Η αχίλλειος πτέρνα του Τραμπ που μπορούν να εκμεταλλευτούν Κίνα και Ρωσία

Έχουν περάσει πλέον επτά εβδομάδες πολέμου και ούτε το καθεστώς στο Ιράν έχει ανατραπεί, ούτε αναγκάστηκε να ικανοποιήσει όλα τα αιτήματα του Ντόναλντ Τραμπ. Ωστόσο, αυτό που κατάφερε να αναδείξει η περίοδος αυτή τόσο στους αντιπάλους όσο και στους συμμάχους των ΗΠΑ, ήταν ένα από τα κεντρικά τρωτά σημεία του Αμερικανού προέδρου: την οικονομική πίεση.

Ακόμα και με την ανακοίνωση του Ιράν την Παρασκευή ότι τα Στενά του Ορμούζ επαναλειτουργούν για τη ναυτιλία, η κρίση στη Μέση Ανατολή αποκάλυψε τα όρια της προθυμίας του Τραμπ να ανεχθεί την εγχώρια οικονομική αιμορραγία.

Ο Τραμπ επιτέθηκε μαζί με το Ισραήλ στο Ιράν στις 28 Φεβρουαρίου, υποστηρίζοντας ότι υπάρχουν επικείμενες απειλές για την ασφάλεια, ιδίως λόγω του πυρηνικού του προγράμματος. Αλλά τώρα, με τις τιμές της βενζίνης στις ΗΠΑ να έχουν σκαρφαλώσει, τον πληθωρισμό να αυξάνεται και τα ποσοστά αποδοχής του να μειώνονται, ο Τραμπ αγωνίζεται να εξασφαλίσει μια διπλωματική συμφωνία που θα μπορούσε να περιορίσει τις επιπτώσεις στο εσωτερικό, όπως επισημαίνει το Reuters.

Το Ιράν έχει υποστεί στρατιωτικά πλήγματα, αλλά απέδειξε ότι μπορεί να επιφέρει οικονομικό κόστος που ο Τραμπ και οι συνεργάτες του υποτίμησαν, και να εξαπολύσει ένα παγκόσμιο ενεργειακό σοκ, με σαρωτικές επιπτώσεις στην οικονομία.

Το αυξανόμενο κόστος στην ενέργεια και ο κίνδυνος ύφεσης

Ο Τραμπ έχει αγνοήσει πολλές φορές δημόσια τις εγχώριες οικονομικές ανησυχίες που προκαλούνται από τον πόλεμο.

Αλλά δύσκολα μπορεί να αγνοήσει το γεγονός ότι, παρόλο που οι ΗΠΑ δεν εξαρτώνται από το ένα πέμπτο των παγκόσμιων αποστολών πετρελαίου που ουσιαστικά μπλοκαρίστηκαν από τον ασφυκτικό κλοιό του Ιράν στα στενά, το αυξανόμενο κόστος ενέργειας έχει πλήξει τους Αμερικανούς καταναλωτές. Η προειδοποίηση του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου για τον κίνδυνο παγκόσμιας ύφεσης επιτείνει την απαισιοδοξία.

Η πίεση για διέξοδο από τον πόλεμο που – εκτός από τις καταστροφικές του συνέπειες είναι και αντιδημοφιλής – έχει αυξηθεί, καθώς οι Ρεπουμπλικάνοι του Τραμπ υπερασπίζονται τις οριακές πλειοψηφίες στο Κογκρέσο στις ενδιάμεσες εκλογές του Νοεμβρίου.

Τίποτα από αυτά δεν έχει περάσει απαρατήρητο από τους ηγέτες του Ιράν, οι οποίοι χρησιμοποίησαν την κυριαρχία τους στα Στενά για να ωθήσουν την ομάδα του Τραμπ στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων.

Aναλυτές σημειώνουν πως οι αντίπαλοι των ΗΠΑ, η Κίνα και η Ρωσία, μπορεί να αντλήσουν τα δικά τους συμπεράσματα: ενώ ο Τραμπ έχει δείξει πως έχει όρεξη για να επιδείξει στρατιωτική ισχύ κατά τη δεύτερη θητεία του, αναζητά μια εκτόνωση μέσω της διπλωματίας μόλις η οικονομία δεχθεί πιέσεις στην πατρίδα του.

«Ο Τραμπ αισθάνεται την οικονομική πίεση, η οποία είναι η αχίλλειος πτέρνα του σε αυτόν τον πόλεμο επιλογής», δήλωσε ο Μπρετ Μπρούεν, πρώην σύμβουλος εξωτερικής πολιτικής στην κυβέρνηση Ομπάμα, ο οποίος είναι επικεφαλής της στρατηγικής συμβουλευτικής εταιρείας Global Situation Room.

Ο εκπρόσωπος του Λευκού Οίκου, Κους Ντεσάι, δήλωσε ότι ενώ εργάζεται για μια συμφωνία με το Ιράν για την επίλυση «προσωρινών» προβλημάτων στην αγορά ενέργειας, η κυβέρνηση «δεν έχει χάσει ποτέ την εστίασή της στην εφαρμογή της ατζέντας του προέδρου για την προσιτότητα και την ανάπτυξη».

«Ο Πρόεδρος Τραμπ μπορεί να περπατάει και να μασάει τσίχλα ταυτόχρονα», σημείωσε.

Ο Ντόναλντ Τραμπ αισθάνεται πλέον την πίεση

Η απότομη στροφή του Τραμπ στις 8 Απριλίου από τις αεροπορικές επιδρομές στη διπλωματία ήρθε μετά την πίεση των χρηματοπιστωτικών αγορών και τμημάτων της βάσης του MAGA.

Οι Αμερικανοί αγρότες, μια βασική εκλογική περιφέρεια του Τραμπ, βρίσκονται αντιμέτωποι με οικονομικές πιέσεις λόγω των διαταραχών στις αποστολές λιπασμάτων, ενώ υψηλότερες είναι και οι τιμές των αεροπορικών εισιτηρίων από τις αυξημένες τιμές των καυσίμων για τα αεροπλάνα.

Με τον χρόνο της εκεχειρίας δύο εβδομάδων να περνάει, μένει να δούμε αν ένας πρόεδρος που αποδέχεται την απρόβλεπτη κατάσταση θα καταλήξει σε μια συμφωνία που θα ανταποκρίνεται στους πολεμικούς του στόχους, θα παρατείνει την εκεχειρία πέραν της 21ης ​​Απριλίου ή θα επανεκκινήσει την εκστρατεία βομβαρδισμών.

Ωστόσο, οι παγκόσμιες τιμές του πετρελαίου μειώθηκαν απότομα και οι χρηματοπιστωτικές αγορές, τις οποίες ο Τραμπ συχνά θεωρεί ως βαρόμετρο της επιτυχίας του, άνθισαν την Παρασκευή, αφότου το Ιράν δήλωσε ότι τα Στενά θα παραμείνουν ανοιχτά.

Ο Τραμπ έσπευσε να δηλώσει ότι τα Στενά είναι ασφαλή, διατυμπανίζοντας μια συμφωνία που βρίσκεται σε εξέλιξη με το Ιράν, η οποία, όπως είπε, θα ολοκληρωθεί σύντομα και ως επί το πλείστον με τους δικούς του όρους. Ωστόσο, ιρανικές πηγές δήλωσαν στο Reuters ότι υπάρχουν ακόμη κενά που πρέπει να επιλυθούν.

Οι ειδικοί έχουν προειδοποιήσει ότι ακόμη και αν ο πόλεμος τελειώσει σύντομα, η οικονομική ζημιά θα μπορούσε να διαρκέσει μήνες, αν όχι χρόνια, μέχρι να αποκατασταθεί.

Ένα βασικό ερώτημα είναι εάν οποιαδήποτε συμφωνία επιτυγχάνει τους στόχους που έχει θέσει ο Τραμπ, συμπεριλαμβανομένου του κλεισίματος του δρόμου του Ιράν προς την απόκτηση πυρηνικών όπλων, κάτι που η Τεχεράνη αρνείται εδώ και καιρό ότι επιδιώκει.

Το Ιράν διαθέτει ένα απόθεμα ουρανίου υψηλού εμπλουτισμού, το οποίο πιστεύεται ότι θάφτηκε από τις επιδρομές ΗΠΑ-Ισραήλ τον Ιούνιο. Ο Τραμπ δήλωσε στο Reuters την Παρασκευή ότι η αναδυόμενη συμφωνία απαιτεί από τις ΗΠΑ να συνεργαστούν με το Ιράν για την ανάκτηση του υλικού και τη μεταφορά του στις ΗΠΑ. Το Ιράν αρνήθηκε ότι συμφώνησε σε μεταφορά οπουδήποτε εκτός της επικράτειάς του.

Ένας ανώτερος αξιωματούχος της κυβέρνησης Τραμπ δήλωσε ότι οι ΗΠΑ διατηρούν «αρκετές κόκκινες γραμμές» στις διαπραγματεύσεις με το Ιράν.

Ταυτόχρονα, η έκκληση του Τραμπ στην αρχή του πολέμου προς τους Ιρανούς να ανατρέψουν την κυβέρνησή τους δεν εισακούστηκε.

Οι σύμμαχοι από την Ευρώπη μέχρι την Ασία αρχικά έμειναν άναυδοι από την απόφαση του Τραμπ να ξεκινήσει πόλεμο χωρίς να τους συμβουλευτεί ή χωρίς να φανεί να λαμβάνει υπόψη τον κίνδυνο που θα αποτελούσε για αυτούς το κλείσιμο των Στενών από το Ιράν.

«Το καμπανάκι κινδύνου που χτυπάει για τους συμμάχους αυτή τη στιγμή είναι το πώς ο πόλεμος έχει καταδείξει ότι η κυβέρνηση μπορεί να ενεργεί ασταθώς, χωρίς να λαμβάνει ιδιαίτερα υπόψη τις συνέπειες», δήλωσε ο Γκρέγκορι Πόλινγκ, ειδικός σε θέματα Ασίας στο Κέντρο Στρατηγικών και Διεθνών Σπουδών στην Ουάσινγκτον.

Μετά την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία το 2022, ο Δημοκρατικός πρώην πρόεδρος Τζο Μπάιντεν ήταν επιφυλακτικός σχετικά με την επιβολή κυρώσεων στον ενεργειακό τομέα της Μόσχας, ανησυχώντας για τη μείωση της προμήθειας πετρελαίου και την αύξηση των τιμών του φυσικού αερίου στις ΗΠΑ.

Αλλά ο Τραμπ, ο οποίος έθεσε υποψηφιότητα για δεύτερη θητεία με υποσχέσεις για φθηνό φυσικό αέριο και χαμηλό πληθωρισμό, έχει δείξει ευαισθησία στις κατηγορίες ότι οι πολιτικές του αυξάνουν τις τιμές. Ένα παράδειγμα ήταν όταν μείωσε τους δασμούς στην Κίνα πέρυσι, μετά τα αντίποινα που ανέλαβε.

Οι λάθος υπολογισμοί

Όπως ακριβώς ο Τραμπ εκτίμησε λανθασμένα την αντίδραση του Πεκίνου σε έναν εμπορικό πόλεμο, φαίνεται ότι υπολόγισε λανθασμένα και το πώς το Ιράν θα μπορούσε να προχωρήσει σε οικονομικά αντίποινα σε έναν σφοδρό πόλεμο – επιτιθέμενος σε ενεργειακές υποδομές σε κράτη του Κόλπου και μπλοκάροντας τη στρατηγική πλωτή οδό μεταξύ τους.

Ο Τραμπ πίστευε λανθασμένα ότι ο πόλεμος θα ήταν μια περιορισμένη επιχείρηση, όπως η αστραπιαία επιδρομή στη Βενεζουέλα στις 3 Ιανουαρίου και οι επιθέσεις του Ιουνίου στις πυρηνικές εγκαταστάσεις του Ιράν, δήλωσαν κατ’ ιδίαν Αμερικανοί αξιωματούχοι.

Αλλά αυτή τη φορά οι επιπτώσεις είναι πιο εκτεταμένες.

Το μήνυμα προς τους Ασιάτες συμμάχους όπως η Ιαπωνία, η Νότια Κορέα και η Ταϊβάν μπορεί να είναι ότι ο Τραμπ, ο οποίος επιδιώκει θερμότερους δεσμούς με την Κίνα, μπορεί να αναμένεται να επιδιώξει τους περιφερειακούς του στόχους με λιγότερη προσοχή στη γεωπολιτική και οικονομική τους ασφάλεια.

Οι αναλυτές πιστεύουν ότι αυτές οι κυβερνήσεις θα προσαρμοστούν σε οποιαδήποτε έκτακτη ανάγκη, όπως μια ενδεχόμενη προσπάθεια της Κίνας να καταλάβει την Ταϊβάν, λόγω ανησυχίας για την αξιοπιστία του Τραμπ.

Οι ευρωπαϊκές χώρες, ενοχλημένες που επωμίζονται τόσο μεγάλο μέρος του οικονομικού βάρους ενός πολέμου που ποτέ δεν ζήτησαν, είναι πιθανό να είναι ακόμη πιο νευρικές σχετικά με τη δέσμευση του Τραμπ να συνεχίσει να βοηθά την Ουκρανία στον πόλεμό της με τη Ρωσία, λένε οι αναλυτές.

Τα αραβικά κράτη του Κόλπου θέλουν να τελειώσει σύντομα ο πόλεμος, αλλά θα είναι δυσαρεστημένα αν ο Τραμπ καταλήξει σε συμφωνία χωρίς εγγυήσεις ασφαλείας για αυτά.

«Ο τερματισμός αυτής της σύγκρουσης δεν θα πρέπει επίσης να δημιουργεί συνεχή αστάθεια στην περιοχή», δήλωσε ο Ανουάρ Γκάργκας, διπλωματικός σύμβουλος του προέδρου των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων.

Οι περισσότεροι υποστηρικτές του MAGA έχουν επιμείνει στον Τραμπ παρά κάποιες εξέχουσες διαφωνίες. Ωστόσο, υπάρχουν αυξανόμενες αμφιβολίες για το αν μπορεί να βοηθήσει το κόμμα του να ανακτήσει το χαμένο έδαφος, ειδικά στους ανεξάρτητους ψηφοφόρους, εγκαίρως για τις ενδιάμεσες εκλογές.

«Γνωρίζει ότι ένα σημαντικό μέρος της χώρας εκτός της βάσης του στην MAGA, ακόμη και κάποιοι εντός της βάσης της MAGA, αντιτίθενται σθεναρά σε ό,τι έχει κάνει», δήλωσε ο Τσακ Κάγκλιν, πολιτικός στρατηγικός αναλυτής με έδρα την Αριζόνα. «Και νομίζω ότι το τίμημα θα έρθει ως το τέλος».