Γιατί το Ισραήλ και το Ιράν άρχισαν να πολεμούν ξανά;

Οι ορκισμένοι εχθροί, Ισραήλ και Ιράν, επέστρεψαν στην ενεργή αντιπαράθεση με την ανταλλαγή νέων πληγμάτων από τις πρωινές ώρες της Δευτέρας (08/06), δύο μήνες μετά την συμφωνία για κατάπαυση του πυρός.

Την ίδια στιγμή ο Ντόναλντ Τραμπ, ο οποίος, μαζί με το Ισραήλ, ξεκίνησε τον πόλεμο τον Φεβρουάριο του 2026, επιχειρεί να παρουσιαστεί ως μεσολαβητής για την επίτευξη εκεχειρίας, και κάλεσε τις δύο πλευρές να σταματήσουν οι  εκατέρωθεν επιθέσεις και δήλωσε ότι οι «τελικές διαπραγματεύσεις» για την ειρήνη βρίσκονται σε πλήρη εξέλιξη.

Μέχρι αργά το απόγευμα της Δευτέρας, οι επιθέσεις είχαν σταματήσει.

Δημοσίευμα – explainer του Guardian, εξηγεί γιατί Ισραήλ και Ιράν άρχισαν να βάλλουν ξανά ο ένας εναντίον του άλλου και τι συμβαίνει με τις ευρύτερες ειρηνευτικές προσπάθειες;

Πώς ξεκίνησε ο πόλεμος;

Ο Τραμπ ξεκίνησε τον πόλεμο στις 28 Φεβρουαρίου σε συνεργασία με τις Αμυντικές Δυνάμεις του Ισραήλ (IDF).

Η σύγκρουση ξέφυγε γρήγορα από τον έλεγχο του Αμερικανού προέδρου, προκαλώντας περιφερειακή αποσταθεροποίηση και ένα παγκόσμιο οικονομικό σοκ. Το ουσιαστικό κλείσιμο των ζωτικής σημασίας Στενών του Ορμούζ από την Τεχεράνη αναστάτωσε τις ενεργειακές αγορές και κατέστησε πολλά βασικά προϊόντα, συμπεριλαμβανομένων των τροφίμων, ακριβότερα.

Παρά το γεγονός ότι η κορυφαία ηγεσία του Ιράν εξοντώθηκε από την πρώτη μέρα, συμπεριλαμβανομένου του ανώτατου ηγέτη Αλί Χαμενεΐ, νέα πρόσωπα διορίστηκαν και ανέλαβαν τα ηνία της χώρας άμεσα.

Υπάρχει σε ισχύ κατάπαυση του πυρός;

Μια κατάπαυση του πυρός συμφωνήθηκε στις 8 Απριλίου, χωρίς, όμως, να σηματοδοτεί το οριστικό τέλος της σύγκρουσης.

Βασικά ζητήματα παραμένουν ανεπίλυτα, συμπεριλαμβανομένης της ελευθερίας διέλευσης των πλοίων στον Κόλπο, της συγκράτησης του Ισραήλ από το να επιτίθεται στους γείτονές του, των ελέγχων στις πυρηνικές φιλοδοξίες του Ιράν και της άρσης των κυρώσεων κατά της Τεχεράνης.

Το Ιράν υποστηρίζει ότι το πυρηνικό του πρόγραμμα προορίζεται αποκλειστικά για την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας, αλλά πολλές κυβερνήσεις επιθυμούν σαφείς και εκτελεστές συμφωνίες για να αποτρέψουν την Τεχεράνη από το να κατασκευάσει ποτέ ατομικό όπλο.

Ο Τραμπ “διέγραψε” την πυρηνική συμφωνία της εποχής Ομπάμα, αλλά δεν έχει καταφέρει να συμφωνήσει σε μια νέα εκδοχή της.

Γιατί το Ισραήλ και το Ιράν άρχισαν να πολεμούν ξανά;

Κάθε πλευρά έχει τη δική της εκδοχή για το «ποιος το ξεκίνησε», αλλά η καθοριστική στιγμή στοπρόσφατο κύμα βίας ήταν τα πλήγματα που εξαπέλυσε το Ισραήλ στη Βηρυτό νωρίς την Κυριακή (6/6).

Η Τεχεράνη είχε δηλώσει την περασμένη εβδομάδα ότι θα θεωρούσε οποιαδήποτε ισραηλινή επίθεση στη λιβανέζικη πρωτεύουσα ως παραβίαση της κατάπαυσης του πυρός μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν και θα απαντούσε επιτιθέμενη στο Ισραήλ, κάτι που έπραξε.

Συνεχίστηκαν οι μάχες στο Ισραήλ και τον Λίβανο τους τελευταίους μήνες;

Ναι. Οι ΗΠΑ, το Ισραήλ και το Ιράν σταμάτησαν να βομβαρδίζουν ο ένας τον άλλον τον Απρίλιο, αλλά το Ισραήλ συνέχισε να επιτίθεται στον Λίβανο και η Χεζμπολάχ συνέχισε να εκτοξεύει drones και ρουκέτες εναντίον του Ισραήλ.

Η Χεζμπολάχ ενεπλάκη στον πόλεμο τον Μάρτιο, όταν εκτόξευσε ρουκέτες κατά του Ισραήλ προς υποστήριξη του Ιράν, μετά την οποία το Ισραήλ εξαπέλυσε μια εντατική εκστρατεία βομβαρδισμών σε όλο τον Λίβανο.

Πώς εμπλέκεται ο Λίβανος στον πόλεμο ΗΠΑ-Ισραήλ κατά του Ιράν;

Το Ισραήλ έχει εισβάλει και καταλάβει επανειλημμένα τον Λίβανο τις τελευταίες δεκαετίες, και υπάρχει ένα ισχυρό πολιτικό κίνημα στο Ισραήλ που ζητά τη μόνιμη κατάληψη λιβανέζικων εδαφών.

Ο πόλεμος του Ισραήλ κατά του Λιβάνου υπήρξε επίσης εξαιρετικά καταστροφικός, οδηγώντας σε μια άνευ προηγουμένου ανθρωπιστική κρίση.

Περισσότεροι από ένα εκατομμύριο άνθρωποι, το ένα πέμπτο του πληθυσμού του Λιβάνου, έχουν εκτοπιστεί, και τα ισραηλινά πλήγματα έχουν κοστίσει τη ζωή σε τουλάχιστον 3.613 ανθρώπους. Η Χεζμπολάχ έχει σκοτώσει τουλάχιστον 30 Ισραηλινούς στρατιώτες στον Λίβανο και τρεις Ισραηλινούς πολίτες.

Η Τεχεράνη επιμένει να συμπεριληφθεί ο Λίβανος σε μια ευρύτερη συμφωνία κατάπαυσης του πυρός, κάτι που το Ισραήλ και οι ΗΠΑ έχουν απορρίψει.

Ο Τραμπ δήλωσε στο NBC News την Κυριακή ότι δεν απαιτεί να αποτελέσει ο Λίβανος μέρος οποιασδήποτε ειρηνευτικής συμφωνίας με το Ιράν.

Υπάρχει ξεχωριστή κατάπαυση του πυρός στον Λίβανο;

Κατά κάποιο τρόπο. Οι κυβερνήσεις του Λιβάνου και του Ισραήλ διαπραγματεύονται απευθείας στην Ουάσιγκτον και έχουν συμφωνήσει σε κατάπαυση του πυρός.

Αλλά η συμφωνία στερείται ουσιαστικής ισχύος, επειδή η Χεζμπολάχ, και όχι ο λιβανέζικος στρατός, εξαπολύει επιθέσεις εναντίον του Ισραήλ, και η οργάνωση έχει απορρίψει την εκεχειρία που επιτεύχθηκε με μεσολάβηση των ΗΠΑ.

Η λιβανέζικη κυβέρνηση προσπαθεί να αποκαταστήσει τον έλεγχο σε περιοχές της χώρας όπου η Χεζμπολάχ είναι ισχυρή και τελικά να αφοπλίσει την οργάνωση. Η Χεζμπολάχ υποστηρίζει ότι χρειάζεται τα όπλα της για να αποτρέψει την ισραηλινή επιθετικότητα.