Γροιλανδή κερδίσει δικαστική μάχη κατά της Δανίας – Της είχαν πάρει το δύο ωρών βρέφος της

Μια γυναίκα από τη Γροιλανδία, της οποίας οι δανέζικες αρχές αφαίρεσαν το νεογέννητο μωρό ως αποτέλεσμα αμφιλεγόμενων «τεστ ικανότητας γονέων», κέρδισε μια δικαστική μάχη ορόσημο. Το ανώτερο δικαστήριο έκρινε ότι οι ενέργειες των αρχών ήταν παράνομες.

Όπως γράφει ο Guardian, η κόρη της Κέιρα Αλεξάνδρα Κρόνβολντ (Keira Alexandra Kronvold), Ζάμι, απομακρύνθηκε από κοντά της όταν ήταν μόλις δύο ωρών και τοποθετήθηκε σε ανάδοχη φροντίδα τον Νοέμβριο του 2024, αφού η Κρόνβολντ υποβλήθηκε στα λεγόμενα ψυχομετρικά τεστ FKU (γονικής επάρκειας). Εκείνη την εποχή, της είπαν ότι το τεστ έγινε για να διαπιστωθεί αν ήταν «αρκετά πολιτισμένη».

Η κυβέρνηση της Δανίας απαγόρευσε απότομα τα τεστ σε άτομα με καταγωγή από τη Γροιλανδία τον περασμένο Μάιο, μετά από χρόνια κριτικής και εν μέσω διεθνών πιέσεων, μετά τις απειλές του Ντόναλντ Τραμπ προς την πρώην αποικία της Δανίας, η οποία παραμένει μέρος του δανικού βασιλείου.

Παρά την αλλαγή του νόμου, δεκάδες Γροιλανδοί γονείς που ζουν στη Δανία, συμπεριλαμβανομένης της Κρόνβολντ, παραμένουν χωρισμένοι από τα παιδιά τους έχοντας υποβληθεί σε αυτά τα τεστ. Στην απόφαση της Παρασκευής, το δυτικό ανώτερο δικαστήριο έκρινε ότι η απομάκρυνση της Ζάμι, η οποία είναι πλέον 18 μηνών και ζει με μια δανική ανάδοχη οικογένεια, ήταν παράνομη και παραβίαζε τα θεμελιώδη νομικά δικαιώματα της Κρόνβολντ σύμφωνα με τη Σύμβαση του 1989 της Διεθνούς Οργάνωσης Εργασίας (ΔΟΕ) για τους αυτόχθονες και τους λαούς με φυλετική συγκρότηση. Έκρινε επίσης ότι τα τεστ που χρησιμοποιήθηκαν για τη λήψη της απόφασης ήταν παρωχημένα.

Ο δικηγόρος της Κρόνβολντ, Γκερτ Ντιρν (Gert Dyrn), δήλωσε ότι η απόφαση έχει «μεγάλη σημασία»: «Όταν το κράτος θέσπισε αυτόν τον νέο νόμο πέρυσι, αναγνώρισε ότι παραβίαζε τη σύμβαση για τους αυτόχθονες λαούς και ίσως την Ευρωπαϊκή Σύμβαση Δικαιωμάτων του Ανθρώπου, κάτι που –κατά τη γνώμη μου– επιβεβαίωσε η σημερινή απόφαση. Πρόκειται για μια σημαντική νίκη για τη γροιλανδική κοινότητα στη Δανία». Αν και η απόφαση δεν θα οδηγήσει άμεσα στην επανένωση της Κρόνβολντ με την κόρη της, καθώς έκτοτε έχει επαναξιολογηθεί με ένα νέο σύστημα, αποτελεί την πρώτη φορά που το ανώτερο δικαστήριο της Δανίας αποφαίνεται επί του θέματος και αναμένεται να έχει σημαντικές επιπτώσεις για Γροιλανδούς γονείς και τα χωρισμένα παιδιά τους, πηγαίνοντας πίσω μέχρι το 1996, όταν η Δανία επικύρωσε τη σύμβαση της ΔΟΕ.

Πιθανές αποζημιώσεις και διεθνείς αντιδράσεις

Ο Ντιρν δήλωσε ότι η απόφαση μπορεί να χρησιμοποιηθεί από άλλες γυναίκες για την ακύρωση προηγούμενων αποφάσεων, αλλά και από ενήλικες Γροιλανδούς που απομακρύνθηκαν από τους γονείς τους ως παιδιά, προκειμένου να ζητήσουν συγγνώμη από το κράτος ή αποζημίωση.

Την περασμένη εβδομάδα, έγινε γνωστό ότι ο Οργανισμός Ηνωμένων Εθνών ενημέρωσε τη Δανία ότι η μεταχείριση της Κρόνβολντ από τις αρχές «ενδέχεται να συνιστά εθνοτική διάκριση». Η Ριμ Αλσαλέμ (Reem Alsalem), ειδική εισηγήτρια του ΟΗΕ για τη βία κατά των γυναικών, μαζί με άλλους εισηγητές, ζήτησαν από την κυβέρνηση εξηγήσεις, τονίζοντας ότι η αφαίρεση των παιδιών χωρίς συγκατάθεση μπορεί να είναι «μεροληπτική και δυσανάλογη».

Η συνέχεια του αγώνα

Μετά την είδηση της νίκης της, η Κρόνβολντ δήλωσε: «Νιώθω υπέροχα, δυσκολεύομαι να το περιγράψω με λόγια. Αυτό θα αλλάξει κάθε υπόθεση στη Δανία για τους ανθρώπους από τη Γροιλανδία». Παρόλο που νωρίτερα μέσα στην εβδομάδα έχασε μια υπόθεση σε κατώτερο δικαστήριο για την επανένωση με την κόρη της, οι δικηγόροι της σχεδιάζουν να προσβάλουν και αυτή την απόφαση στο ανώτερο δικαστήριο.

Η Δανία διεξήγαγε γενικές εκλογές τον Μάρτιο και τα κόμματα δεν έχουν σχηματίσει ακόμη κυβέρνηση. Το Υπουργείο Κοινωνικών Υποθέσεων δήλωσε έτοιμο να συζητήσει το θέμα εποικοδομητικά με τον ΟΗΕ, ενώ το Εθνικό Συμβούλιο Κοινωνικών Προσφυγών ανακοίνωσε ότι θα μελετήσει λεπτομερώς την απόφαση για να διασφαλίσει τη σωστή εφαρμογή της νομολογίας στο μέλλον.