Η Βρετανία ξανανοίγει την πόρτα στην Ευρώπη – Φθηνότερα δίδακτρα για φοιτητές της ΕΕ

Σε μια κίνηση με έντονο συμβολισμό, αλλά και βαρύ οικονομικό κόστος, η Βρετανία ετοιμάζεται να ανοίξει ξανά τις πύλες των πανεπιστημίων της στους φοιτητές από την Ευρωπαϊκή Ένωση με μειωμένα δίδακτρα, καθώς οι διαπραγματεύσεις Λονδίνου και Βρυξελλών φτάνουν σε σημείο καμπής ενόψει της Συνόδου Κορυφής της 20ής Νοεμβρίου.

Ο πρωθυπουργός Άντι Μπέρναμ επιδιώκει ένα αποφασιστικό “reset” στις διμερείς σχέσεις, ανοίγοντας παράλληλα τον δρόμο για τη σταδιακή αναίρεση του Brexit, που δεν αποκλείει ακόμη και την επανένταξη της χώρας στο μπλοκ των 27.

Δημοσίευμα των Financial Times αναφέρει πως πρώτο βήμα στη συνάντηση των Βρυξελλών, ο Μπέρναμ προτίθεται να προσφέρει τη δυνατότητα στους Ευρωπαίους πολίτες να σπουδάζουν στο Ηνωμένο Βασίλειο με χαμηλότερα δίδακτρα, μολονότι οι επιμέρους λεπτομέρειες δεν αναμένεται να ξεκαθαρίσουν πριν από το επόμενο έτος, σύμφωνα με κυβερνητικές πηγές.

Το μέτρο είχε ήδη μπει στις ράγες από τον Κιρ Στάρμερ, πριν την απομάκρυνσή του από την πρωθυπουργία τον περασμένο Ιούλιο. Στελέχη της τότε κυβέρνησης εκτιμούσαν ότι το συνολικό κόστος για τον βρετανικό προϋπολογισμό θα μπορούσε να ανέλθει στα 450 εκατ. λίρες, ανάλογα με τη ροή των φοιτητών, υπογραμμίζοντας πως είναι κρίσιμο να μην επωμιστούν τα ίδια τα πανεπιστήμια αυτή την απώλεια πόρων.

Από την πλευρά της, η σημερινή διοίκηση Μπέρναμ χαρακτηρίζει το ποσό υπερβολικό, επιβεβαιώνει ωστόσο κατηγορηματικά ότι η μείωση των διδάκτρων βρίσκεται στον πυρήνα των προτάσεων για τη Σύνοδο.

Μετά το Brexit, οι Ευρωπαίοι φοιτητές υποχρεούνται να καταβάλλουν διεθνή δίδακτρα, τα οποία συχνά αγγίζουν το τριπλάσιο ή τετραπλάσιο του ποσού των 9.790 λιρών που πληρώνουν οι Βρετανοί συνάδελφοί τους. Η σύμπραξη κορυφαίων ερευνητικών πανεπιστημίων Russell Group προειδοποιεί ήδη ότι η επαναφορά του ευρωπαϊκού καθεστώτος μπορεί να στοιχίσει στα ιδρύματα περισσότερα από 500 εκατομμύρια λίρες.

Επίσημα, η Ντάουνινγκ Στριτ επισημαίνει ότι οικοδομεί μια φιλόδοξη, στενή σχέση με την ΕΕ που θα θωρακίσει την οικονομία, θα στηρίξει τη βρετανική βιομηχανία και θα δημιουργήσει ευκαιρίες για τη νέα γενιά, με κυβερνητικά στελέχη να τονίζουν πως ο πρωθυπουργός επιθυμεί τα ιδρύματα της χώρας να παραμείνουν πόλος έλξης για τα κορυφαία ταλέντα του πλανήτη.

Βίζες, εμπόριο και το ευρωπαϊκό σχέδιο “Made in Europe”

Στο τραπέζι των διαβουλεύσεων, οι Βρυξέλλες ζητούν όλα τα κράτη-μέλη να ενταχθούν στο καθεστώς των εγχώριων διδάκτρων, θέμα που αγγίζει προσωπικά πολλούς Ευρωπαίους αξιωματούχους και διπλωμάτες, καθώς τα παιδιά τους σπουδάζουν στο Ηνωμένο Βασίλειο.

Ταυτόχρονα, η ΕΕ πιέζει για τη χορήγηση 150.000 ετήσιων θεωρήσεων εισόδου σε νέους Ευρωπαίους, απέναντι στην αρχική βρετανική προσφορά για 50.000, με τον συμβιβασμό να διαφαίνεται γύρω στις 100.000.

Σε αντάλλαγμα, ο Μπέρναμ ζητά να αποτυπωθεί ρητά στο τελικό ανακοινωθέν ο ρόλος της Βρετανίας ως “αξιόπιστου εταίρου”, προκειμένου να διασφαλιστεί η μελλοντική συμμετοχή της χώρας στο υπό διαμόρφωση πρόγραμμα ευρωπαϊκών επιδοτήσεων και προμηθειών “Made in Europe”, το οποίο αναμένεται να λάβει νομική μορφή εντός του 2027.

Οι διεργασίες κορυφώνονται την Τετάρτη, με τους πρεσβευτές των 27 να κρίνουν εάν θα δώσουν το πράσινο φως στο προσχέδιο της συμφωνίας. Πέρα από τα δίδακτρα, στην ατζέντα περιλαμβάνονται το πρόγραμμα κινητικότητας για νέους ηλικίας 18 έως 30 ετών, η εξομάλυνση του εμπορίου τροφίμων, αλλά και η διασύνδεση των συστημάτων εμπορίας δικαιωμάτων εκπομπών ρύπων.

Ενώ το Λονδίνο εκτιμά ότι μια άμεση συμφωνία θα δώσει ώθηση 0,3% στο ΑΕΠ, το μακροπρόθεσμο όραμα Μπέρναμ αποσκοπεί σε πολλαπλάσια ποσοστιαία κέρδη ανάπτυξης μέσω της σταδιακής σύγκλισης με την ευρωπαϊκή αγορά.

Ευρωπαίος διπλωμάτης σημείωσε άλλωστε ότι, μολονότι δεν υπάρχει ακόμη οριστική συμφωνία για τα δίδακτρα και το “Made in Europe”, κοινή επιδίωξη είναι να αποτελέσει η Σύνοδος ένα θετικό βήμα, αφήνοντας τις τεχνικές λεπτομέρειες για το 2027.

Εσωτερικές τριβές και αμφιβολίες για την “επιστροφή”

Δέκα χρόνια μετά το ιστορικό δημοψήφισμα, το άνοιγμα του Βρετανού πρωθυπουργού χαιρετίστηκε από Ευρωπαίους ηγέτες, όπως ο Εμανουέλ Μακρόν και ο Πέδρο Σάντσεθ, ενώ η πρώην υπουργός Οικονομικών Ρέιτσελ Ριβς δήλωσε απερίφραστα στους Sunday Times ότι το μέλλον της Βρετανίας ανήκει στην Ευρωπαϊκή Ένωση.

Στο εσωτερικό του υπουργικού συμβουλίου, ωστόσο, καταγράφονται βαθιές διαφωνίες. Η διάθεση του Μπέρναμ να ανοίξει τη συζήτηση ακόμη και για την ελεύθερη κυκλοφορία προσώπων προκαλεί κραδασμούς.

Ο υπουργός Οικονομικών Τζον Χίλι δήλωσε κατηγορηματικά στο ραδιόφωνο του LBC ότι δεν βλέπει επανένταξη της χώρας στην ΕΕ όσο ζει, τονίζοντας πως το Brexit έπληξε πράγματι την ανάπτυξη και το εμπόριο, αλλά η ετυμηγορία του δημοψηφίσματος παραμένει δεδομένη και το βάρος πέφτει στην αξιοποίηση μιας ανθεκτικής οικονομίας.

Επιφυλακτικός απέναντι στην ιδέα της επανένταξης εμφανίστηκε και ο υπουργός Επιχειρήσεων Τζόναθαν Ρέινολντς.

Μιλώντας στη Sun, και με σαφή αναφορά στην άνοδο της γαλλικής ακροδεξιάς, υπογράμμισε τους προβληματισμούς του για τη μελλοντική πορεία της Ένωσης, δηλώνοντας ότι δεν γνωρίζει ποιο θα είναι το μέλλον της υπό το βάρος των ισχυρών πολιτικών ρευμάτων στα κράτη μέλη, αλλά και για τον τρόπο με τον οποίο οι Βρυξέλλες επιλέγουν να ρυθμίσουν την τεχνολογία και την τεχνητή νοημοσύνη.