Επικίνδυνη κλιμάκωση στη Μέση Ανατολή – Τουλάχιστον 12 νεκροί και 300 τραυματίες στη Σαουδική Αραβία

Η υποστηριζόμενη από το Ιράν πολιτοφυλακή των Χούθι εξαπέλυσε το Σάββατο μια φονική επίθεση σε διεθνές αεροδρόμιο της πρωτεύουσας της Σαουδικής Αραβίας.

Σύμφωνα με Σαουδάραβες αξιωματούχους, τουλάχιστον 12 άνθρωποι σκοτώθηκαν και περισσότεροι από 300 τραυματίστηκαν, σε μια δραματική κλιμάκωση του πολέμου μεταξύ του βασιλείου και των Χούθι.

Ένας ανώτερος αξιωματούχος των Χούθι δήλωσε ότι η οργάνωση ευθυνόταν για την επίθεση, η οποία ήταν η φονικότερη σε αραβική χώρα του Κόλπου από τότε που ξεκίνησε, τον Φεβρουάριο, ο πόλεμος ΗΠΑ και Ισραήλ εναντίον του Ιράν.

Ο νεότερος απολογισμός ανακοινώθηκε νωρίς το πρωί της Κυριακής από τη σαουδαραβική αρχή πολιτικής αεροπορίας. Σύμφωνα με την ανακοίνωση, μεταξύ των 12 νεκρών βρίσκονταν τέσσερις Σαουδάραβες πολίτες και ένας Αμερικανός πολίτης. Από τους 309 τραυματίες, ορισμένοι βρίσκονταν σε κρίσιμη κατάσταση.

Ο υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ, Μάρκο Ρούμπιο, επιβεβαίωσε αργότερα, με ανάρτησή του στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, ότι ένας Αμερικανός πολίτης σκοτώθηκε στην επίθεση.

«Αυτές οι κατακριτέες επιθέσεις δείχνουν κατάφωρη περιφρόνηση για τις ζωές αθώων αμάχων» και «πρέπει να σταματήσουν τώρα», ανέφερε ο επικεφαλής της αμερικανικής διπλωματίας μέσω X, συμπληρώνοντας ότι η Ουάσιγκτον «στέκει στο πλευρό της Σαουδικής Αραβίας και του λαού της» και «εκφράζει τα συλλυπητήριά της» στις οικογένειες των θυμάτων.

Νωρίτερα, η σαουδαραβική υπηρεσία πολιτικής αεροπορίας είχε ανακοινώσει την προσωρινή αναστολή λειτουργίας του Διεθνούς Αεροδρομίου King Khalid στην πρωτεύουσα, το Ριάντ. Οι επανειλημμένες φονικές επιθέσεις των Χούθι στο αεροδρόμιο κατά τη διάρκεια αυτής της εβδομάδας έπληξαν την καρδιά των φιλοδοξιών του διαδόχου του θρόνου, Μοχάμεντ μπιν Σαλμάν, να μετατρέψει την πόλη σε παγκόσμιο κόμβο αεροπορικών μεταφορών και επιχειρηματικής δραστηριότητας. Παράλληλα, απειλούν να προκαλέσουν αναστάτωση σε σημαντικές διεθνείς εκδηλώσεις που έχουν προγραμματιστεί για τις επόμενες εβδομάδες.

Ο στρατιωτικός συνασπισμός υπό την ηγεσία της Σαουδικής Αραβίας, ο οποίος πολεμά τους Χούθι στην Υεμένη, ανακοίνωσε την Κυριακή ότι η επίθεση είχε στόχο έναν τερματικό σταθμό επιβατών του αεροδρομίου και δεσμεύτηκε για αποφασιστική απάντηση.

Ο εκπρόσωπος της συμμαχίας, ο σαουδάραβας συνταγματάρχης Νούρι αλ Μάλκι, χαρακτήρισε «έγκλημα πολέμου» την επίθεση που είχε στόχο «τερματικό σταθμό επιβατών στο διεθνές αεροδρόμιο Βασιλιάς Χαλίντ στο Ριάντ», με αποτέλεσμα «θανάτους και τραυματισμούς μεταξύ των ταξιδιωτών και των υπαλλήλων του προσωπικού του αεροδρόμιου» και πρόσθεσε ότι το βασίλειο εννοεί να «ανταποδώσει με αποφασιστικότητα» την «τρομοκρατική επίθεση αυτή».

Απέναντι από τα σύνορα, στην Υεμένη, σαουδαραβικά πολεμικά αεροσκάφη διεξάγουν μια φονική εκστρατεία βομβαρδισμών εναντίον των Χούθι. Οι τελευταίοι υποστηρίζουν ότι η χώρα έχει δεχθεί εκατοντάδες αεροπορικές επιδρομές τις τελευταίες εβδομάδες. Από τις 3 Σεπτεμβρίου, οι αεροπορικές επιδρομές έχουν σκοτώσει 91 ανθρώπους στην Υεμένη, κυρίως γυναίκες και παιδιά, σύμφωνα με τον Ανίς αλ-Ασμπάχι, εκπρόσωπο του υπουργείου Υγείας που συνδέεται με την κυβέρνηση των Χούθι.

Ο Μοχάμεντ αλ-Μπουχαΐτι, ανώτερος αξιωματούχος των Χούθι, δήλωσε ότι η πολιτοφυλακή ευθυνόταν για την επίθεση στο Ριάντ το Σάββατο. Όπως είπε, η επίθεση ήταν αντίποινα για τα σαουδαραβικά πλήγματα, μεταξύ των οποίων και επιθέσεις εναντίον μη στρατιωτικών υποδομών στην Υεμένη.

«Οι Χούθι πραγματοποίησαν την επίθεση ώστε ο κόσμος να καταλάβει ότι τα αεροδρόμια, τα θαλάσσια λιμάνια, οι αίθουσες γάμων και κηδειών, τα νοσοκομεία και οι αγορές στην Υεμένη είναι πολιτικές εγκαταστάσεις που δεν πρέπει να γίνονται στόχος ούτε να υφίστανται ζημιές — και ότι οι ίδιοι κανόνες που ισχύουν για αυτές τις εγκαταστάσεις στην Υεμένη πρέπει να εφαρμόζονται και στις αντίστοιχες εγκαταστάσεις οπουδήποτε αλλού», δήλωσε.

Σύμφωνα με πληροφορίες των New York Times, τουλάχιστον έξι ασθενοφόρα να κατευθύνονται προς το αεροδρόμιο, ενώ η αστυνομία είχε αποκλείσει την είσοδο.

Η πρεσβεία των ΗΠΑ στο Ριάντ, μαζί με άλλες δυτικές πρεσβείες, κάλεσε τους πολίτες της να αποφεύγουν την περιοχή και προειδοποίησε για προβλήματα στις μετακινήσεις.

Μιλώντας στον Λευκό Οίκο, ο πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε στους δημοσιογράφους: «Μόλις ενημερωθήκαμε για την πρόσφατη επίθεση». Πρόσθεσε ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες θα «λάβουν μια απόφαση» σχετικά με το ενδεχόμενο να παρέμβουν στη σύγκρουση, χωρίς να δώσει περισσότερες λεπτομέρειες.

Αργότερα, μιλώντας σε δημοσιογράφους, ο Αμερικανός πρόεδρος δήλωσε για την επίθεση: «Νομίζω ότι είναι φρικτή», ενώ πρόσθεσε: «Οι Σαουδάραβες είναι καλοί μαχητές, αλλά νομίζω ότι η επίθεση ήταν κάτι φρικτό».

Πέρυσι, ο Τραμπ είχε πραγματοποιήσει εκστρατεία βομβαρδισμών εναντίον των Χούθι, ανακηρύσσοντας μια «γρήγορη νίκη», αφού οι Ηνωμένες Πολιτείες είχαν δαπανήσει όπλα και πυρομαχικά αξίας περίπου ενός δισεκατομμυρίου δολαρίων μόνο κατά τον πρώτο μήνα.

Νωρίτερα αυτή την εβδομάδα, οι Χούθι είχαν επίσης εξαπολύσει επιθέσεις σε αεροδρόμια στο Ριάντ και στην Άμπχα, στο νότιο τμήμα του βασιλείου, προκαλώντας αρκετούς θανάτους και τραυματισμούς, σύμφωνα με τις σαουδαραβικές αρχές.

“Επικίνδυνη κλιμάκωση” – Το ιστορικό της σύγκρουσης

Την έντονη καταδίκη του εξέφρασε ο Γενικός Γραμματέας του ΟΗΕ, Αντόνιο Γκουτέρες.

Σε ανάρτησή του στην πλατφόρμα Χ, ο επικεφαλής των Ηνωμένων Εθνών δήλωσε «βαθιά σοκαρισμένος» από το χτύπημα, εκφράζοντας τη σοβαρή ανησυχία του για τη στοχοποίηση πολιτικών υποδομών.

Ο Γκουτέρες υπογράμμισε ότι οι επιθέσεις εναντίον αμάχων και μη στρατιωτικών εγκαταστάσεων συνιστούν παραβίαση του διεθνούς δικαίου, τονίζοντας πως τέτοιες ενέργειες «πρέπει να σταματήσουν αμέσως».

Η πολύνεκρη επίθεση αποτελεί «επικίνδυνη κλιμάκωση», όπως προειδοποίησε ο ειδικός απεσταλμένος του ΟΗΕ στην Υεμένη, ο Χανς Γκρούντμπεργκ, επιρρίπτοντας την ευθύνη για αυτήν στο υεμενίτικο κίνημα ανταρτών Ανσαραλά.

Επιθέσεις όπως αυτή «εγείρουν σοβαρή απειλή για την περιφερειακή ασφάλεια, διαιωνίζουν τον κύκλο της βίας και περιπλέκουν ακόμη περισσότερο τις προσπάθειες για την αποκατάσταση της ειρήνης στην Υεμένη», έκρινε ο κ. Γκρούντμπεργκ σε ανακοίνωσή του που δημοσιοποιήθηκε από τις υπηρεσίες του μέσω X.

Ο απεσταλμένος επανέλαβε ακόμη «την παρότρυνσή μου στην Ανσαραλά να σταματήσει τις επιθέσεις» εναντίον πολιτικών στόχων στη Σαουδική Αραβία.

Η Σαουδική Αραβία είχε ηγηθεί και στο παρελθόν μιας καταστροφικής εκστρατείας βομβαρδισμών εναντίον των Χούθι, το 2015, αφού η πολιτοφυλακή κατέλαβε την πρωτεύουσα της Υεμένης, τη Σαναά, εκδιώκοντας την κυβέρνηση της χώρας. Κατά τη διάρκεια του βίαιου πολέμου που ακολούθησε, εκατοντάδες χιλιάδες άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους εξαιτίας της βίας, της πείνας και των ασθενειών. Ωστόσο, οι Χούθι επέζησαν και εδραίωσαν την κυριαρχία τους στη βόρεια Υεμένη.

Μια εκεχειρία το 2022 έφερε μια εύθραυστη ειρήνη στη χώρα, μέχρι τον Φεβρουάριο, όταν οι Ηνωμένες Πολιτείες και το Ισραήλ επιτέθηκαν στο Ιράν, πυροδοτώντας έναν περιφερειακό πόλεμο.

Οι εντάσεις μεταξύ της Σαουδικής Αραβίας και των Χούθι αναζωπυρώθηκαν τον Ιούλιο, όταν οι Χούθι κατηγόρησαν το βασίλειο ότι βομβάρδισε το αεροδρόμιο της Σαναά. Η υποστηριζόμενη από τη Σαουδική Αραβία κυβέρνηση της Υεμένης ανέλαβε την ευθύνη για εκείνον τον βομβαρδισμό, δηλώνοντας ότι ενεργούσε για να εμποδίσει την προσγείωση ενός ιρανικού αεροσκάφους που δεν είχε λάβει άδεια.

Οι Χούθι αντιδρούν εδώ και χρόνια στους περιορισμούς στον εναέριο χώρο της Υεμένης, οι οποίοι επιβάλλονται από τη Σαουδική Αραβία, χαρακτηρίζοντάς τους αποκλεισμό. Σύντομα ανακοίνωσαν ότι σκόπευαν να εφαρμόσουν την πολιτική «αποκλεισμός έναντι αποκλεισμού» και κήρυξαν εμπάργκο στη σαουδαραβική ναυσιπλοΐα στην Ερυθρά Θάλασσα.

Η Ερυθρά Θάλασσα έχει καταστεί σημαντική εναλλακτική διαδρομή για τις εξαγωγές σαουδαραβικού πετρελαίου, καθώς ο πόλεμος με το Ιράν έχει διαταράξει τις μεταφορές μέσω των Στενών του Ορμούζ, μιας θαλάσσιας οδού κοντά στο Ιράν.

Σύντομα αναζωπυρώθηκε και ο εσωτερικός πόλεμος στην Υεμένη, με σφοδρές συγκρούσεις μεταξύ των Χούθι και των δυνάμεων που υποστηρίζονται από τη Σαουδική Αραβία και είναι σύμμαχες με την κυβέρνηση της Υεμένης.

Τον περασμένο μήνα, οι Χούθι κατέλαβαν ολόκληρη την ακτογραμμή της Υεμένης στην Ερυθρά Θάλασσα, έπειτα από μια ταχύτατη στρατιωτική επιχείρηση που τους έδωσε μεγαλύτερο έλεγχο στα Στενά Μπαμπ ελ-Μαντέμπ, ένα κρίσιμο πέρασμα για το παγκόσμιο εμπόριο.

Τελικά, το περασμένο Σαββατοκύριακο ξέσπασε ολοκληρωτικός πόλεμος. Η υποστηριζόμενη από τη Σαουδική Αραβία κυβέρνηση της Υεμένης ανακοίνωσε νέα στρατιωτική επιχείρηση εναντίον των Χούθι, υποσχόμενη να τους εκδιώξει από όλα τα εδάφη που είχαν καταλάβει τα τελευταία 12 χρόνια. Παράλληλα, η Σαουδική Αραβία ξεκίνησε νέα εκστρατεία βομβαρδισμών εναντίον της πολιτοφυλακής.

Η απόφαση αυτή έχει εμπλέξει ακόμη βαθύτερα το βασίλειο στις περιφερειακές συνέπειες του πολέμου ΗΠΑ και Ισραήλ εναντίον του Ιράν, του βασικού υποστηρικτή των Χούθι. Ο πρίγκιπας Μοχάμεντ βρίσκεται πλέον αντιμέτωπος με το δύσκολο έργο να σταματήσει τις επιθέσεις των Χούθι, αποφεύγοντας ταυτόχρονα έναν ακόμη παρατεταμένο πόλεμο που θα μπορούσε να εκτροχιάσει τα οικονομικά του σχέδια.

Σύμφωνα με αναλυτές, η εξεύρεση πολιτικής λύσης στη σύγκρουση έχει γίνει ολοένα δυσκολότερη, καθώς οι απαιτήσεις των Χούθι αυξάνονται. Αξιωματούχοι της οργάνωσης, έχοντας σκληραγωγηθεί από μια δεκαετία πολέμου και κυβερνώντας μια περιοχή της οποίας μεγάλο μέρος των υποδομών έχει ήδη καταστραφεί από τις συγκρούσεις, φαίνεται να υπολογίζουν ότι μπορούν να προκαλέσουν μεγαλύτερο κόστος στη Σαουδική Αραβία απ’ όσο μπορεί το βασίλειο να προκαλέσει σε εκείνους.