Πιερρακάκης: Το κράτος επιστρέφει στην οικονομική στρατηγική – Το στοίχημα των μακροπρόθεσμων επενδύσεων

Η προσέλκυση διεθνών κεφαλαίων, η ενίσχυση των ελληνικών επιχειρήσεων και η ανάδειξη της Ελλάδας σε περιφερειακό επενδυτικό και τεχνολογικό κόμβο αποτελούν τους βασικούς άξονες της οικονομικής στρατηγικής που παρουσίασε ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών και πρόεδρος του Eurogroup, Κυριάκος Πιερρακάκης, μιλώντας στην 18η Ετήσια Σύνοδο του International Forum of Sovereign Wealth Funds (IFSWF), η οποία πραγματοποιείται στην Αθήνα με διοργανωτή το Εθνικό Αναπτυξιακό Ταμείο.

Στο επίκεντρο της ομιλίας του βρέθηκε ο αναβαθμισμένος ρόλος του κράτους στη διαμόρφωση της οικονομικής στρατηγικής, σε ένα διεθνές περιβάλλον όπου η οικονομική ισχύς συνδέεται όλο και περισσότερο με την εθνική ασφάλεια, την τεχνολογική υπεροχή και τη γεωπολιτική επιρροή.

«Το κράτος έχει επιστρέψει στο επίκεντρο της οικονομικής στρατηγικής. Όχι ως προσωρινός παράγοντας για την αντιμετώπιση μιας έκτακτης ανάγκης, αλλά ως μόνιμος συντελεστής», σημείωσε χαρακτηριστικά ο υπουργός, υπογραμμίζοντας ότι η πρόκληση πλέον δεν είναι αν οι κυβερνήσεις θα επηρεάζουν την κατανομή των κεφαλαίων, αλλά πώς θα το κάνουν χωρίς να υπονομεύουν την αποτελεσματικότητα και την παραγωγικότητα της αγοράς.

Ο νέος ρόλος του κράτους και των επενδυτικών ταμείων

Ο Κυριάκος Πιερρακάκης περιέγραψε ένα νέο μοντέλο συνεργασίας δημόσιου και ιδιωτικού τομέα, στο οποίο το κράτος καλείται να λειτουργήσει με μακροπρόθεσμο ορίζοντα, διασφαλίζοντας παράλληλα τη διαφάνεια, τη θεσμική λογοδοσία και την οικονομική αποτελεσματικότητα.

Όπως εξήγησε, υπάρχουν τρεις κρίσιμες παράμετροι που πρέπει να χαρακτηρίζουν τη δημόσια παρέμβαση στην οικονομία: ο χρόνος, οι αξίες και η ελευθερία.

Ειδικότερα, υπογράμμισε ότι οι μεγάλες επενδύσεις σε ενεργειακά δίκτυα, λιμάνια, ψηφιακές υποδομές και ερευνητικά οικοσυστήματα απαιτούν ορίζοντα δεκαετιών, πέρα από τους βραχυπρόθεσμους σχεδιασμούς των αγορών και τις πολιτικές θητείες.

Παράλληλα, επισήμανε ότι η οικονομική αποτελεσματικότητα δεν μπορεί να αποσυνδέεται από την προστασία του δημόσιου συμφέροντος και τη διασφάλιση της στρατηγικής αυτονομίας. Ειδική αναφορά έκανε στην ανάγκη περιορισμού κρίσιμων εξαρτήσεων, ιδίως στην ενέργεια, στις πρώτες ύλες και στις προηγμένες τεχνολογίες.

Στο πλαίσιο αυτό, απέδωσε ιδιαίτερη σημασία στα κρατικά επενδυτικά ταμεία, τα οποία μπορούν να συνδυάσουν τη δημόσια ιδιοκτησία με εμπορικά κριτήρια λειτουργίας, μακροπρόθεσμο επενδυτικό σχεδιασμό και αυστηρή αξιολόγηση των αποδόσεων.

Το ευρωπαϊκό στοίχημα των κεφαλαιαγορών

Αναφερόμενος στην Ευρώπη, ο υπουργός εντόπισε το βασικό πρόβλημα όχι στην έλλειψη διαθέσιμων αποταμιεύσεων, αλλά στην αδυναμία διοχέτευσής τους σε επενδύσεις μεγάλης κλίμακας.

Όπως τόνισε, το ευρωπαϊκό χρηματοπιστωτικό σύστημα παραμένει κατακερματισμένο, με αποτέλεσμα σημαντικό μέρος των ευρωπαϊκών κεφαλαίων να κατευθύνεται σε επενδυτικές ευκαιρίες εκτός της ευρωπαϊκής αγοράς.

Για τον λόγο αυτό, χαρακτήρισε ιδιαίτερα σημαντική την Ένωση Αποταμιεύσεων και Επενδύσεων, επισημαίνοντας ότι στόχος είναι να αποκτήσουν οι ευρωπαϊκές επιχειρήσεις μεγαλύτερη πρόσβαση σε χρηματοδότηση, οι αποταμιευτές περισσότερες δυνατότητες συμμετοχής στην ανάπτυξη και η Ευρώπη μεγαλύτερο χρηματοοικονομικό βάθος.

Ο κ. Πιερρακάκης υπογράμμισε επίσης ότι η στρατηγική αυτονομία δεν σημαίνει απομόνωση από τα διεθνή κεφάλαια. Αντιθέτως, όπως ανέφερε, η πραγματική αυτονομία προϋποθέτει τη δυνατότητα συνεργασίας με διεθνείς επενδυτές από θέση ισχύος, με σταθερούς κανόνες, διαφανείς διαδικασίες και ισότιμη μεταχείριση.

Η Ελλάδα περνά στο επόμενο επενδυτικό κεφάλαιο

Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε στην πορεία της ελληνικής οικονομίας, υποστηρίζοντας ότι η ανάκτηση της επενδυτικής βαθμίδας, η ενίσχυση του τραπεζικού συστήματος και η δημοσιονομική εξυγίανση δημιουργούν τις προϋποθέσεις για την επόμενη φάση ανάπτυξης.

Σύμφωνα με τον υπουργό, το δημόσιο χρέος αναμένεται να διαμορφωθεί κοντά στο 137% του ΑΕΠ στο τέλος του έτους, από περίπου 208%-209% μετά την πανδημία, καταγράφοντας, όπως ανέφερε, την ταχύτερη αποκλιμάκωση διεθνώς.

Το επόμενο αναπτυξιακό κεφάλαιο, ωστόσο, δεν μπορεί να στηρίζεται αποκλειστικά στους ευρωπαϊκούς πόρους του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας, καθώς αυτοί ολοκληρώνουν σταδιακά τον κύκλο τους.

Η έμφαση, όπως ανέφερε, πρέπει πλέον να μετατοπιστεί στις παραγωγικές ιδιωτικές επενδύσεις, στην εμβάθυνση των κεφαλαιαγορών και στην προσέλκυση μακροπρόθεσμης χρηματοδότησης.

«Δεν θέλουμε απλώς κεφάλαια που διέρχονται από την Ελλάδα. Θέλουμε επενδυτική τεχνογνωσία, επαγγελματικά οικοσυστήματα και δυνατότητα λήψης επενδυτικών αποφάσεων με έδρα τη χώρα μας», σημείωσε, παρουσιάζοντας τις αλλαγές στο θεσμικό και φορολογικό πλαίσιο για τους διαχειριστές επενδυτικών κεφαλαίων.

Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται ρυθμίσεις για μεγαλύτερη φορολογική και κανονιστική προβλεψιμότητα, καθώς και φορολογικός συντελεστής 5% επί της αμοιβής απόδοσης (carried interest).

Νέες επιχειρηματικές δομές και πρόσβαση στα ευρωπαϊκά κεφάλαια

Σημαντική θέση στον σχεδιασμό καταλαμβάνει και η ενίσχυση του μεγέθους και της ανταγωνιστικότητας των ελληνικών επιχειρήσεων.

Ο υπουργός αναγνώρισε ότι μεγάλο μέρος των ελληνικών επιχειρήσεων παραμένει μικρό σε κλίμακα, γεγονός που περιορίζει τη δυνατότητά του να ανταγωνιστεί αποτελεσματικά στις διεθνείς αγορές.

Για τον λόγο αυτό, έθεσε ως προτεραιότητα την ενθάρρυνση συγχωνεύσεων και εξαγορών, την αύξηση του μεγέθους των επιχειρήσεων και τη δημιουργία ισχυρότερων εταιρικών σχημάτων με δυνατότητα επέκτασης στην Ανατολική Μεσόγειο και πέρα από αυτήν.

Παράλληλα, χαρακτήρισε την ένταξη του Χρηματιστηρίου Αθηνών στο Euronext μέρος μιας ευρύτερης στρατηγικής, ώστε οι ελληνικές επιχειρήσεις να αποκτήσουν πρόσβαση σε μεγαλύτερη ευρωπαϊκή επενδυτική δεξαμενή, αυξημένη ρευστότητα και νέες δυνατότητες χρηματοδότησης.

Στο ίδιο πλαίσιο εντάσσεται και ο νέος επενδυτικός λογαριασμός αποταμίευσης για παιδιά, ο οποίος, σύμφωνα με τον υπουργό, προβλέπει συμπληρωματικές δημόσιες εισφορές υπό τις προϋποθέσεις που ορίζει ο νόμος. Στόχος είναι η καλλιέργεια επενδυτικής κουλτούρας από μικρή ηλικία και η ευρύτερη συμμετοχή των πολιτών στη δημιουργία κεφαλαίου.

Ενέργεια, τεχνητή νοημοσύνη και υποδομές στο επίκεντρο

Κομβικό ρόλο στην αναπτυξιακή στρατηγική της χώρας αποδίδει η κυβέρνηση και στο Εθνικό Αναπτυξιακό Ταμείο, το οποίο, σύμφωνα με τον κ. Πιερρακάκη, καλείται να περάσει από την παθητική διαχείριση δημόσιων περιουσιακών στοιχείων στην ενεργή κινητοποίηση κεφαλαίων.

Οι πρωτοβουλίες του σε τομείς όπως η καινοτομία, οι υποδομές, η ενέργεια, οι ψηφιακές υποδομές, η γαλάζια οικονομία και η αγροτική τεχνολογία αποσκοπούν στη διαμόρφωση ώριμων επενδυτικών ευκαιριών, ικανών να προσελκύσουν διεθνείς επενδυτές.

Ιδιαίτερη αναφορά έκανε και στη γεωγραφική θέση της Ελλάδας, την οποία χαρακτήρισε συγκριτικό πλεονέκτημα για την ανάπτυξη ενεργειακών διασυνδέσεων, δικτύων εφοδιαστικής αλυσίδας και υποθαλάσσιων καλωδίων δεδομένων.

Στην ίδια στρατηγική εντάσσονται οι υποδομές τεχνητής νοημοσύνης, συμπεριλαμβανομένου του PHAROS, καθώς, όπως επισήμανε, η τεχνολογική κυριαρχία δεν εξαρτάται μόνο από τους αλγορίθμους, αλλά και από την επάρκεια ηλεκτρικής ενέργειας, τα δίκτυα, τα μικροκυκλώματα, τα κέντρα δεδομένων και το ανθρώπινο δυναμικό.

«Η Ελλάδα φιλοδοξεί να αποτελεί κόμβο διασύνδεσης, όχι σημείο συμφόρησης. Πύλη πρόσβασης, όχι φύλακα της εισόδου. Αξιόπιστο εταίρο, όχι μια νέα πηγή εξάρτησης», ανέφερε χαρακτηριστικά.

Το μήνυμα προς τους διεθνείς επενδυτές

Κλείνοντας την ομιλία του, ο Κυριάκος Πιερρακάκης απηύθυνε πρόσκληση στους κρατικούς επενδυτές που συμμετέχουν στη Σύνοδο να εξετάσουν ευκαιρίες συνεπένδυσης στην Ελλάδα, δίνοντας έμφαση στις υποδομές που συνδέουν αγορές, στις τεχνολογίες που ενισχύουν την παραγωγικότητα και στις ελληνικές επιχειρήσεις με δυνατότητες διεθνούς ανάπτυξης.

Το μήνυμα προς τη διεθνή επενδυτική κοινότητα ήταν η διαμόρφωση ενός περιβάλλοντος με αξιόπιστα έργα, χρηστή διακυβέρνηση, προβλέψιμους κανόνες και δημοσιονομική σταθερότητα.

Όπως υπογράμμισε, η νέα οικονομική πραγματικότητα δεν επιτρέπει ούτε την πλήρη απομάκρυνση του κράτους από την οικονομική δραστηριότητα ούτε την ανεξέλεγκτη κρατική παρέμβαση. Το ζητούμενο είναι η συνεργασία δημόσιου και ιδιωτικού τομέα, με μακροπρόθεσμο σχεδιασμό, επενδυτική πειθαρχία και σαφή προσανατολισμό στην παραγωγή αξίας.