτίες της οργής, στο εσωτερικό ο Λεκορνί καλείται να διαχειριστεί μια κρίση με πολλαπλά μέτωπα: τις συνέπειες των ταραχών, τις καταγγελίες για αστυνομική βία, την κοινωνική δυσαρέσκεια και μια πολιτική σύγκρουση που εντείνεται όσο πλησιάζουν οι κάλπες.