Οι επενδυτές τεστάρουν τα όρια των Βρυξελλών για νέα ολιγοπώλια

Σε εξέλιξη βρίσκεται αυτή την περίοδο ένας εντατικός αγώνας δρόμου για εταιρείες, τραπεζίτες και νομικούς συμβούλους σε όλη την Ευρώπη, προκειμένου να επαναπροσδιορίσουν τον τρόπο με τον οποίο παρουσιάζουν μια σειρά από μεγάλες συγχωνεύσεις και εξαγορές στις ρυθμιστικές αρχές της ΕΕ.

Η ΕΕ εκπέμπει σήματα ότι ανοίγει τον δρόμο για μεγαλύτερες εταιρικές συγχωνεύσεις, επιτρέποντας στις ευρωπαϊκές επιχειρήσεις να αποκτήσουν το απαραίτητο μέγεθος ώστε να ανταγωνιστούν τους αμερικανικούς και κινεζικούς κολοσσούς.

Αντιδρώντας σε αυτή την τάση, οι εταιρείες και οι σύμβουλοί τους πλασάρουν τις σχεδιαζόμενες συμφωνίες τους ως “υποθέσεις-τεστ” (test cases) ευθυγραμμισμένες με αυτή τη λογική, στοιχηματίζοντας ότι τα επιχειρήματα περί ανάγκης για ευρωπαίους “γίγαντες” ανθεκτικότητας και επενδύσεων θα γείρουν την πλάστιγγα υπέρ της έγκρισης των σχεδίων τους.

Mια σειρά από δυνητικά αμφιλεγόμενα deals – από εξορύξεις έως τους ανελκυστήρες, αλλά και μια σύμπραξη στον τομέα των δορυφόρων μεταξύ Airbus, Thales και Leonardo – αναμένεται να δώσουν τους επόμενους μήνες τις πρώτες ενδείξεις για το αν η αλλαγή στη ρητορική μεταφράζεται όντως σε μια πιο ευέλικτη στάση απέναντι στις συγκεντρώσεις κεφαλαίου.

Η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, έχει υπογραμμίσει την ανάγκη ανάδειξης “ευρωπαϊκών πρωταθλητών”, εντάσσοντας την πολιτική αυτή στον πυρήνα της ατζέντας για την ανταγωνιστικότητα της ΕΕ. Την ίδια στιγμή, η επικεφαλής της Αρχής Ανταγωνισμού, Τερέσα Ριμπέρα, διαμηνύει ρητά ότι η νέα αυτή κατεύθυνση δεν αποτελεί “λευκή επιταγή” για ανεξέλεγκτες συγχωνεύσεις.

Αυτή η ασυνήθιστη απόκλιση από μια κοινή γραμμή δημιουργεί εύλογα ερωτήματα στην αγορά: πόσα πράγματα θα αλλάξουν τελικά στην πράξη;

“Οι επιχειρήσεις και οι επενδυτές χρειάζονται ένα συνεκτικό σώμα νομικού προηγούμενου που θα αναδεικνύει πώς λειτουργεί το νέο πλαίσιο στην πράξη. Εναπόκειται στις εταιρείες και τους συμβούλους τους να συνεργαστούν εποικοδομητικά με την Επιτροπή για να το πετύχουν”, σημειώνει ο Rafique Bachour της δικηγορικής εταιρείας Skadden Arps.

Αυτό το δεδικασμένο δεν έχει διαμορφωθεί ακόμη. Όπως επισημαίνει χαρακτηριστικά δικηγόρος εξειδικευμένος στα M&A (εξαγορές και συγχωνεύσεις) με έδρα τις Βρυξέλλες: “Κάθε μεγάλο deal θα περιτυλίγεται πλέον διαφορετικά και θα παρουσιάζεται ως η εμβληματική δοκιμαστική υπόθεση για τη δημιουργία ενός ευρωπαϊκού πρωταθλητή”.

Και οι υποψήφιοι δεν λείπουν. Η προτεινόμενη κοινοπραξία μεταξύ των χαρτοβιομηχανιών UPM και Sappi έχει προκαλέσει την ανησυχία της Κομισιόν για ενδεχόμενο περιορισμό του ανταγωνισμού και αυξήσεις τιμών. Από την πλευρά τους, οι εταιρείες υποστηρίζουν ότι η συμφωνία αποτελεί τη μόνη διέξοδο για να παραμείνουν βιώσιμες και να διασφαλίσουν την επάρκεια εφοδιασμού σε μια φθίνουσα αγορά με πλεονάζουσα παραγωγική ικανότητα.

Παράλληλα, η σχεδιαζόμενη πώληση των περιουσιακών στοιχείων νικελίου της Anglo American στη Βραζιλία προς την κινεζικών συμφερόντων MMG θεωρείται ως ένα ασφαλές τεστ για το πόσο αυστηρή μπορεί να εμφανιστεί η ΕΕ στο πλαίσιο της νέας, πιο σκληρής γραμμής της απέναντι στο Πεκίνο – μια υπόθεση που αγγίζει τόσο ζητήματα ανθεκτικότητας όσο και ασφάλειας εφοδιασμού.

Στον ορίζοντα προβάλλει επίσης η πρόταση της φινλανδικής εταιρείας ανελκυστήρων Kone για την εξαγορά της ανταγωνίστριάς της TK Elevator – μια συμφωνία που με τα παραδοσιακά αντιμονοπωλιακά κριτήρια θα θεωρούνταν σχεδόν καταδικασμένη. Το αν οι ευρωπαϊκές αρχές ανταγωνισμού θα την εξετάσουν τώρα υπό διαφορετικό πρίσμα παρακολουθείται στενά από την επενδυτική κοινότητα.

Ωστόσο, το πλέον ξεκάθαρο τεστ για τη νέα φιλοσοφία των Βρυξελλών διαμορφώνεται στον τομέα της διαστημικής βιομηχανίας. Οι Airbus, Leonardo και Thales επιδιώκουν να συγχωνεύσουν τις δορυφορικές τους δραστηριότητες, δημιουργώντας έναν ευρωπαϊκό κολοσσό ικανό να κοιτάξει στα μάτια τη SpaceX του Ίλον Μασκ. Οι ανταγωνιστές τους προειδοποιούν ότι η κίνηση αυτή θα εξασθενήσει τον ανταγωνισμό, μετακυλίοντας τελικά το κόστος στους φορολογούμενους.

Ο εκρηκτικός συνδυασμός παραδοσιακής αντιμονοπωλιακής πολιτικής, βιομηχανικής στρατηγικής και γεωπολιτικού ανταγωνισμού καθιστά την κοινοπραξία, με την κωδική ονομασία “Project Bromo”, “ως το απόλυτο φαβορί για να αποτελέσει την αναμενόμενη υπόθεση δοκιμής”, σχολιάζει άλλος νομικός.

Σε μια ασυνήθιστα δημόσια αναφορά για μια επικείμενη αντιμονοπωλιακή υπόθεση, η φον ντερ Λάιεν επικαλέστηκε πρόσφατα τη συγχώνευση Bromo σε ομιλία της, τονίζοντας ότι “τέτοιου είδους βιομηχανικούς πρωταθλητές χρειαζόμαστε εάν θέλουμε η Ευρώπη να ηγηθεί στη διαστημική οικονομία του αύριο”.

Η Ριμπέρα έσπευσε στη συνέχεια να υπερασπιστεί την ανεξαρτησία των ευρωπαϊκών ελεγκτικών αρχών, πολλές εκ των οποίων εκφράζουν ήδη προβληματισμό για τους νέους πολιτικούς ελιγμούς. Η Ισπανίδα επίτροπος ξεκαθάρισε ότι οι δηλώσεις της φον ντερ Λάιεν δεν σημαίνουν πως “θα πάψουμε να εφαρμόζουμε και να επιβάλλουμε το κανονιστικό μας πλαίσιο”.

Ορισμένοι ειδικοί σε θέματα ανταγωνισμού υποστηρίζουν ότι η φον ντερ Λάιεν θα έπρεπε να είχε μεταφέρει τις πολιτικές της κατευθύνσεις στον δημόσιο λόγο, πιο διακριτικά. Ωστόσο, για τις επιχειρήσεις και τους πρωταγωνιστές των deals, η σαφήνεια αυτή είναι παραπάνω από ευπρόσδεκτη.

Αυτό το κλίμα επικυρώνουν και στελέχη της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, γνωρίζοντας ότι το χαρτοφυλάκιό τους βρίσκεται στο μικροσκόπιο. “Χρειαζόμαστε μία εμβληματική συμφωνία που θα αποδείξει ότι εννοούμε επί της ουσίας την αλλαγή πλεύσης”, ανέφερε χαρακτηριστικά ένα εξ αυτών.