Γιατί η σύγκρουση με τον Πάπα μπορεί να αποδειχθεί μοιραία για τον Τραμπ

Λίγες δημογραφικές ομάδες ήταν πιο σημαντικές για τη νίκη του Ντόναλντ Τραμπ το 2024 από τους Καθολικούς. Ενώ οι Καθολικοί συνήθως χωρίζονται σχεδόν 50-50, τα στοιχεία δείχνουν ότι ο Αμερικανός πρόεδρος κέρδισε ένα ποσοστό μεταξύ 55% και 59% από αυτούς — προφανώς το μεγαλύτερο που έχει συγκεντρώσει οποιοσδήποτε υποψήφιος για την προεδρία τις τελευταίες δεκαετίες.

Μόλις 17 μήνες αργότερα, ο Τραμπ έρχεται σε σύγκρουση με έναν πάπα… ξανά.

Αυτή τη φορά, η σύγκρουση αυτή ενδέχεται να έχει πιο μακροχρόνιες επιπτώσεις.

Ο Τραμπ κατάφερε να κερδίσει τις εκλογές του 2016 μετά από μια σύντομη διαμάχη με τον Πάπα Φραγκίσκο. Ωστόσο, η σύγκρουση με τον Πάπα Λέοντα είναι διαφορετική.

Τι συνέβη

Αργά το βράδυ της Κυριακής, ο Τραμπ επιτέθηκε με αφορμή τα σχόλια του Πάπα Λέοντα για τον πόλεμο στο Ιράν, σε μια μακροσκελή ανάρτηση στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, στην οποία:

1. Χαρακτήρισε τον Πάπα «ΑΔΥΝΑΜΟ απέναντι στο έγκλημα και απαράδεκτο στην εξωτερική πολιτική».
2. Ισχυρίστηκε ότι ο Λέων εξελέγη Πάπας μόνο «επειδή ήταν Αμερικανός και θεώρησαν ότι αυτός θα ήταν ο καλύτερος τρόπος για να αντιμετωπίσουν τον Πρόεδρο Ντόναλντ Τζ. Τραμπ».
3. Ανέφερε ότι ο Λέων πρέπει «να συγκεντρωθεί ως Πάπας, να χρησιμοποιήσει την κοινή λογική, να σταματήσει να ικανοποιεί τη ριζοσπαστική Αριστερά και να επικεντρωθεί στο να είναι ένας Μεγάλος Πάπας, όχι ένας Πολιτικός».
4. Ανέφερε ότι ο Λέων βλάπτει την Καθολική Εκκλησία.

Ένα μέλος της Επιτροπής Θρησκευτικής Ελευθερίας του Τραμπ, ο Επίσκοπος Ρόμπερτ Μπάρον, χαρακτήρισε την ανάρτηση «εντελώς ακατάλληλη και ασεβή» και είπε ότι «ο πρόεδρος οφείλει μια συγγνώμη στον Πάπα», ενώ έντονη κριτική δέχτηκε και από στενούς συμμάχους και φίλους του, όπως η Τζόρτζια Μελόνι.

Ακολούθως, ο Τραμπ επιχείρησε να διασκεδάσει τις εντυπώσεις δημοσιεύοντας μια προφανώς ψεύτικη εικόνα -προϊόν τεχνητής νοημοσύνης- που τον απεικόνιζε ως μια μορφή που μοιάζει με τον Χριστό, να θεραπεύει έναν άρρωστο.

Είναι μια εικόνα που πολλοί επικριτές, συμπεριλαμβανομένων και ορισμένων που υποστήριζαν τον Τραμπ, χαρακτήρισαν βλάσφημη. Ο Τραμπ αργότερα διέγραψε την ανάρτηση και τη Δευτέρα ισχυρίστηκε ότι απεικονιζόταν ως γιατρός, κάτι που δεν ισχύει. («Δεν γνωρίζω πολλούς γιατρούς που έχουν λαμπερά χέρια» σχολίασε ειρωνικά ο πάτερ Τζέιμς Μάρτιν, ιησουίτης ιερέας, στο CNN).

Μια ακόμη σύγκρουση με έναν Πάπα το 2016

Η κατάσταση θυμίζει ένα παρόμοιο σκηνικό που είχε εκτυλιχθεί πριν δέκα περίπου χρόνια.

Στις αρχές του 2016, καθώς ο Τραμπ προηγούνταν στην κούρσα για το χρίσμα των Ρεπουμπλικανών για την προεδρία, είχε μια σύντομη διαμάχη με τον Πάπα Φραγκίσκο σχετικά με τα σχόλια του ποντίφικα για τη μετανάστευση.

Όταν ο Φραγκίσκος ετοιμαζόταν να επισκεφθεί τα μεξικανικά σύνορα, ο Τραμπ τον χαρακτήρισε «πολύ πολιτικό πρόσωπο» και υπαινίχθηκε ότι το Μεξικό τον χρησιμοποιούσε. Λίγες μέρες αργότερα, ο Φραγκίσκος φάνηκε να επικρίνει τα σχέδια του Τραμπ για την κατασκευή τείχους στα σύνορα, λέγοντας ότι δεν ήταν «χριστιανικό» να εστιάζει κανείς στην κατασκευή τειχών αντί για γέφυρες.

Ο Τραμπ απάντησε χαρακτηρίζοντας τα σχόλια του Φραγκίσκου «απαράδεκτα». Ισχυρίστηκε μάλιστα ότι, αν το ISIS είχε επιτεθεί στο Βατικανό, ο Πάπας θα ευχόταν ο Τραμπ να ήταν πρόεδρος.

Επρόκειτο για ένα συμβάν που ξεχώρισε κατά την προεκλογική εκστρατεία: Το φαβορί για την προεδρική υποψηφιότητα του Ρεπουμπλικανικού Κόμματος — μια διαδικασία που εμπλέκει σε μεγάλο βαθμό τους θρησκευόμενους ψηφοφόρους — συγκρούεται ανοιχτά με τον πιο γνωστό θρησκευτικό ηγέτη στον κόσμο.

Τότε, γράφτηκαν πολλά άρθρα ανάλυσης σχετικά με το αν ο Τραμπ ζημίωνε τον εαυτό του, αν και ο Τραμπ προφανώς βγήκε αλώβητος από αυτή τη διαμάχη και κέρδισε την προεδρία αργότερα, εκείνο το έτος.

Τι είναι διαφορετικό σήμερα

Η αντιπαράθεση του 2016 δεν έλαβε μεγάλες διαστάσεις, καθώς τελείωσε σχεδόν τόσο γρήγορα όσο ξεκίνησε. Μόλις μια μέρα μετά τα έντονα σχόλιά του εναντίον του Φραγκίσκου, ο Τραμπ προσπάθησε ξαφνικά να εξομαλύνει την κατάσταση.

Εξήρε τον Φραγκίσκο ως «υπέροχο άνθρωπο» και επέμεινε ότι στην πραγματικότητα δεν είχαν τσακωθεί. Υπονόησε μάλιστα ότι η αναφορά του Πάπα για τείχη και γέφυρες είχε αναλυθεί υπερβολικά και δεν ήταν τόσο επικριτική προς τον Τραμπ.

Ήταν μια εντυπωσιακή υποχώρηση από τον Τραμπ -όπως τη χαρακτηρίζει το CNN– έναν άνθρωπο που σπάνια υποχωρεί από μια διαμάχη. Ωστόσο, η τελευταία χρονικά σύγκρουση ενδέχεται να έχει… μέλλον.

Ο Τραμπ έχει διαγράψει την αμφιλεγόμενη φωτογραφία του από τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Ωστόσο, κατά τα άλλα, κανένας από τους δύο ηγέτες δεν δείχνει ότι έχει πρόθεση να υποχωρήσει.

Ο Πάπας Λέων εμπλέκεται στη διαμάχη περισσότερο από ό,τι ο Φραγκίσκος. Ενώ ο Φραγκίσκος επέκρινε έμμεσα τις μεταναστευτικές πολιτικές του Τραμπ, ο Λέων ήταν πιο άμεσος στις επικρίσεις του προς τον Τραμπ, τόσο για τη μετανάστευση όσο και για τον πόλεμο.

Μάλιστα, δήλωσε στους δημοσιογράφους τη Δευτέρα ότι «δεν φοβάται την κυβέρνηση Τραμπ» και θα συνεχίσει να κηρύττει το Ευαγγέλιο.

Και ο Τραμπ επανήλθε δίνοντας συνέχεια και αρνούμενος να ζητήσει συγγνώμη.

«Όχι, γιατί ο Πάπας Λέων είπε πράγματα που είναι λάθος. Ήταν πολύ αντίθετος σε ό,τι κάνω σε σχέση με το Ιράν» είπε ο Τραμπ, προσθέτοντας: «Νομίζω ότι είναι πολύ αδύναμος όσον αφορά το έγκλημα και άλλα θέματα. Μίλησε δημόσια. Εγώ απλώς απαντώ στον Πάπα Λέοντα».

Ένα άλλο βασικό στοιχείο είναι η προφανώς βλάσφημη ανάρτηση του Τραμπ.

Αν και τη διέγραψε (και αρνήθηκε ότι επρόκειτο για αναφορά στον Ιησού Χριστό), η σύγκριση αυτή ξεπέρασε τα όρια για πολλούς πιστούς καθολικούς και άλλους χριστιανούς. Η ανάρτηση αυτή ήρθε επίσης μία εβδομάδα αφότου η πνευματική σύμβουλος του Τραμπ, Πάουλα Γουάιτ-Κέιν, τον συνέκρινε ανοιχτά με τον Ιησού Χριστό σε εκδήλωση στο Λευκό Οίκο.

«Αυτό στο οποίο [τα μέσα ενημέρωσης] θα έπρεπε πραγματικά να δώσουν προσοχή, είναι οι χριστιανοί υποστηρικτές του Τραμπ που στάθηκαν στο πλευρό του στο θέμα του Ιράν, οι οποίοι αρχίζουν να συνειδητοποιούν τη βλασφημία του» δήλωσε ο συντηρητικός σχολιαστής Έρικ Έρικσον στο X.

Έπειτα, υπάρχει και το γεγονός ότι πρόκειται για τον πρώτο Αμερικανό πάπα.

Ενώ κάθε πάπας έχει διεθνές ακροατήριο, είναι λογικό να υποθέσουμε ότι ο Λέων μπορεί να έχει μεγαλύτερη απήχηση όχι μόνο σε τους Αμερικανούς Καθολικούς, αλλά στους Αμερικανούς γενικά. Και πράγματι, οι δημοσκοπήσεις το επιβεβαιώνουν.

Ο πάπας Λέων ήταν η πιο δημοφιλής προσωπικότητα μεταξύ 14 ατόμων που εξετάστηκαν σε έρευνα της Gallup το περασμένο καλοκαίρι. Και οι Αμερικανοί τον έβλεπαν θετικά με αναλογία 5 προς 1 σε μια δημοσκόπηση του NBC News τον περασμένο μήνα. Ο Τραμπ, εν τω μεταξύ, βρίσκεται σε πολιτικό ναδίρ, με ποσοστά αποδοχής που έχουν πέσει στο 30% σε ορισμένες πρόσφατες δημοσκοπήσεις.

Πιθανότατα, οι περισσότεροι υποστηρικτές του Τραμπ δεν θα αποξενώνονταν από μια παρατεταμένη αντιπαράθεση με τον πάπα. Στην πραγματικότητα, όμως, αυτό μάλλον θα πρέπει να το αναμένουμε, δεδομένης της αφοσίωσης που έχει δείξει η εκλογική του βάση την τελευταία δεκαετία.

Ωστόσο, ο Τραμπ δεν έχει την πολυτέλεια να απομακρύνει κι άλλους υποστηρικτές του αυτή τη στιγμή.

Οι Καθολικοί δεν ήταν απλώς εξαιρετικά σημαντικοί για τον Τραμπ στις εκλογές του 2024· στην πραγματικότητα, τον έχουν στηρίξει περισσότερο από άλλες ομάδες, σύμφωνα με δεδομένα του Ιανουαρίου από το Pew Research Center. Το Pew έδειξε ότι η υποστήριξη στην ατζέντα του Τραμπ μεταξύ λευκών και ισπανόφωνων Καθολικών μειώθηκε λιγότερο απ’ ό,τι σε άλλες ομάδες, συμπεριλαμβανομένων των ευαγγελικών, άλλων Προτεσταντών και όσων δεν ανήκουν σε κάποια θρησκεία.

Με λίγα λόγια: ενδέχεται να δούμε μια σύγκρουση ανάμεσα στον Τραμπ και έναν πάπα που πράγματι έχει σημασία.