Αποκάλυψη Reuters: O Μασκ έκοψε το Starlink στους Ουκρανούς με… εντολή Τραμπ

Η εντολή να περιοριστεί δορυφορικό σύστημα που χρησιμοποιεί η Ουκρανία για επικοινωνίες στο πεδίο της μάχης και επιχειρήσεις με drones προήλθε από το εσωτερικό του Λευκού Οίκου, σύμφωνα με δύο Αμερικανούς αξιωματούχους και έναν Δυτικό αξιωματούχο που επικαλείται το Reuters.

Οι αξιωματούχοι ανέφεραν ότι η ηγεσία του υπουργείου Άμυνας έλαβε μήνυμα πως έπρεπε να επιβληθούν περιορισμοί ταχύτητας στην υπηρεσία Starshield της SpaceX που χρησιμοποιεί ο ουκρανικός στρατός.

Οι αξιωματούχοι, οι οποίοι μίλησαν υπό τον όρο της ανωνυμίας, δεν διευκρίνισαν ποιος στον Λευκό Οίκο έλαβε την απόφαση ούτε ποιος ήταν υπεύθυνος για την εφαρμογή της εντολής.

Το Πεντάγωνο είναι ο μεγαλύτερος πελάτης του Starshield, της στρατιωτικής έκδοσης της υπηρεσίας Starlink.

Ουκρανοί αξιωματούχοι δήλωσαν αυτή την εβδομάδα ότι οι δέκτες της στρατιωτικής έκδοσης του Starlink σταμάτησαν να λειτουργούν στην Ουκρανία όταν ήταν τοποθετημένοι σε αντικείμενα που κινούνταν με μεγάλη ταχύτητα. Αυτό επηρέασε τη λειτουργία ουκρανικών drones, που βασίζονται στους δέκτες αυτούς για τα ενσωματωμένα συστήματα καθοδήγησής τους πάνω από την ουκρανική επικράτεια.

Πηγή στο υπουργείο Άμυνας της Ουκρανίας ανέφερε την Πέμπτη ότι οι δέκτες λειτουργούσαν πλέον εν κινήσει, αλλά μόνο σε ταχύτητες έως 160 χιλιόμετρα την ώρα, δηλαδή 100 μίλια την ώρα.

Αμερικανικές πιέσεις στην Ουκρανία για τις επιθέσεις σε διυλιστήρια

Ο προσωρινός περιορισμός αυτού του ζωτικής σημασίας συστήματος επικοινωνιών επιβλήθηκε εν μέσω πιέσεων του προέδρου Ντόναλντ Τραμπ προς το Κίεβο να σταματήσει τις επιθέσεις σε ρωσικά διυλιστήρια.  Ο Τραμπ έχει αποδώσει σε αυτές τις επιθέσεις την εκτίναξη των τιμών της ενέργειας, η οποία πλήττει τις εκλογικές προοπτικές του Ρεπουμπλικανικού Κόμματος στις ενδιάμεσες εκλογές του Νοεμβρίου.

Ωστόσο, σύμφωνα με ειδικούς, η απότομη αύξηση του ενεργειακού κόστους οφείλεται κυρίως στον πόλεμο των ΗΠΑ και του Ισραήλ με το Ιράν, ο οποίος οδήγησε σε ιρανικές επιθέσεις εναντίον ενεργειακών εγκαταστάσεων και έχει αφήσει σε μεγάλο βαθμό κλειστά τα ζωτικής σημασίας Στενά του Ορμούζ.

Απαντώντας σε αίτημα για σχολιασμό της εντολής περιορισμού του Starshield, ανώτερος Αμερικανός αξιωματούχος δήλωσε: «Ο πρόεδρος δεν υπέβαλε ποτέ τέτοιο αίτημα».

Ο Λευκός Οίκος δεν απάντησε σε ερωτήσεις σχετικά με το εάν το αίτημα ενδέχεται να υποβλήθηκε από άλλους αξιωματούχους της κυβέρνησης.

Το Starshield αναπτύχθηκε από τη SpaceX ειδικά για κυβερνητικούς πελάτες και φορείς εθνικής ασφάλειας, ιδιαίτερα για το υπουργείο Άμυνας των ΗΠΑ. Ως βασική υποδομή του χρησιμοποιεί τον αστερισμό δορυφόρων του Starlink.

Ουκρανοί αξιωματούχοι δήλωσαν ότι οι περιορισμοί δυσχέραναν αποστολές πληγμάτων κατά των ρωσικών δυνάμεων και των υποδομών ανεφοδιασμού τους σε κατεχόμενα εδάφη. Παράλληλα, επιβράδυναν τα drones αναχαίτισης που χρησιμοποιούνται για την κατάρριψη εισερχόμενων ρωσικών drones τύπου Shahed.

Ο Ίλον Μασκ, διευθύνων σύμβουλος της SpaceX, ανέφερε την Τετάρτη στο X ότι, επειδή τα συστήματα Starshield ανήκουν στην αμερικανική κυβέρνηση και ελέγχονται από αυτήν, οποιοιδήποτε περιορισμοί στην ταχύτητα ή στη χρήση τους αποφασίζονται από τον αμερικανικό στρατό ή τον πρόεδρο.

Η SpaceX δεν απάντησε σε αίτημα για σχολιασμό. Ούτε το υπουργείο Άμυνας των ΗΠΑ ούτε η ουκρανική πρεσβεία στην Ουάσινγκτον απάντησαν σε αντίστοιχα αιτήματα.

Επιδείνωση των σχέσεων

Οι σχέσεις μεταξύ Κιέβου και Ουάσινγκτον έχουν επιδεινωθεί τις τελευταίες ημέρες, έπειτα από συνάντηση που πραγματοποιήθηκε στο Μαϊάμι στις 9 Οκτωβρίου, με τη συμμετοχή εκπροσώπων των δύο χωρών, της Ευρώπης και της Παγκόσμιας Τράπεζας.

Ο γαμπρός του Τραμπ, Τζάρεντ Κούσνερ, και ο Στιβ Γουίτκοφ, απεσταλμένος της κυβέρνησης Τραμπ για τη Μέση Ανατολή, υιοθέτησαν σκληρό τόνο απέναντι στην Ουκρανία κατά τη συνάντηση, σύμφωνα με άλλο πρόσωπο που γνωρίζει το θέμα. Είπαν στους Ουκρανούς αξιωματούχους ότι οι ΗΠΑ ήταν δυσαρεστημένες με τη συνέχιση των επιθέσεων του Κιέβου σε ρωσικά διυλιστήρια, παρά τα επανειλημμένα αιτήματα της Ουάσινγκτον να σταματήσουν.

Η αμερικανική αντιπροσωπεία εξήγησε επίσης την απόφαση της Ουάσινγκτον να συνάψει συμφωνία για την προμήθεια ντίζελ με τη Ρωσία, λέγοντας ότι ο Λευκός Οίκος ήλπιζε πως αυτή θα οδηγούσε τη Μόσχα σε πιο διαλλακτική στάση στις ειρηνευτικές συνομιλίες.

Η συμφωνία, βάσει της οποίας η Ρωσία θα προμηθεύσει περισσότερα από 2,25 εκατομμύρια βαρέλια ντίζελ στην αμερικανική και τις διεθνείς αγορές, έχει προκαλέσει αντιδράσεις από ορισμένους Αμερικανούς νομοθέτες. Οι ίδιοι υποστηρίζουν ότι θα προσφέρει στη Μόσχα χρήματα για να συνεχίσει τον πόλεμό της, χωρίς να υποχρεώνει τον Ρώσο πρόεδρο Βλαντίμιρ Πούτιν να κάνει παραχωρήσεις για τον τερματισμό της σύγκρουσης.

Τις ημέρες που ακολούθησαν, ο Ουκρανός πρόεδρος Βολοντίμιρ Ζελένσκι και ο Τραμπ αντάλλαξαν επικρίσεις, με τον Ζελένσκι να χαρακτηρίζει «αδύναμη» την απόφαση των ΗΠΑ για τη συμφωνία προμήθειας ρωσικού ντίζελ. Ο Τραμπ ζήτησε τη διεξαγωγή εκλογών στην Ουκρανία και την απομάκρυνση του Ζελένσκι από την εξουσία.

Στο παρασκήνιο, Αμερικανοί αξιωματούχοι απείλησαν να σταματήσουν να παρέχουν στο Κίεβο πληροφορίες για εκτοξεύσεις ρωσικών πυραύλων, τις οποίες η Ουκρανία χρησιμοποιεί για να αποκρούει επιθέσεις, όπως είχε μεταδώσει προηγουμένως το Reuters. Ο Τραμπ δήλωσε την Τρίτη ότι η Ουάσινγκτον εξακολουθούσε να μοιράζεται πληροφορίες με την Ουκρανία.

Μετά τον περιορισμό της πρόσβασης της Ουκρανίας στο Starshield, Ουκρανοί αξιωματούχοι επικοινώνησαν τηλεφωνικά την Τρίτη και την Τετάρτη με ανώτερους αξιωματούχους του Λευκού Οίκου, του Στέιτ Ντιπάρτμεντ και του Πενταγώνου, αναζητώντας απαντήσεις. Αυτό ανέφερε ανώτερος Ουκρανός αξιωματούχος, προσθέτοντας ότι το Κίεβο ενημερώθηκε πως επρόκειτο για απόφαση του Λευκού Οίκου.

Το Πεντάγωνο έχει δαπανήσει δισεκατομμύρια δολάρια για τις υπηρεσίες Starlink και Starshield. Έχει επίσης αγοράσει δορυφόρους Starshield αποκλειστικής χρήσης, μεταξύ των οποίων επικοινωνιακούς δορυφόρους για αποστολές προειδοποίησης πυραυλικών απειλών, καθώς και έναν αστερισμό κατασκοπευτικών δορυφόρων για το Εθνικό Γραφείο Αναγνώρισης (National Reconnaissance Office), όπως είχε μεταδώσει το Reuters το 2024.