Αποκάλυψη: Το Ισραήλ χρησιμοποιεί την Amazon για την παρακολούθηση εκατομμυρίων Παλαιστινίων
Διαβάζεται σε 10'
Ο ισραηλινός στρατός μετέφερε 3,5 εκατομμύρια φωτογραφίες Παλαιστινίων στο cloud της Amazon, αξιοποιώντας τεχνολογία αναγνώρισης προσώπου, σύμφωνα με αποκαλυπτική έρευνα του Guardian.
- 16 Νοεμβρίου 2026 17:46
Ο ισραηλινός στρατός ανέβασε 3,5 εκατομμύρια φωτογραφίες στο cloud της Amazon, προκειμένου να χρησιμοποιήσει την τεχνολογία αναγνώρισης προσώπου της αμερικανικής εταιρείας για την ανάλυση εικόνων Παλαιστινίων, όπως αποκαλύπτει ο Guardian.
Έγγραφα που διέρρευσαν δείχνουν ότι αυτό το τεράστιο αρχείο εικόνων μεταφέρθηκε στο cloud της Amazon κατά τους πρώτους μήνες των καταστροφικών αεροπορικών βομβαρδισμών και της χερσαίας επίθεσης του Ισραήλ στη Γάζα.
Οι εικόνες μεταφορτώθηκαν από ένα τμήμα του ισραηλινού στρατού που διαθέτει μια τεράστια συλλογή φωτογραφιών του παλαιστινιακού πληθυσμού στη Γάζα και τη Δυτική Όχθη.
Το τμήμα ενημέρωσε την Amazon για την απόφασή του να μεταφορτώσει τις εικόνες στις αρχές του 2024, ώστε να μπορέσει να χρησιμοποιήσει το Rekognition, την πλατφόρμα ανάλυσης εικόνων της εταιρείας που βασίζεται στην τεχνητή νοημοσύνη, για ένα πρόγραμμα αναγνώρισης προσώπου.
Τα έγγραφα που εξασφάλισε ο Guardian αποτελούν μέρος έρευνας σχετικά με την εξάρτηση του ισραηλινού στρατού από την τεχνολογία και τις υποδομές της δραστηριότητας του cloud της Amazon για την παρακολούθηση των Παλαιστινίων.
Σύμφωνα με τα αρχεία και τις συνεντεύξεις με στρατιωτικές πηγές, το Ισραήλ έχει μεταφέρει τα τελευταία χρόνια τεράστιους όγκους δεδομένων –συμπεριλαμβανομένου ευαίσθητου υλικού πληροφοριών και στοιχείων για Παλαιστινίους που ζουν υπό κατοχή– στα κέντρα δεδομένων της Amazon.
Το μεγάλο αυτό σύνολο εικόνων μεταφέρθηκε σε κέντρο δεδομένων της Amazon κοντά στο Τελ Αβίβ από ένα τμήμα ευρέως γνωστό ως Rolling Stone, το οποίο υπάγεται σε μονάδα λογισμικού του στρατού.
Το τμήμα πήρε το όνομά του από ένα σύστημα που χρησιμοποιείται ευρέως από τον ισραηλινό στρατό και λειτουργεί ως κεντρικό αποθετήριο πληροφοριών για τους Παλαιστινίους που ζουν στη Γάζα και τη Δυτική Όχθη.
Εκείνη την περίοδο, το τμήμα διερευνούσε τη χρήση τεχνολογιών αναγνώρισης προσώπου για την ανάλυση των εκτεταμένων αρχείων εικόνων Παλαιστινίων που διαθέτει, σύμφωνα με αρκετές πηγές που γνωρίζουν το έργο του.
Μετά τη χερσαία εισβολή του Ισραήλ στη Γάζα, τον Οκτώβριο του 2023, ο ισραηλινός στρατός συνέλεγε συστηματικά εικόνες Παλαιστινίων καθώς περνούσαν από σημεία ελέγχου, συχνά αφού είχαν εκτοπιστεί βίαια εξαιτίας της εκστρατείας βομβαρδισμών.
Δεν είναι σαφές εάν οι 3,5 εκατομμύρια εικόνες που μεταφορτώθηκαν στο Rekognition της Amazon είχαν ληφθεί σε αυτά τα σημεία ελέγχου, τα οποία λειτουργούσαν ουσιαστικά ως αυτοσχέδια σημεία επιτήρησης.
Ωστόσο, στρατιωτική πηγή με γνώση των προσπαθειών αναγνώρισης προσώπου στα σημεία ελέγχου ανέφερε ότι χρησιμοποιήθηκε η υποδομή υπολογιστικού νέφους της Amazon λόγω του «πολύ μεγάλου όγκου» των εικόνων που συλλέγονταν σε αυτά τα σημεία.
Το Ισραήλ χρησιμοποιεί εδώ και χρόνια τεχνολογία αναγνώρισης προσώπου, ιδιαίτερα στο πλαίσιο της κατοχής της Δυτικής Όχθης. Η σάρωση προσώπων αποτελεί συνήθη πρακτική στα σημεία ελέγχου, ενώ Ισραηλινοί στρατιώτες χρησιμοποιούν ειδικά σχεδιασμένες εφαρμογές για κινητά τηλέφωνα, προκειμένου να συλλέγουν εικόνες ανθρώπων που ζουν στα παλαιστινιακά εδάφη.
Στα πρώτα στάδια της στρατιωτικής επιχείρησής του στη Γάζα, το Ισραήλ χρησιμοποίησε το Rekognition για να ταυτοποιήσει ομήρους που είχαν αιχμαλωτιστεί από ένοπλους κατά την επίθεση υπό την ηγεσία της Χαμάς στο νότιο Ισραήλ, στις 7 Οκτωβρίου 2023. Ο στρατός χρησιμοποίησε επίσης τεχνολογία αναγνώρισης προσώπου για να ταυτοποιήσει άτομα τα οποία θεωρούσε ύποπτα για συμμετοχή σε ένοπλες οργανώσεις.
Οι New York Times είχαν αναφέρει στο παρελθόν ότι ο ισραηλινός στρατός πειραματίστηκε στη Γάζα με εμπορικά διαθέσιμη τεχνολογία για τον εντοπισμό προσώπων μέσα σε πλήθη και σε πλάνα από μη επανδρωμένα αεροσκάφη (drones), χαρακτηρίζοντας ορισμένες φορές λανθασμένα αμάχους ως μέλη ένοπλων οργανώσεων.
Τα νέα έγγραφα αποκαλύπτουν τη χρήση της τεχνολογίας της Amazon από τον ισραηλινό στρατό, τόσο για πειράματα αναγνώρισης προσώπου όσο και για ένα πολύ πιο εκτεταμένο πρόγραμμα μεταφοράς των δεδομένων του στους διακομιστές του τομέα υπολογιστικών υπηρεσιών του ομίλου που ίδρυσε ο δισεκατομμυριούχος Τζεφ Μπέζος.
Τα έγγραφα ρίχνουν επίσης φως στο είδος των δεδομένων που μεταφέρει ο ισραηλινός στρατός στο cloud και στον τρόπο με τον οποίο χρησιμοποιεί τις υποδομές της Amazon Web Services (AWS) για να υποστηρίξει τη συλλογή και την επεξεργασία προσωπικών δεδομένων Παλαιστινίων, τα οποία συνήθως συλλέγονται αδιακρίτως, με παρεμβατικές μεθόδους και χωρίς τη συγκατάθεσή τους.
Τα αρχεία υποδηλώνουν ότι οι δεσμοί μεταξύ της AWS και του ισραηλινού στρατού ενισχύθηκαν σε μια περίοδο κατά την οποία το Ισραήλ έχει κατηγορηθεί για τη διάπραξη σοβαρών εγκλημάτων στη Γάζα, συμπεριλαμβανομένης της γενοκτονίας – μια κατηγορία την οποία το Ισραήλ αρνείται, αλλά την οποία υποστηρίζουν μια ερευνητική επιτροπή του ΟΗΕ, ισραηλινές οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων και ειδικοί σε θέματα γενοκτονίας.
Εκπρόσωπος της AWS δήλωσε ότι η εταιρεία δεν έχει «ορατότητα» ως προς τα υπολογιστικά φορτία που διατηρούν οι πελάτες της στο cloud της. Πρόσθεσε: «Σεβόμαστε την ιδιωτικότητα των πελατών μας και δεν συζητάμε τη σχέση μας μαζί τους χωρίς τη συγκατάθεσή τους».
Η στροφή του ισραηλινού στρατού προς τους τεχνολογικούς κολοσσούς και η ειδική μεταχείριση
Στις αρχές του 2024, μια μικρή ομάδα Ισραηλινών στρατιωτών εργαζόταν από τα γραφεία της AWS στο Τελ Αβίβ, τα οποία βρίσκονται στον 28ο όροφο ενός από τους ψηλότερους ουρανοξύστες του Ισραήλ.
Οι στρατιώτες διερευνούσαν τρόπους αξιοποίησης των υποδομών cloud της εταιρείας, προκειμένου να λειτουργεί αποτελεσματικότερα ένα πρόγραμμα αναγνώρισης προσώπου που βρισκόταν σε εξέλιξη στη Γάζα, σύμφωνα με αρκετές στρατιωτικές πηγές.
Δεν είναι σαφές εάν το έργο τους τέθηκε σε επιχειρησιακή εφαρμογή ή εάν σχετιζόταν με τις 3,5 εκατομμύρια εικόνες που μεταφορτώθηκαν στο Rekognition. Ωστόσο, η παρουσία της ομάδας στα γραφεία της AWS υπογραμμίζει τη στενή σχέση μεταξύ του ισραηλινού στρατού και του παρόχου υπηρεσιών cloud.
Εκπρόσωπος της AWS δήλωσε ότι οι πελάτες της «επισκέπτονται τακτικά τα γραφεία μας για ενημερώσεις και συναντήσεις». Πρόσθεσε: «Οποιοσδήποτε ισχυρισμός ότι αυτές οι επισκέψεις αποτελούν κάτι διαφορετικό από τη συνήθη συνεργασία με πελάτες είναι λανθασμένος και ατεκμηρίωτος».
Η βάση της σχέσης του Ισραήλ με την Amazon είναι μια εκτεταμένη σύμβαση του 2021, γνωστή ως Project Nimbus. Στο πλαίσιο της συμφωνίας, ύψους πολλών δισεκατομμυρίων δολαρίων, η AWS και η Google παρέχουν υπηρεσίες cloud σε ένα ευρύ φάσμα κυβερνητικών και στρατιωτικών πελατών.
Ο Guardian αποκάλυψε πέρυσι ότι η σύμβαση Nimbus περιλαμβάνει ασυνήθιστους όρους, οι οποίοι απαγορεύουν στις αμερικανικές εταιρείες να περιορίζουν ή να αναστέλλουν τη χρήση των υπηρεσιών cloud τους από την ισραηλινή κυβέρνηση και τον στρατό, ακόμη και αν το Ισραήλ παραβιάζει τους όρους χρήσης των υπηρεσιών τους.
Αυτό θα εμπόδιζε το είδος της μονομερούς ενέργειας στην οποία προχώρησε πέρυσι η Microsoft, όταν διέκοψε την πρόσβαση του ισραηλινού στρατού σε τεχνολογία που χρησιμοποιούνταν για τη λειτουργία ενός συστήματος μαζικής παρακολούθησης, το οποίο αποκάλυψαν ο Guardian και το +972 Magazine.
Στο πλαίσιο της συμφωνίας Nimbus, η AWS άνοιξε νέα κέντρα δεδομένων στο Ισραήλ στις αρχές του 2023, επιτρέποντας στην ισραηλινή κυβέρνηση και στους στρατιωτικούς πελάτες της να μεταφέρουν δεδομένα από τους δικούς τους διακομιστές, σύμφωνα με τα έγγραφα. Μεγάλο μέρος των δεδομένων μεταφέρθηκε επίσης από κέντρα δεδομένων της AWS στην Ιρλανδία.
Όπως προκύπτει από τα αρχεία, βασικό στοιχείο της σύμβασης Nimbus ήταν η υποχρέωση της AWS να παρέχει στον ισραηλινό στρατό πρόσβαση σε έναν απομονωμένο χώρο εντός των κέντρων δεδομένων της στο Τελ Αβίβ, ο οποίος διέθετε ενισχυμένα μέτρα ψηφιακής και φυσικής ασφάλειας.
Αυτός ο απομονωμένος χώρος εντός του cloud της AWS, που χρησιμοποιούνταν για την αποθήκευση ευαίσθητου υλικού σχετικού με στρατιωτικές επιχειρήσεις και τη συλλογή πληροφοριών, περιγραφόταν από την εταιρεία και τον πελάτη της ως «περιφραγμένος κήπος» («walled garden»).
Η εξάρτηση του ισραηλινού στρατού από την AWS αντανακλά τη στροφή του, τα τελευταία χρόνια, προς κορυφαίες αμερικανικές εταιρείες τεχνολογίας, προκειμένου να καλύψει τις τεχνολογικές απαιτήσεις του πολέμου, με δυνατότητες αποθήκευσης που μπορούν να επεκταθούν γρήγορα, υπολογιστική ισχύ και υπηρεσίες που βασίζονται στην τεχνητή νοημοσύνη.
Ο ρόλος της τεχνητής νοημοσύνης στη στρατιωτική επίθεση του Ισραήλ στη Γάζα έχει τεθεί εκ νέου υπό εξέταση, ιδιαίτερα μετά την κυκλοφορία του «NAZA», ενός ντοκιμαντέρ παραγωγής του Guardian σχετικά με την εξ αποστάσεως παρακολούθηση και τη θανάτωση Παλαιστινίων αμάχων.
“Το σχέδιο ήταν να μεταφέρουμε τα πάντα”
Το τμήμα Rolling Stone συγκαταλέγεται στους σημαντικότερους στρατιωτικούς πελάτες της AWS στο Ισραήλ, σύμφωνα με όσα υποδηλώνουν τα έγγραφα. Η χρήση του Rekognition στις αρχές του 2024 για την ανάλυση 3,5 εκατομμυρίων εικόνων ακολούθησε την επέκταση της χρήσης προϊόντων και υπηρεσιών της AWS από το συγκεκριμένο τμήμα, για την αποθήκευση και την ανάλυση των δεδομένων του.
Τα αρχεία δείχνουν ότι το τμήμα μετέφερε σημαντικούς όγκους δεδομένων που διέθετε στον λεγόμενο «περιφραγμένο κήπο» του cloud της AWS καθ’ όλη τη διάρκεια του 2023. Στρατιωτική πηγή που συμμετείχε σε αυτή την προσπάθεια δήλωσε ότι είχε σχεδιαστεί η μεταφορά όλων των βάσεων δεδομένων του τμήματος από τους στρατιωτικούς διακομιστές στο cloud της AWS.
Η πηγή, η οποία μίλησε υπό τον όρο της ανωνυμίας, ανέφερε: «Το σχέδιο [στο Rolling Stone] ήταν να μεταφέρουμε φωτογραφίες, βίντεο, όλες τις εμπιστευτικές πληροφορίες των υπηρεσιών πληροφοριών – τα πάντα».
Εκπρόσωπος των Ισραηλινών Αμυντικών Δυνάμεων (IDF) δήλωσε ότι ο στρατός «δεν προτίθεται να σχολιάσει συνεργασίες ή υπηρεσίες που σχετίζονται με επιχειρησιακές ανάγκες».
Το τμήμα Rolling Stone εποπτεύει αρκετές εκτεταμένες βάσεις δεδομένων που συγκεντρώνουν πληροφορίες για τους Παλαιστινίους, συμπεριλαμβανομένου του συστήματος από το οποίο πήρε το όνομά του.
Το σύστημα Rolling Stone, το οποίο χρησιμοποιείται από τον στρατό εδώ και δεκαετίες, ενημερώνεται διαρκώς και περιλαμβάνει δεδομένα όπως βασικά προσωπικά και οικογενειακά στοιχεία, ακίνητη περιουσία, καθώς και πληροφορίες για διελεύσεις από σημεία ελέγχου, άδειες εργασίας και εγκληματική δραστηριότητα.
Ένας στρατιώτης που κατέθεσε μαρτυρία στην ισραηλινή μη κυβερνητική οργάνωση Breaking the Silence το 2016 περιέγραψε το Rolling Stone ως «ένα μηχανογραφημένο σύστημα στο οποίο συγκεντρώνονται όλες οι πληροφορίες που σχετίζονται με τον έλεγχο του παλαιστινιακού άμαχου πληθυσμού».
Ως αποτέλεσμα του ελέγχου που ασκεί το Ισραήλ στα μητρώα πληθυσμού της Γάζας και της Δυτικής Όχθης, το τμήμα Rolling Stone έχει συγκεντρώσει εκατομμύρια φωτογραφίες Παλαιστινίων, οι οποίες λαμβάνονται για τις ταυτότητες που εκδίδονται σε κάθε κάτοικο όταν συμπληρώνει το 16ο έτος της ηλικίας του.
Πηγές με γνώση του έργου του τμήματος ανέφεραν ότι οι εικόνες χρησιμοποιούνταν συστηματικά σε προγράμματα αναγνώρισης προσώπου. Σε αυτά περιλαμβάνεται το Blue Wolf, μια εφαρμογή για κινητά τηλέφωνα την οποία χρησιμοποιούν Ισραηλινοί στρατιώτες στη Δυτική Όχθη για να σαρώνουν τα πρόσωπα Παλαιστινίων και να αποκτούν πρόσβαση σε πληροφορίες γι’ αυτούς, συμπεριλαμβανομένου του εάν έχουν επισημανθεί ως ύποπτοι προς σύλληψη.
Στη Γάζα, σε προσωρινά ισραηλινά σημεία ελέγχου που δημιουργήθηκαν μετά τη χερσαία εισβολή, κάμερες στραμμένες προς τους Παλαιστινίους χρησιμοποιούνταν για την καταγραφή των εικόνων τους καθώς πλησίαζαν στα σημεία αυτά. Στη συνέχεια, χρησιμοποιούνταν τεχνολογία αναγνώρισης προσώπου για την αντιστοίχιση των ατόμων με εικόνες που υπήρχαν στα συστήματα του Rolling Stone, σύμφωνα με τις πηγές.
Τα σημεία ελέγχου απέκτησαν διαβόητη φήμη στη Γάζα ως μέρη όπου άνθρωποι απομακρύνονταν από τις ουρές και συλλαμβάνονταν. Πολλοί τέθηκαν υπό ισραηλινή κράτηση και κρατήθηκαν χωρίς δυνατότητα επικοινωνίας με τον έξω κόσμο, γεγονός που συνιστούσε εξαναγκαστικές εξαφανίσεις, σύμφωνα με αρκετά όργανα του ΟΗΕ και οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων.
Τα έγγραφα υποδηλώνουν ότι η τεχνολογία υπολογιστικού νέφους της AWS χρησιμοποιήθηκε κατά διαστήματα μέσα στο 2024 για την υποστήριξη της λειτουργίας των σημείων ελέγχου. Στρατιωτικές πηγές ανέφεραν ότι οι Ισραηλινοί στρατιώτες αποκαλούσαν τα σημεία ελέγχου «Nakaz» – μια εβραϊκή λέξη που σημαίνει «αποστράγγιση».