Εντείνονται οι απειλές κατά των σκηνοθετών του ντοκιμαντέρ “NAZA” – Στο στόχαστρο της ακροδεξιάς

Οι απειλές από τον ισραηλινό στρατό, κυβερνητικούς υπουργούς και ακροδεξιούς ακτιβιστές έχουν ενταθεί σε βάρος των βραβευμένων με Όσκαρ Ισραηλινών σκηνοθετών του «NAZA», ενός ντοκιμαντέρ για τη μαζική δολοφονία αμάχων στη Γάζα από το Ισραήλ, την ώρα που 43 τοπικές οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων εξέφρασαν τη στήριξή τους στους δύο δημιουργούς.

Το «NAZA», παραγωγής του Guardian, έχει πάρει τον τίτλο του από ένα ακρωνύμιο που χρησιμοποιεί κατ’ ευφημισμόν η ισραηλινή υπηρεσία πληροφοριών για να δηλώσει πόσους αμάχους αναμένει ότι θα σκοτωθούν σε μια αεροπορική επιδρομή στη Γάζα. Η ταινία βασίζεται σε αποκαλύψεις που είχαν δημοσιευθεί για πρώτη φορά από το ισραηλινοπαλαιστινιακό μέσο +972 Magazine, το εβραϊκό Local Call και τον Guardian μεταξύ 2023 και 2025.

Το διάρκειας 80 λεπτών ντοκιμαντέρ κέρδισε το ειδικό βραβείο της κριτικής επιτροπής στο φετινό Φεστιβάλ Κινηματογράφου της Βενετίας το Σάββατο, αφού προηγουμένως απέσπασε χειροκρότημα διάρκειας 25 λεπτών ενώ ο κόσμος στεκόταν όρθιος, επίδοση-ρεκόρ για το φεστιβάλ.

Λίγο αργότερα, ωστόσο, οι σκηνοθέτες της ταινίας, Yuval Abraham και Rachel Szor, βρέθηκαν στο στόχαστρο μελών της ισραηλινής κυβέρνησης. Ο υπουργός Πολιτισμού Miki Zohar ζήτησε να τους αφαιρεθεί η υπηκοότητα, κατηγορώντας τους για «προδοσία κατά του κράτους».

Ο ακροδεξιός υπουργός Εθνικής Ασφάλειας Itamar Ben-Gvir χαρακτήρισε τους σκηνοθέτες «ντροπή», ενώ ο πρωθυπουργός Benjamin Netanyahu καταδίκασε την ταινία ως «απαράδεκτη», λέγοντας ότι παρουσιάζει τις Ισραηλινές Αμυντικές Δυνάμεις ως εγκληματίες πολέμου.

Την Τρίτη, ο αρχηγός του γενικού επιτελείου των IDF, Eyal Zamir, δήλωσε ότι ο στρατός «δεν θα επιτρέψει οι στρατιώτες των IDF να γίνονται στόχοι μέσω ψεμάτων και συκοφαντιών» και ότι θα χρησιμοποιήσει «κάθε εργαλείο που έχουμε στη διάθεσή μας» εναντίον της ταινίας.

Το ισραηλινό τηλεοπτικό δίκτυο i24 μετέδωσε αργότερα ότι ο στρατός είχε ξεκινήσει έρευνα για διαρροή πληροφοριών και ζητούσε τη συνδρομή της Shin Bet, της ισραηλινής υπηρεσίας εσωτερικής ασφάλειας και αντικατασκοπείας. Σύμφωνα με το δίκτυο, η υπηρεσία θα ανταποκρινόταν μόνο αφού λάμβανε επίσημο αίτημα από τον στρατιωτικό εισαγγελέα, ο οποίος πιθανότατα θα συμβουλευόταν πρώτα τον γενικό εισαγγελέα.

Ο Netanyahu ανήρτησε επίσης βίντεο που περιλάμβανε παλαιότερο απόσπασμα στο οποίο ο Abraham αντιπαρατίθεται με έναν στρατιώτη στους λόφους της Νότιας Χεβρώνας, στην κατεχόμενη Δυτική Όχθη, περιοχή όπου οι ισραηλινές δυνάμεις έχουν κατηγορηθεί επανειλημμένα ότι στηρίζουν εποίκους κατά τη διάρκεια επιθέσεων εναντίον Παλαιστινίων.

Στο βίντεο, ο Ισραηλινός πρωθυπουργός λέει: «Ο ίδιος σκηνοθέτης που δημιούργησε εκείνη την απαίσια ταινία που συκοφαντεί τους στρατιώτες των IDF».

Την Τετάρτη, ακροδεξιοί Ισραηλινοί δημοσιογράφοι, influencers και ακτιβιστές κλιμάκωσαν τις απειλές εναντίον των δύο κινηματογραφιστών. Δεξιοί ακτιβιστές οργάνωναν διαδηλώσεις έξω από διευθύνσεις που συνδέονται με τους σκηνοθέτες και συνεργάτες τους.

Είχε προηγηθεί η δήλωση του δημοσιογράφου του Channel 14 Yehuda Schlesinger, ο οποίος είπε ότι οι σκηνοθέτες θα πρέπει να «καταδιώκονται» ή να «κυνηγιούνται» όπου κι αν πηγαίνουν και να εμποδιστούν να επιστρέψουν στο Ισραήλ.

Κάλεσε επίσης τους Εβραίους στο Ισραήλ και στο εξωτερικό να καταστήσουν σαφές ότι αυτό που ο ίδιος χαρακτήρισε «25 λεπτά αντισημιτικού χειροκροτήματος» στη Βενετία θα έχει «βαρύ τίμημα».

Ένας ακόμη δεξιός ακτιβιστής, με δεκάδες χιλιάδες ακολούθους, κάλεσε ξεχωριστά τους διαδηλωτές να βάλουν στο στόχαστρο την οικογένεια και τους συνεργάτες του Abraham, λέγοντας «θα του δείξουμε τι σημαίνει “παράπλευρη απώλεια”». Μοιράστηκε φωτογραφία της μητέρας του Abraham και ζήτησε πληροφορίες για την πτήση επιστροφής του σκηνοθέτη, ώστε οι υποστηρικτές του να μπορέσουν να τον «υποδεχθούν» στο αεροδρόμιο.

Στην πόλη Ashdod εμφανίστηκε τοιχογραφία που απεικόνιζε τους Abraham και Szor με στόχαστρα, κέρατα, σβάστικες και τη λέξη «προδότες» γραμμένη από πάνω. Βίντεο που έδειχνε τη δημιουργία της τοιχογραφίας κοινοποιήθηκε από τον ακροδεξιό ράπερ Yoav Eliasi, ο οποίος έχει περισσότερους από 750.000 ακολούθους στο Facebook.

Καθώς οι απειλές εναντίον των σκηνοθετών εντείνονταν, κινηματογραφιστές και οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων εξέφραζαν τη στήριξή τους προς τους δύο δημιουργούς.

Σε κοινή ανακοίνωσή τους, 43 τοπικές οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων κάλεσαν τις ισραηλινές αρχές να σταματήσουν αυτό που περιέγραψαν ως υποκίνηση και απειλές εναντίον των κινηματογραφιστών, καθώς και να μην ασκήσουν δίωξη ούτε εναντίον των ίδιων ούτε εναντίον των πηγών τους.

«Η θεσμική αντίδραση στην ταινία και οι απειλές εναντίον των δημιουργών της είναι χαρακτηριστικά δικτατορικών καθεστώτων», ανέφερε η ανακοίνωση, την οποία υπέγραψαν μεταξύ άλλων οι οργανώσεις Peace Now, Adalah, B’Tselem, Physicians for Human Rights Israel και Breaking the Silence.

Περισσότεροι από 1.500 Ισραηλινοί κινηματογραφιστές έχουν επίσης υπογράψει ψήφισμα υπεράσπισης της «ελευθερίας της έκφρασης και της δημιουργίας» και έκφρασης αλληλεγγύης προς τους Szor και Abraham.

«Τις τελευταίες ημέρες έχουμε γίνει μάρτυρες μιας άνευ προηγουμένου εκστρατείας συκοφάντησης και υποκίνησης εναντίον των κινηματογραφιστών, με τη διαχωριστική γραμμή ανάμεσα σε αυτή τη ρητορική και τη σωματική βία ή τις απειλές κατά της ζωής τους να γίνεται ολοένα και πιο λεπτή», αναφέρει το ψήφισμα.

Οι υπογράφοντες ανέφεραν ότι ο ρόλος της τέχνης και της δημοσιογραφίας είναι να αντικατοπτρίζουν την κοινωνία και να ενθαρρύνουν τον διάλογο, «ακόμη και όταν ερχόμαστε αντιμέτωποι με μια σκληρή πραγματικότητα», και ζήτησαν η ταινία να προβληθεί στο Ισραήλ, ώστε το κοινό να μπορέσει να την κρίνει μόνο του.

Οι Szor και Abraham είχαν κερδίσει Όσκαρ για το προηγούμενο ντοκιμαντέρ τους, το «No Other Land» του 2024, το οποίο συνσκηνοθέτησαν με τους Basel Adra και Hamdan Ballal και εστίαζε στην παλαιστινιακή αντίσταση στην κατεχόμενη Δυτική Όχθη.

Οι ΜΚΟ ζήτησαν «ενδελεχή» έρευνα για τον υψηλό αριθμό θυμάτων στη Γάζα, ιδιαίτερα μεταξύ των αμάχων, καθώς και να επιτραπεί στους δημοσιογράφους ανεμπόδιστη πρόσβαση στην περιοχή, από την οποία το Ισραήλ έχει σε μεγάλο βαθμό αποκλείσει τους ξένους δημοσιογράφους από τον Οκτώβριο του 2023.

Επιφανείς προσωπικότητες του διεθνούς κινηματογράφου εξέφρασαν επίσης την αλληλεγγύη τους προς τους Abraham και Szor.

Η Laura Poitras, σκηνοθέτρια του βραβευμένου με Όσκαρ το 2015 ντοκιμαντέρ «Citizenfour» για τον πληροφοριοδότη Edward Snowden, χαρακτήρισε τις απειλές από Ισραηλινούς κυβερνητικούς αξιωματούχους «απειλή για τους δημοσιογράφους σε όλο τον κόσμο».