Τέμπη: Υπάρχει παρηγοριά και δικαίωση;

Στη δίκη για την τραγωδία στα Τέμπη καταθέτουν οι συγγενείς των θυμάτων. Οι μαρτυρίες τους μπορεί να μην κομίζουν καινούργια στοιχεία για τις συνθήκες του δυστυχήματος. Ούτε απαντούν στα κρίσιμα ερωτήματα της υπόθεσης. Ομως είναι μόνο αυτές οι φωνές που μπορούν να μετρήσουν με λέξεις το μέγεθος της τραγωδίας.

Είναι άνθρωποι ψυχικά τσακισμένοι. Εχασαν τη μισή τους ζωή στα Τέμπη. Και την πήραν πίσω σε σφραγισμένα φέρετρα. Πολλοί δεν είδαν καν τους αγαπημένους τους νεκρούς για να ξεκινήσουν τον δρόμο του πένθους. Και το τραύμα τους είναι τόσο βαθύ που ανοίγει μία άβυσσο μέσα τους.

Υπάρχει, στα αλήθεια, παρηγοριά για αυτούς τους ανθρώπους; Οχι, δεν υπάρχει. Τι να πεις σε μία μάνα που έχασε το παιδί της; Οτι ο χρόνος θα απαλύνει τον πόνο; Πως πρέπει να σταθεί δυνατή και η ζωή συνεχίζεται; Μα η ζωή, όπως την ήξερε, δεν συνεχίζεται. Εχει τελειώσει.

Δικαίωση; Είναι δύσκολη έννοια. Ασφαλώς και πρέπει να αποδοθεί δικαιοσύνη. Είναι υποχρέωση της πολιτείας απέναντι στην κοινωνία. Δεν είναι, όμως, θεραπεία για το πένθος. Δεν θα φέρει πίσω αυτόν που χάθηκε. Το βάρος της απουσίας δεν θα ελαφρύνει μετά την ανάγνωση μίας ποινής.

Και σκέφτομαι ότι το πιο έντιμο που μπορούμε να κάνουμε απέναντι σε αυτούς τους ανθρώπους είναι να παραδεχθούμε την αδυναμία μας. Δεν έχουμε λόγια που να παρηγορούν. Ούτε υπάρχει δικαστική απόφαση που μπορεί να εγγυηθεί τη λύτρωση, να σβήσει την οργή ή να μετριάσει τον πόνο.

Ας τους ακούσουμε, λοιπόν. Βρίσκονται εκεί για να μας θυμίσουν όσα δεν μπορούμε να καταλάβουμε. Πίσω από κάθε όνομα υπάρχει μία ζωή που διακόπηκε και άλλες που καταστράφηκαν. Πίσω από τους 57 θανάτους στα βαγόνια υπάρχουν πλέον πολλοί περισσότεροι που διαρκούν για μία ολόκληρη ζωή. Και τι να πεις στον πατέρα του Γεράσιμου που βλέπει το παιδί του, εδώ και χρόνια, να έχει ίχνη συνείδησης ανάμεσα στη ζωή και στο θάνατο;

Η δικαίωση, λοιπόν, αν έρθει, θα επιτρέψει σε εμάς τους υπόλοιπους να βάλουμε μία, έστω συμβολική, τελεία στο δράμα. Για κάποιους από τους συγγενείς μπορεί να αποτελέσει μία βαθιά προσωπική ανακούφιση. Ομως καμία δικαστική απόφαση δεν μπορεί να αλλάξει αυτό που θα συναντήσουν επιστρέφοντας στο σπίτι τους. Την απουσία εκείνων που δεν θα γυρίσουν ποτέ.