Γερμανία: Για πρώτη φορά μετά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο ακροδεξιός πρόεδρος σε τοπικό κοινοβούλιο

Η Εναλλακτική για τη Γερμανία (AfD) έγινε το πρώτο ακροδεξιό κόμμα στη Γερμανία που εξασφαλίζει τη θέση του προέδρου περιφερειακού κοινοβουλίου μετά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο.

Ο Τόμπιας Ράους, πρώην μεσίτης ακινήτων, εξελέγη από τον πρώτο γύρο της ψηφοφορίας την Τρίτη στη Σαξονία-Άνχαλτ, συγκεντρώνοντας 48 από τις 82 ψήφους.

Αργότερα την ίδια ημέρα, ο Χανς-Τόμας Τίλσνάιντερ, στέλεχος της πιο ακραίας πτέρυγας της AfD, εξελέγη αναπληρωτής πρόεδρος του κοινοβουλίου.

Η AfD, η οποία έχει χαρακτηριστεί «ακροδεξιά εξτρεμιστική» από την υπηρεσία πληροφοριών του ανατολικού κρατιδίου, έλαβε σχεδόν 44% στις εκλογές του περασμένου μήνα, καταφέροντας σοβαρό πλήγμα στον καγκελάριο Φρίντριχ Μερτς και στους κεντροδεξιούς Χριστιανοδημοκράτες (CDU).

Η εκλογή του Ράους στη θέση του προέδρου του κοινοβουλίου πραγματοποιήθηκε κατά την εναρκτήρια συνεδρίαση του σώματος στην πρωτεύουσα του κρατιδίου, το Μαγδεμβούργο. Είκοσι εννέα βουλευτές ψήφισαν εναντίον του και πέντε απείχαν.

Η κοινοβουλευτική ομάδα της AfD διαθέτει 39 έδρες, λίγο λιγότερες από όσες απαιτούνται για την απόλυτη πλειοψηφία. Πέντε βουλευτές του BSW, μικρού αριστερού κόμματος που υιοθετεί παρόμοιες με την AfD θέσεις για τη Ρωσία και τη μετανάστευση, είχαν ήδη ανακοινώσει ότι θα ψήφιζαν υπέρ του Ράους.

Το αποτέλεσμα σημαίνει ότι ακόμη τέσσερις βουλευτές στήριξαν τον 35χρονο στην μυστική ψηφοφορία.

Ρωγμές στο «τείχος προστασίας» απέναντι στην AfD

Η προθυμία πολιτικών να σπάσουν το λεγόμενο «τείχος προστασίας» -την άτυπη συμφωνία των υπόλοιπων κομμάτων να αποφεύγουν τη συνεργασία με την AfD, δίνει πλέον στο κόμμα την ευκαιρία να διεκδικήσει ακόμη και τον σχηματισμό κυβέρνησης στο κρατίδιο.

Ένα τέτοιο ενδεχόμενο θα αποτελούσε ακόμη μεγαλύτερη ιστορική τομή για τη μεταπολεμική Γερμανία.

Η στήριξη του BSW στον Ράους ήρθε μετά τη δήλωση της ιδρύτριας του κόμματος, Σάρα Βάγκενκνεχτ, ότι είναι καιρός να τελειώσει «η ανοησία του τείχους προστασίας».

Ο αναπληρωτής αρχηγός του BSW, Κρίστιαν Λάι, δήλωσε ότι «το τείχος προστασίας δεν λειτουργεί» και ότι οι ψήφοι σχεδόν του 44% του εκλογικού σώματος δεν μπορούν να αγνοηθούν.

«Χρειαζόμαστε έναν έξυπνο τρόπο αντιμετώπισης της AfD και αυτό σημαίνει να ασχολούμαστε με το περιεχόμενο του προγράμματός της αντί για ένα τείχος προστασίας», δήλωσε σε γερμανικά μέσα ενημέρωσης.

Δεν έγινε αμέσως σαφές ποιοι βουλευτές στήριξαν την εκλογή του Τίλσνάιντερ, καθώς το BSW είχε δηλώσει ότι δεν θα τον ψηφίσει. Ο ίδιος έλαβε 44 ψήφους.

Ως ένας από τους βασικούς συντάκτες του ριζοσπαστικού προγράμματος της AfD, θεωρείται πιθανός υποψήφιος για τη θέση του υπουργού Πολιτισμού και Επιστημών στο κρατίδιο.

Έχει αποκαλέσει τον Ρώσο πρόεδρο Βλαντίμιρ Πούτιν «πραγματικό άνδρα με υγιές σύστημα αξιών» και έχει κατηγορήσει τους μετανάστες ότι «έρχονται εδώ μαζικά […] θέλοντας να σπαταλήσουν τα χρήματά μας».

Ο Τίλσνάιντερ, με σπουδές στις ισλαμικές επιστήμες, έχει επίσης περιγράψει το Ισλάμ ως «μύκητα» που αναπτύσσεται πάνω στη «γερμανική βελανιδιά». Η οικογένειά του μετανάστευσε από τη Ρουμανία στη Γερμανία τη δεκαετία του 1980.

Οι δεσμεύσεις Ράους και οι αντιδράσεις

Στην ομιλία του μετά την εκλογή του, ο Ράους υποσχέθηκε να εκπροσωπεί όλες τις φωνές και «να λαμβάνει σοβαρά υπόψη τις διαφορετικές απόψεις και να προσπαθεί να λαμβάνει αποφάσεις με διαφανή τρόπο».

Χειροκροτήθηκε από τη δική του κοινοβουλευτική ομάδα και τους βουλευτές του BSW. Οι υπόλοιποι βουλευτές δεν αντέδρασαν.

Ο Ράους είχε βρεθεί στο επίκεντρο σκανδάλου νεποτισμού, που αφορούσε βουλευτές της AfD οι οποίοι απασχολούσαν συγγενικά τους πρόσωπα στο κοινοβούλιο. Ο ίδιος αρνήθηκε ότι αρκετά αδέλφια του και ένας κουνιάδος του εργάζονταν στο περιφερειακό κοινοβούλιο, παραδέχθηκε όμως ότι απασχολούσε αρκετούς παίκτες από την ποδοσφαιρική ομάδα στην οποία είναι μέλος.

Είναι στενός σύμμαχος και έμπιστος του Ούλριχ Ζίγκμουντ, επικεφαλής υποψηφίου της AfD, ο οποίος επιχειρεί να αναλάβει την ηγεσία της Σαξονίας-Άνχαλτ.

Ο Ζίγκμουντ δεν έχει ακόμη αποκαλύψει ποια κόμματα ή ποιοι πολιτικοί έχουν συμφωνήσει να συνεργαστούν με την AfD, δηλώνοντας μόνο ότι «οι διαπραγματεύσεις πηγαίνουν καλά».

Η AfD υποστηρίζει ότι επιχειρεί να προσεγγίσει στελέχη της CDU προκειμένου να σπάσει το «τείχος προστασίας», κάτι που η ηγεσία των Χριστιανοδημοκρατών αρνείται.

Το BSW δηλώνει ότι θα στηρίξει κοινοβούλιο υπό την ηγεσία της AfD μόνο εφόσον επικεφαλής αναλάβει ένα μη κομματικό πρόσωπο, θέση που η AfD απορρίπτει. Ο Ζίγκμουντ έχει περιθώριο έως τον Δεκέμβριο για να σχηματίσει κυβέρνηση.

«Ευθύνη για τις συνέπειες»

Βουλευτές της αντιπολίτευσης εξέφρασαν έντονη ανησυχία για τη ρήξη του «τείχους προστασίας».

«Όποιος τοποθέτησε σε αυτή τη θέση έναν εκπρόσωπο ενός εξτρεμιστικού και αντισυνταγματικού κόμματος θα φέρει την ευθύνη για τις συνέπειες», δήλωσε η βουλευτής των Πρασίνων Σούζαν Σιμπόρα-Ζάιντλιτς, προκαλώντας έντονα χειροκροτήματα.

Το αποτέλεσμα των εκλογών στη Σαξονία-Άνχαλτ, μαζί με δύο ακόμη περιφερειακές αναμετρήσεις τον Σεπτέμβριο, έχει αυξήσει σημαντικά την πίεση στον Φρίντριχ Μερτς.

Όταν ανέλαβε την καγκελαρία το 2025, είχε δεσμευτεί ότι θα περιόριζε στο μισό τη δύναμη της AfD, μέσω της ενίσχυσης της οικονομίας και του περιορισμού της μετανάστευσης.

Αντίθετα, η υποστήριξη προς την CDU έχει σχεδόν υποδιπλασιαστεί, ενώ η AfD έχει φτάσει περίπου στο 30% στις εθνικές δημοσκοπήσεις.

Πριν από την ψηφοφορία, η Εύα φον Άνγκερν του αριστερού Die Linke, η μακροβιότερη βουλευτής του κοινοβουλίου της Σαξονίας-Άνχαλτ, συνέκρινε την εκλογή του Ράους με τη χρήση του αξιώματος του προέδρου του Ράιχσταγκ από τον Χέρμαν Γκέρινγκ τη δεκαετία του 1930, προκειμένου να διευκολυνθεί η άνοδος του Αδόλφου Χίτλερ στην εξουσία.

Υποστήριξε επίσης ότι οι αρνητικές συνέπειες της εκλογικής νίκης της AfD έχουν ήδη αρχίσει να γίνονται αισθητές στο κρατίδιο, επικαλούμενη μείωση των τουριστικών αφίξεων και εκπαιδευτικούς που αποσύρουν αιτήσεις για θέσεις εργασίας.