Μπορεί αυτή η εκεχειρία στον Λίβανο να πετύχει εκεί που απέτυχαν οι προηγούμενες;

Μια ακόμη εύθραυστη υπόσχεση ειρήνης υπογράφτηκε στη Μέση Ανατολή, όπου Ισραήλ και Λίβανος κατέληξαν σε μια νέα συμφωνία κατάπαυσης του πυρός.

Ένα κείμενο που φιλοδοξεί να βάλει τελεία σε χρόνια αιματηρών συγκρούσεων και, ίσως, να αποτελέσει τη γέφυρα για μια ευρύτερη ειρηνευτική διευθέτηση ανάμεσα σε δύο κράτη που δεν είχαν ποτέ διπλωματικές σχέσεις.

Αυτή, ωστόσο, είναι η τρίτη φορά που οι δύο πλευρές δίνουν τα χέρια, μετά τις αποτυχημένες απόπειρες του Νοεμβρίου του 2024 και της αντίστοιχης προ δύο μηνών.

Η συμφωνία προβλέπει πως η εφαρμογή της κατάπαυσης του πυρός θα παραμείνει “εξαρτώμενη από την πλήρη διακοπή των επιθέσεων της Χεζμπολάχ” και την “εκκένωση” των δυνάμεων της Χεζμπολάχ από περιοχές νότια του τομέα του ποταμού Λιτάνι στον Λίβανο, όπως αναφέρει το Al Jazeera.

Οι δύο πλευρές συμφώνησαν να δημιουργήσουν “πιλοτικές ζώνες”, στις οποίες οι Λιβανικές Ένοπλες Δυνάμεις θα ασκούν αποκλειστικό έλεγχο και θα αποκλείουν μη κρατικούς φορείς, όπως η Χεζμπολάχ.

«Αυτά τα βήματα θα επιτρέψουν πρόοδο προς μια συνολική συμφωνία ειρήνης και ασφάλειας», σύμφωνα με τη δήλωση.

Ωστόσο, αυτό που δεν έχει διευκρινιστεί, είναι ο μηχανισμός λειτουργίας των ζωνών αυτών. Μερικές από αυτές τις λεπτομέρειες πιθανόν συζητήθηκαν κατά τις τεχνικές συναντήσεις μεταξύ των στρατιωτικών αντιπροσωπειών των δύο χωρών, πριν από τις συνομιλίες που οδήγησαν στην κατάπαυση του πυρός.

Μέχρι στιγμής, η εν λόγω εξέλιξη μοιάζει ως μια εκεχειρία γραμμένη πάνω στο πεδίο της μάχης, που γεννιέται και πεθαίνει κάτω από τα πυρά.

Ήδη, Ισραήλ και Χεζμπολάχ αντάλλαξαν βαριά πλήγματα λίγες μόλις ώρες μετά την επισημοποίηση της συμφωνίας, η οποία επιτεύχθηκε υπό την αιγίδα της κυβέρνησης Τραμπ.

Μια συμφωνία χωρίς τον πραγματικό αντίπαλο

Όπως γράφει το CNN, εδώ ακριβώς κρύβεται η δομική αντίφαση του εγχειρήματος. Η συμφωνία υπογράφεται ανάμεσα στο Ισραήλ και την επίσημη κυβέρνηση του Λιβάνου.

Όμως, οι πραγματικές μάχες διεξάγονται ανάμεσα σε Ισραήλ και Χεζμπολάχ.

Την ίδια ώρα, το νέο πλαίσιο δεν υποχρεώνει το Ισραήλ να αποσύρει τα στρατεύματά του από τον νότιο Λίβανο, παρά το γεγονός ότι οι ισραηλινές δυνάμεις έχουν καταλάβει μια διαρκώς αυξανόμενη ζώνη εδαφών μετά την τελευταία εκεχειρία του περασμένου Απριλίου.

Αυτή ακριβώς η ισραηλινή κατοχή λιβανέζικων εδαφών αποτελεί το ιδεολογικό καύσιμο που χρησιμοποιεί η Χεζμπολάχ για να δικαιολογεί τις συνεχιζόμενες επιθέσεις της με drones και ρουκέτες.

Ωστόσο, το κείμενο στερείται χρονοδιαγραμμάτων για τη δημιουργία των “πιλοτικών ζωνών”, αφήνοντας τα ουσιαστικά βήματα της εκεχειρίας μετέωρα, σε μια ιδιότυπη διπλωματική ομηρία.

Οι διπλωμάτες του Ισραήλ και του Λιβάνου ανανεώνουν το ραντεβού τους για σε τρεις εβδομάδες, σε μια συνάντηση που θα είναι η πέμπτη κατά σειρά, με την ελπίδα η ιστορία αυτή τη φορά να μην επαναληφθεί σαν φάρσα.

Η ισραηλινή πλευρά

Το Ισραήλ θα συνεχίσει προς το παρόν τις χερσαίες επιχειρήσεις του στο νότιο Λίβανο και οι λιβανέζοι κάτοικοι, οι οποίοι έχουν υποχρεωθεί από το Ισραήλ να εγκαταλείψουν τα σπίτια τους, δεν θα μπορούν να επιστρέψουν, δήλωσε νωρίτερα σήμερα ο ισραηλινός υπουργός Άμυνας Ίσραελ Κατς.

Σε δήλωσή του, ο Κατς λέει ότι στρατεύματα θα παραμείνουν στην περιοχή που το Ισραήλ αποκαλεί ζώνη ασφαλείας στο νότιο Λίβανο, περιλαμβανομένης της περιοχής του Κάστρου Μποφόρ, ενός φρουρίου 900 ετών που κατελήφθη στο Σάββατο από το Ισραήλ.

Ο ίδιος δήλωσε ότι το Ισραήλ θα συνεχίσει «να καταστρέφει τρομοκρατικές υποδομές στην περιοχή» ενώ έχει «ελευθερία δράσης, με την υποστήριξη των Ηνωμένων Πολιτειών, για να πλήττει τη Βηρυτό ως απάντηση σε επιθέσεις εναντίον ισραηλινών κοινοτήτων και ισραηλινού εδάφους».

Ο ακροδεξιός υπουργός Εθνικής Ασφάλειας του Ισραήλ, Ιταμάρ Μπεν-Γκβίρ, επέκρινε τη συμφωνία Ισραήλ-Λιβάνου που μεσολάβησαν οι ΗΠΑ, χαρακτηρίζοντάς την «σοβαρό λάθος και τον αδύνατο στόχο συμβούλων που τραβούν τον πρωθυπουργό σε λανθασμένες αποφάσεις».

«Η Χεζμπολάχ θα γίνει μόνο πιο δυνατή και αντί να την νικήσουμε, το Ισραήλ έρχεται να αποδεχθεί την ίδια της την ύπαρξη», είπε ο ακροδεξιός υπουργός στο X.

«Υπάρχουν στιγμές που πρέπει να ξέρει κανείς να λέει ‘όχι’, ακόμη και στον πρόεδρο των Ηνωμένων Πολιτειών, και όταν δεν το κάνουμε, θα αντιμετωπίσουμε τη Χεζμπολάχ την επόμενη φορά όταν θα είναι πολύ ισχυρότερη και πιο επικίνδυνη».

Η Χεζμπολάχ δεν έχει αποσυρθεί νότια του ποταμού Λιτάνι, είπε ο Μπεν-Γκβίρ, και αμφισβήτησε την ικανότητα του λιβανικού στρατού να εφαρμόσει τη συμφωνία.