Γάζα: Η αποτύπωση ενός πολέμου χωρίς κανόνες
Διαβάζεται σε 8'
Από τις 20 Νοεμβρίου οι Γιατροί Χωρίς Σύνορα μαζί με τους φωτογράφους του Γαλλικού Πρακτορείου Ειδήσεων (AFP) παρουσιάζουν την έκθεση: Gaza “We Did What We Could. Remember us”, με εικόνες και μαρτυρίες από το πεδίο που συγκλονίζουν.
- 19 Νοεμβρίου 2026 18:02
Μέσα από 55 φωτογραφίες, βίντεο, ηχητικά ντοκουμέντα και μαρτυρίες που λήφθηκαν μέσα στα δύο πρώτα χρόνια από την έναρξη της γενοκτονίας στην Γάζα, οι Γιατροί Χωρίς Σύνορα καταφέρνουν να μας μεταφέρουν στο πεδίο και να κατανοήσουμε την απόλυτη καταστροφή και τις συνέπειές της στον πληθυσμό.
Η έκθεση, εγκαινιάζεται στις 20 Νοεμβρίου στις 18:00 και θα φιλοξενηθεί έως τις 03 Δεκεμβρίου 2026, στο Πολιτιστικό Κέντρο «Ρομάντσο».
Ο λιμός, οι χιλιάδες εκτοπισμένοι, ο αγώνας των υγειονομικών, τα ερείπια και η έννοια του Soumoud είναι μερικά από όσα μπορεί κανείς να δει στην έκθεση, μέσα από εικόνες που ενώ δεν εκβιάζουν το συναίσθημα, καταφέρνουν σιωπηλά να συγκλονίσουν τον θεατή αποτυπώνοντας με ρεαλιστική ματιά την φρικτή καθημερινότητα των Παλαιστινίων.
Μια μητέρα που μεταφέρει στην αγκαλιά της την πεντάχρονη υποσιτισμένη κόρη της που μοιάζει με μωρό, οβίδες που εκρήγνυται μέσα στα λιμάνια για να περιορίσουν όσους θέλουν να ψαρέψουν για να ταΐσουν τις οικογένειές τους, χιλιάδες κόσμου ανάμεσα σε ερείπια κάτω από τα οποία υπάρχουν ακόμα περισσότεροι, μας θυμίζουν την αλόγιστη βία που υφίστανται εδώ και πάνω από τρία χρόνια οι Παλαιστίνιοι της Γάζας.
«Όποιος μείνει μέχρι το τέλος θα πει την ιστορία. Κάναμε ό,τι μπορούσαμε. Να μας Θυμάστε» έγραψε στον πίνακα εφημεριών του νοσοκομείου Al-Awda, ο Dr Mahmoud Abu Nujaila. Ο γιατρός, μέλος του προσωπικού των Γιατρών Χωρίς Σύνορα, επέλεξε να μείνει με τους ασθενείς του, παρόλο που οι ισραηλινές αρχές είχαν διατάξει την εκκένωση του Νοσοκομείου. Σκοτώθηκε έναν μήνα αργότερα, στις 21 Νοεμβρίου 2024.
Η φράση του έδωσε τον τίτλο στην έκθεση. Μια έκθεση που συγκεντρώνει μαρτυρίες και φωτογραφίες που συλλέχθηκαν κάτω από εφιαλτικές συνθήκες: κατα την εισροή τραυματιών, από φροντιστές που πάλευαν με την πείνα, τον φόβο, την εξάντληση και τον πόνο της απώλειας αγαπημένων προσώπων.
Καθώς το Ισραήλ δεν επιτρέπει την είσοδο σε διεθνή ειδησεογραφικά μέσα, οι Γιατροί Χωρίς Σύνορα είναι από τους λίγους μάρτυρες της γενοκτονίας που συντελείται και νιώθουν σταθερά την υποχρέωση – εκτός από την σπουδαία ιατρική τους δράση- να καταγράψουν και να αναδείξουν τα όσα βιώνουν οι ασθενείς τους. Από την έναρξη του πολέμου μέχρι σήμερα έχουν χάσει 15 συναδέλφους τους στο πεδίο.
Η απόλυτη εξουθένωση: μαρτυρίες από το πεδίο
«Δεν υπάρχει καμία ζώνη στην Γάζα που να είναι πραγματικά ασφαλής» λέει ο Νικόλας Παπαχρυσοστόμου που ως επικεφαλής επειγουσών παρεμβάσεων, βρέθηκε στην πρώτη ομάδα που παρενέβη στην περιοχή τον Νοέμβριο του 2023. Στις κλινικές των Γιατρών Χωρίς Σύνορα στην Γάζα θυμάται να καταφτάνουν τραυματισμένοι -ανάμεσά τους και παιδιά- που βρίσκονταν σε ασφαλείς περιοχές που υποδείκνυαν οι Ισραηλινοί μετά από εντολές εκκένωσης ή σε περιοχές που περίμεναν ανθρωπιστική βοήθεια.
Στην έκθεση υπάρχουν φωτογραφίες που υπενθυμίζουν την λεγόμενη «σφαγή του αλευριού», όταν η πείνα άρχισε να χρησιμοποιείται ως όπλο πολέμου και την περιορισμένη ανθρωπιστική βοήθεια διένειμε το Ισραήλ σε τέσσερα μόνο σημεία σε όλη την Γάζα.
Περιμένοντας για λίγα τρόφιμα, τουλάχιστον 118 Παλαιστίνιοι σκοτώθηκαν ενώ 760 τραυματίστηκαν από ισραηλινά πυρά. Επιπλέον, ακόμα και από τις ρίψεις της ανθρωπιστικής βοήθειας από αέρος πολλοί έχασαν την ζωή τους.
«Έξω από την Γάζα βλέπει κανείς είναι τα φορτηγά με την ανθρωπιστική βοήθεια, παρατεταγμένα και ακίνητα που δεν μπορούν να μπουν. Σάπιζαν τα τρόφιμα και βλέπαμε τα ζουμιά να τρέχουν από φορτηγά γεμάτα με πατάτες και κρεμμύδια» αφηγείται ο Μιχάλης Φωτιάδης, επικεφαλής του προγράμματος των Γιατρών Χωρίς Σύνορα στη Γάζα που ήταν από τους τελευταίους που αποχώρησαν από το πεδίο, τον Φεβρουάριο του 2026, καθώς το διεθνές προσωπικό αναγκάστηκε από τις ισραηλινές δυνάμεις να φύγει.
Όπως εξηγούν οι ίδιοι, ενώ πριν την γενοκτονία έμπαιναν περίπου 600 φορτηγά στην Γάζα, πλέον δεν μπαίνουν πάνω από 150, με τα περισσότερα να είναι εμπορικά φορτία που προορίζονται για τις αγορές ,και όχι ανθρωπιστική βοήθεια. Μάλιστα, ιατρικά αναλώσιμα και φάρμακα, όπως είναι ένα απλό αναισθητικό, που χρειάζονται οι συνάδελφοι τους στο πεδίο που λειτουργούν ακόμα τις κλινικές, δεν τους επιτρέπεται να τα μεταφέρουν μέσα στη Γάζα με την δικαιολογία ότι μπορεί να χρησιμοποιηθούν από την Χαμάς.
Η απόλυτη εξουθένωση του πληθυσμού έρχεται και με τρόπους που δύσκολα θα φαντάζονταν κανείς. Όπως με ντρόουνς πετούν καθημερινά και που κάνουν έναν διαρκή ενοχλητικό θόρυβο στην ατμόσφαιρα, ή με τους αλλεπαλληλους εκτοπισμούς και τις εξουθενωτικές εντολές εκκένωσης που δέχονται οι Παλαιστίνιοι.
«Μετά από τόσες εκκενώσεις κάποιοι μας έλεγαν “καλυτερα να πεθάνουμε παρά να ξαναεκκενώσουμε. Καλύτερα να έχω το αντίσκηνο δίπλα στο κατεστραμμένο σπίτι μου παρά να μπω σε αυτή την διαδικασία για ακόμη μια φορα”» αφηγείται ο Φωτιάδης.
Μόλις 10 ασθενείς έχει υποδεχτεί η Ελλάδα
«Είναι σημαντικό να έχουμε υπόψη ότι πέρα από τους 67.000 Παλαιστίνιους που έχουν πεθάνει, υπαρχουν και οι έμμεσοι θάνατοι που είναι πολύ σημαντικοί και δεν καταγράφονται. Άνθρωποι με χρόνιες παθήσεις, άνθρωποι που έχουν πεθάνει από καρκίνο επειδή δεν μπόρεσαν να έχουν κατάλληλη θεραπεία. Έγκυες που πέθαναν στην γέννα επειδή δεν έλαβαν βοήθεια. Και παραλληλα, όλοι όσοι βρίσκονται κάτω από τα ερείπια και δεν έχουν ακόμα καταγραφεί», τονίζει ο Παπαχρυσοστόμου.
Οι Γιατροί Χωρίς Σύνορα τονίζουν ότι αυτή την στιγμή στην Γάζα υπάρχουν πάνω από 20.000 άνθρωποι που βρίσκονται σε αναμονή για ιατρικές εκκενώσεις που αναμένουν από κάποιο κράτος να τους δεχτεί για να σωθούν. «Κάθε μέρα υπολογίζουμε ότι 65 άτομα από αυτούς πεθαίνουν» λέει ο Φωτιάδης, υπογραμμίζοντας ότι το τελευταίο χρόνο η Ελλάδα υποδεχτεί μόνο 10 παιδιά από την Παλαιστίνη που δέχονται ιατρική βοήθεια στην χώρα μας.
Την στιγμή που η φρίκη του πολέμου έχει αλλάξει για πάντα τον τρόπο που σκέφτονται, δρουν και βλέπουν το κόσμο οι Παλαιστίνιοι της Γάζας, η ζωή – όπως μπορεί ο καθένας – συνεχίζεται. Όπως εξηγούν, όσοι βρέθηκαν στο πεδίο, η υπεράνθρωπη αντίστασή τους συμπυκνώνεται σε αυτό που ονομάζουν soumoud, ένας τρόπος ύπαρξης μεταξύ της αντίστασης και της παραίτησης.
«Αυτοί οι άνθρωποι πλέον ζουν σε μια άλλη πραγματικότητα, πολύ μακριά από την δική μας. Το να γίνονται βομβαρδισμοί κοντά τους δεν τους αγγίζει όπως εμάς. Έβλεπα παιδιά να συνεχίζουν παίζουν ενώ κοντά τους έπεφταν βόμβες. Σε εκπλήσσει το πως αυτοί οι άνθρωποι συνεχίζουν να ζουν και νιώθουν ότι τα πάντα είναι δυνατά. Μόνο μετά από κάποιες τέτοιες εμπειρίες που τους παρατήρησα, εκτίμησα αυτό που άκουγα συχνά. Όταν ρωτούσα έναν Παλαιστίνιο “Πώς είσαι;” μου απαντούσε “Ζωντανός”».
Gaza “We Did What We Could. Remember us”
– 20 Νοεμβρίου – 03 Δεκεμβρίου 2026, Πολιτιστικό Κέντρο «Ρομάντσο» (Αναξαγόρα 3, Αθήνα, Α΄όροφος – Μετρό Ομόνοια, Μοναστηράκι)
Εγκαίνια: 20 Νοεμβρίου, 18:00
Συζήτηση για τη Γάζα και τον Λίβανο: 27 Νοεμβρίου, 19:00
Είσοδος Ελεύθερη
Ώρες λειτουργίας της έκθεσης:
Δευτέρα – Πέμπτη: 10:00 – 18:00
Παρασκευή: 10:00 – 20:00
Σάββατο – Κυριακή: 12:00 – 20:00
Στον ίδιο χώρο φιλοξενείται και η έκθεση φωτογραφίας των Γιατρών Χωρίς Σύνορα σε συνεργασία με τον βραβευμένο φωτογράφο, Παναγιώτη Ρόντο, «Land Matters» για τον Νότιο Λίβανο.