Μουντιάλ: Γιατί τα social έχουν γεμίσει με AI εικόνες γυναικών φιλάθλων
Διαβάζεται σε 5'
Ψεύτικες εικόνες υπερ-σεξουαλικοποιημένων γυναικών φιλάθλων να πανηγυρίζουν, φορώντας φανέλες εθνικών ομάδων, γίνονται viral στα social media κατά τη διάρκεια του Μουντιάλ – Τα ψεύτικα “fancams”, η έμφυλη παραπληροφόρηση και η εμπορική εκμετάλλευση.
- 04 Ιουλίου 2026 14:23
Με την έναρξη του Μουντιάλ 2026, του πρώτου που διεξάγεται σε μια περίοδο πλήρους εξάπλωσης της τεχνητής νοημοσύνης (AI), έχουν αρχίσει να κυκλοφορούν στο TikTok, το X, το Instagram και τo YouTube ψεύτικα «fancams» ή βίντεο με συνθετική εμφάνιση που δείχνουν υποτιθέμενες φίλαθλους σε στάδια.
Σύμφωνα με fact-checking οργανισμούς στην Ευρώπη, ένα από τα πιο διαδεδομένα trends αφορά ψεύτικες εικόνες υπερ-σεξουαλικοποιημένων γυναικών φιλάθλων με «ιδανικά» χαρακτηριστικά σώματος, οι οποίες εμφανίζονται σαν να παρακολουθούν αγώνες του Μουντιάλ, φορώντας φανέλες εθνικών ομάδων -από το Βέλγιο και τη Γερμανία έως την Αργεντινή, την Ελβετία, το Μεξικό, την Ισπανία και τη Βραζιλία.
Η μορφή είναι σχεδόν πάντα ίδια, με μικρές παραλλαγές: μια νεαρή γυναίκα που εμφανίζεται «αυθόρμητα», με φόντο γηπέδου και μια εθνική σημαία ή φανέλα. Σε όλα αυτά, το επίκεντρο δεν είναι ο αγώνας, αλλά το γυναικείο σώμα ως μέσο προσέλκυσης προσοχής.
Σε ανάλυσή του το Ευρωπαϊκό Παρατηρητήριο Ψηφιακών Μέσων (EDMO) αναφέρει ότι η μαζική παραγωγή τέτοιου περιεχομένου δεν είναι τυχαία. Οι δημιουργοί περιεχομένου εκμεταλλεύονται τα προγράμματα monetization των πλατφορμών κοινωνικής δικτύωσης, όπου viral αναρτήσεις μετατρέπονται σε έσοδα μέσω views, likes και shares.
Σε αρκετές περιπτώσεις, οι λογαριασμοί αυτοί συνδέονται και με άλλες πλατφόρμες, όπως το OnlyFans, όπου το περιεχόμενο μπορεί να αποφέρει ακόμη μεγαλύτερα κέρδη.
Πολλές φορές, μάλιστα, φαίνεται η κάμερα να πιάνει δήθεν τυχαία άνδρες που κοιτούν το στήθος γυναικών που κάθονται δίπλα τους αλλά όταν γίνονται αντιληπτοί… αλλάζουν το βλέμμα.
Η δημιουργία ψεύτικων «fancams» γίνεται όλο και πιο εύκολη
Όπως φαίνεται, η δημιουργία τέτοιων βίντεο δεν απαιτεί πλέον προχωρημένες τεχνικές γνώσεις και είναι όλο και πιο προσβάσιμη στο ευρύ κοινό.
Η διαδικασία μπορεί να ξεκινήσει από μια εικόνα που δημιουργείται με AI μέσω ενός λεπτομερούς prompt -για παράδειγμα, μια υποτιθέμενη φίλαθλος σε στάδιο με συγκεκριμένη φανέλα ή σημαία και ρεαλιστική εμφάνιση- και να συνεχιστεί με ένα εργαλείο που μπορεί να «ζωντανέψει» την εικόνα ως fancam του Μουντιάλ.
Τι είναι τα «fancams»
Τα «fancams» είναι σύντομα βίντεο που δείχνουν ένα συγκεκριμένο άτομο (συνήθως καλλιτέχνη, αθλητή ή influencer) από τη σκοπιά ενός θαυμαστή.
Συνήθως:
- τραβιούνται σε συναυλίες, αγώνες ή δημόσιες εμφανίσεις
- εστιάζουν σε ένα πρόσωπο μέσα στο πλήθος ή στη σκηνή ανεβαίνουν στα social media από fans
- έχουν στόχο να αναδείξουν την εμφάνιση ή τις κινήσεις του ατόμου
Αρχικά έγιναν πολύ δημοφιλή στην K-pop κοινότητα, αλλά σήμερα χρησιμοποιούνται γενικά σε TikTok, Instagram και YouTube.
Στο πλαίσιο του άρθρου, ο όρος «fancam» χρησιμοποιείται για να περιγράψει AI-generated βίντεο που μιμούνται τέτοιες λήψεις, αλλά δεν είναι πραγματικά.
Μάλιστα, στο Tik Tok μπορούμε να βρούμε ολοένα και περισσότερα βίντεο που εξηγούν βήμα βήμα αυτό το… trend.
Εδώ και ορισμένοι από τους λογαριασμούς που εντόπισε η υπηρεσία fact-checking του ισπανικού κρατικού ειδησεογραφικού πρακτορείου Agencia EFE αλλά και το EDMO:
Ψηφιακή αντικειμενοποίηση και έμφυλη παραπληροφόρηση
Πίσω από τα viral βίντεο, όμως κρύβεται κάτι πολύ βαθύ: ένας τρόπος αναπαράστασης που μετατρέπει συγκεκριμένα γυναικεία σώματα σε «θέαμα» και ενισχύει παλιά στερεότυπα υπό νέα μορφή.
Η κοινωνιολόγος Elisa García Mingo, μιλώντας στην υπηρεσία fact-checking του ισπανικού κρατικού ειδησεογραφικού πρακτορείου Agencia EFE, θεωρεί ότι το φαινόμενο μπορεί να χαρακτηριστεί ως «έμφυλη παραπληροφόρηση», καθώς δεν παρουσιάζει μόνο ψευδείς ή συνθετικές εικόνες, αλλά αναπαράγει στερεοτυπικές αναπαραστάσεις των γυναικών.
Η García Mingo προειδοποιεί επίσης ότι η ταξινόμηση αυτών των υποτιθέμενων φιλάθλων ανά χώρα επιδεινώνει το πρόβλημα, καθώς τα «φυλετικά, πολιτισμικά και έμφυλα στερεότυπα όχι μόνο αναπαράγονται, αλλά ενισχύονται».
Σε αυτή τη γραμμή, η Noemí Morejón, καθηγήτρια και ερευνήτρια στο Πανεπιστήμιο Loyola Andalucía και ειδική στην παραπληροφόρηση, σημειώνει ότι όταν η γυναίκα μετατρέπεται σε «αντικείμενο συλλογής», όπως συμβαίνει σε αυτά τα βίντεο που κατηγοριοποιούνται ανά χώρα, η τεχνητή νοημοσύνη ενισχύει μια αντίληψη που μέρος της κοινωνίας ήδη κανονικοποιεί.
Επίσης, αυτές οι εικόνες υπερ-σεξουαλικοποιημένων γυναικών μπορούν να έχουν αρνητικό αντίκτυπο στους χρήστες, ιδιαίτερα σε νεαρά αγόρια και κορίτσια.
Τα πρώτα κινδυνεύουν να μεγαλώσουν με μη ρεαλιστικές, επιφανειακές προσδοκίες για το άλλο φύλο και, ακόμη χειρότερα, τα δεύτερα κινδυνεύουν να αναπτύξουν άγχος και κατάθλιψη αν δεν ανταποκρίνονται στα πρότυπα ομορφιάς που προβάλλονται από τις εικόνες που παράγονται από AI.
Μερικές φορές λειτουργούν ακόμη πιο σκοτεινές δυναμικές, και οι χρήστες εκτίθενται σε περαιτέρω κινδύνους.
Όπως έχουν δείξει προηγούμενες έρευνες, οι εικόνες που δημιουργούνται από AI μπορούν να διαδοθούν διαδικτυακά όχι μόνο για να αποφέρουν κέρδη από την επισκεψιμότητα, αλλά και για να προσελκύσουν και να παρασύρουν χρήστες σε δίκτυα που διαδίδουν ακροδεξιά εθνικιστική πολιτική προπαγάνδα και ξενοφοβία, αναμεμειγμένα με soft-core πορνογραφία.
